Category: انواع ادبی

آشنایی با غزل پست‌ مدرن

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی که هر مکتب یا پدیده‌ای در علوم انسانی باید داشته باشد، قابلیت آداپته شدن با شرایط یا همان تطبیق‌پذیری است. در همین راستا، بهترین موید نکته‌ی قبل، سیر تحولاتِ زبانی، فرمی و محتوایی شعر فارسی در طول تاریخ است. نکته‌ای که نشان می‌دهد زبان فارسی و پدیده‌های بروزدهنده‌ی آن در هنر، […]

نگاهی به جریان غزل نئوکلاسیک

شعر فارسی؛ از ابتدا تا امروز اگر به صفحه‌های اینستاگرامی یا کانال‌های تلگرامی زیادی سر می‌زنید، حتماً با صفحه‌هایی که به‌طور تخصصی در حوزه‌ی شعر فعالیت می‌کنند هم، برخورد داشته‌اید. شعر فارسی بیشتر از هزار سال است که شکل امروزی خود را حفظ کرده و نزدیک به صد سال نیز می‌شود که با بداعت‌ها و […]

آشنایی با قالب چهارپاره؛ سلاح شاعران کلاسیکِ معاصر!

در مطلب حاضر می‌خواهیم با قالب «چارپاره» یا «چهارپاره» آشنا شویم و در این راستا به سوال «اول مرغ بود یا تخم مرغ؟!» نیاز داریم؛ سوالی که آن را می‌توانیم تقریبا در هر حوزه‌ای به کار ببریم و به هر پدیده‌ای بسط دهیم. درواقع در حوزه‌ی قالب‌شناسی شعر و بررسی وزن عروضی به این سوال […]

معرفی و بررسی دو قالب رباعی و دوبیتی

یکی از دغدغه‌های اصلی همه‌ی ما در دوران تحصیل و درس ادبیات، تفاوت میان دو قالب رباعی و دوبیتی بود. شاید هیچ‌یک از قالب‌های شعر فارسی در حد این دو قالب به همدیگر نزدیک نباشند. تشابهی که البته ظاهری است و وقتی به حوزه‌ی محتوا و فرم وارد شویم، تفاوت‌های بسیاری میان این دو قالب […]

معرفی قالب غزل، قلبِ شعر فارسی

هر ایرانی، هر قدر هم که از فضای کتاب و ادبیات به دور باشد، امکان ندارد که به واژه‌ی غزل برنخورده باشد و در عمرش، غزلی نشنیده باشد. زیرا در خشک‌ترین خانواده‌های ما هم چند نفری پیدا می‌شوند که اهل غزل باشند و حتما پدربزرگ یا پیری داشته‌ایم که برای‌مان از حافظ و سعدی، غزل […]

معرفی قالب مثنوی

مثنوی یکی از قالب‌‎های اصلی شعر فارسی است که از دیرباز برای سرودن اشعار تمثیلی، حکایت‌ها و اشعار عرفانی کاربرد داشته‌است. در این قالب شعری هر بیت قافیه‌ای جداگانه دارد و به همین دلیل مثنوی (دوتایی) نامیده می‌شود. شاید بهترین نمونه‌ی آن‌ شاهنامه‌ی فردوسی باشد که در 52 هزار بیت و در اوج کیفیت شاعرانگی […]

معرفی قالب قصیده

قصیده یکی از قدیمی‌ترین قالب‌های شعر فارسی است. این قالب شعری از دوران بیابان‌نشینی عربِ پیش از اسلام وجود داشته و از قرن سوم در ادبیات فارسی هم وام گرفته شده‌است. البته مدارک تاریخ دقیقی برای ورود این قالب به شعر فارسی در دست نیست. و واژه‌ی «چکامه» در ایرانِ پیش از اسلام به قصیده […]

خاستگاه شعر در ادبیات فارسی

یک‌سری از عنوان‌ها هستند که دقیقا معلوم نیست تحت آن‌ها باید به چه مسائلی پرداخت! مثلاً در عنوان همین مطلب، با مفهومی روبه‌رو هستیم که گستره‌ی بسیاری از زیرمفاهیم را در خود جای می‌دهد. بنابراین اگر بخواهیم خاستگاه شعر را –حتی در چارچوبی مانند ادبیات فارسی- بررسی کنیم، بنا به زاویه‌ی دیدهای متفاوت و سویه‌های […]

آشنایی با قالب نمایش‌نامه

واژه‌ی نمایش‌نامه از لغت فرانسویِ pièce de théâtre برگرفته شده‌است. و به همین خاطر، گاهی با واژه‌های پی‌اِس یا تئاترنوشت هم از آن یاد می‌شود. این واژه متنی را شامل می‌شود که بتوان آن را برای اجرای یک نمایش استفاده کرد. طبیعتاً به نویسنده‌ی چنین متنی، نمایش‌نامه‌نویس گفته می‌شود. اما اصطلاحاً، نمایش‌نامه داستانی است که […]

معرفی ژانر ادبی داستان کوتاه

فرهنگ‌نامه‌ها و برخی از وب‌سایت‌ها، داستان کوتاه را چنین تعریف می‌کنند: «یک داستان با مضمونی کاملاً توسعه یافته که به طور قابل توجهی از رمان کوتاه‌تر است. و جزئیات خیلی کمتری دارد». شاید بد نباشد که از بخش آخر جمله ایراد بگیریم. داستان‌های کوتاه بسیار زیادی وجود دارند که به همان نسبت مفصل هستند. یا حتی […]
lightbox