غرب و غربزدگی اثر احمد فردید
معرفی کتاب غرب و غربزدگی و بحران حوالت تاریخی آن در روزگار نیستانگار و مکر لیل و نهار زده آخرالزمان کنونی: درسگفتارهای سیداحمد فردید در سال ۱۳۶۳
«غرب و غربزدگی و بحران حوالت تاریخی آن در روزگار نیستانگار و مکر لیل و نهار زده آخرالزمان کنونی» مجموعهای از درسگفتارهای احمد فردید در سال ۱۳۶۳ است؛ اثری که مسئله غربزدگی را در پیوند با تاریخ، فرهنگ، اندیشه و وضعیت انسان معاصر پیش میکشد. این کتاب، در جلد نخست و شامل جلسات یک تا دوازده، خواننده را با تأملی گسترده درباره تأثیر غرب بر جوامع و پیامدهای فکری و فرهنگی این تأثیر روبهرو میکند.
عنوان کتاب از بحرانی تاریخی سخن میگوید؛ بحرانی که در روزگار نیستانگار و در فضای «مکر لیل و نهار زده آخرالزمان کنونی» صورتبندی میشود. از همین رو، کتاب برای خوانندهای که میخواهد غربزدگی را تنها به معنای تقلید از چند الگوی ظاهری نشناسد، دریچهای برای دنبالکردن یک بحث فلسفی و تاریخی فراهم میکند. موضوع اصلی، نسبت جامعه با فرهنگ غربی و پرسش از جایگاه تاریخی آن در جهان معاصر است.
درباره کتاب غرب و غربزدگی و بحران حوالت تاریخی آن در روزگار نیستانگار و مکر لیل و نهار زده آخرالزمان کنونی: درسگفتارهای سیداحمد فردید در سال ۱۳۶۳
غربزدگی در این بحث، فرایندی چندلایه است که میتواند حوزههایی مانند صنعت، فناوری، علم، آموزش، سیاست، اقتصاد، سبک زندگی، قانون و هنجارها را دربرگیرد. دامنه این اثرگذاری به آدابورسوم، ارزشها، ذهنیت، ادراک، رژیم غذایی، پوشش، زبان، نظام نوشتاری، مذهب و فلسفه نیز میرسد. بنابراین، مسئله کتاب فقط درباره پذیرفتن ابزارها یا شیوههای زندگی نیست؛ بلکه درباره دگرگونی گسترده در شیوه دیدن و فهمیدن جهان است.
درسگفتارها به این نکته توجه میدهند که غربیشدن را نمیتوان پدیدهای یکسویه و ساده دانست. جوامع گاهی از بخشهایی از فرهنگ غربی تأثیر میپذیرند و آنها را برای نزدیکشدن به تصور خود از زندگی غربی یا مدرن به کار میگیرند؛ در عین حال، جوامع غربی نیز در تعامل با گروههای غیرغربی از این فرایند و ارتباط متأثر میشوند. چنین نگاهی، بحث را از داوریهای سطحی درباره پذیرش یا رد فرهنگ غرب فراتر میبرد و پیچیدگی رابطه میان فرهنگها را آشکار میکند.
یکی از زمینههای مطرحشده برای فهم غربزدگی، ریشههای تاریخی آن است. این روند از یونان باستان آغاز میشود و سپس با تأثیر عمیق فرهنگ یونانی بر امپراتوری روم، صورت تازهای پیدا میکند. فرهنگ رومی بر پایه اصول و ارزشهای جامعه یونان باستان شکل گرفت و در ادامه به پیریزی پایههای فرهنگی اروپا و هویت غربی انجامید. این مسیر تاریخی، به خواننده کمک میکند مسئله غرب را در امتداد تحولات طولانی فرهنگ و تمدن بررسی کند، نه بهعنوان پدیدهای محدود به دوران معاصر.
از سوی دیگر، کتاب امکان مقایسه غربزدگی با مفاهیمی مانند فرهنگپذیری و فرهنگپذیری متقابل را پیش میگذارد. این مقایسه نشان میدهد که تماس میان فرهنگها میتواند به تغییر، جذب، بازسازی و اثرگذاری متقابل منجر شود. ساختار درسگفتاری اثر نیز خواننده را به دنبالکردن تدریجی موضوع در مجموعهای از جلسات دعوت میکند؛ بنابراین بهتر است کتاب با حوصله و با توجه به پیوند میان مفاهیم تاریخی، فلسفی و فرهنگی آن خوانده شود.
نویسنده کتاب غرب و غربزدگی و بحران حوالت تاریخی آن در روزگار نیستانگار و مکر لیل و نهار زده آخرالزمان کنونی: درسگفتارهای سیداحمد فردید در سال ۱۳۶۳
احمد فردید در این اثر، موضوع غربزدگی را در قالب درسگفتارهایی درباره تاریخ و وضعیت فکری انسان معاصر دنبال میکند. تمرکز کتاب بر توضیح دامنه نفوذ فرهنگ غربی، بررسی ریشههای تاریخی غرب و طرح بحران حوالت تاریخی آن است. به همین دلیل، خواننده با متنی روبهروست که بهجای ارائه تعریفی محدود از غربزدگی، این مفهوم را در حوزههای گوناگون زندگی فردی و اجتماعی پی میگیرد.
رویکرد کتاب، تأملی و مفهومی است و از خواننده میخواهد میان عناصر مختلف بحث ارتباط برقرار کند: از صنعت و فناوری تا زبان، مذهب و فلسفه؛ از یونان باستان و امپراتوری روم تا وضعیت روزگار کنونی. دوازده جلسه نخست این مجموعه، زمینهای برای شناخت مسیر بحث و مواجهه با پرسشهایی درباره مدرنسازی، فرهنگپذیری و اثرگذاری متقابل فرهنگها فراهم میسازد.
خرید کتاب غرب و غربزدگی و بحران حوالت تاریخی آن در روزگار نیستانگار و مکر لیل و نهار زده آخرالزمان کنونی: درسگفتارهای سیداحمد فردید در سال ۱۳۶۳ به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به فلسفه، تاریخ اندیشه و بررسی نسبت فرهنگ ایرانی و جوامع غیرغربی با جهان غرب علاقه دارید، این کتاب میتواند انتخابی مناسب برای مطالعهای مفهومی و مسئلهمحور باشد. همچنین کسانی که غربزدگی را در ارتباط با آموزش، سیاست، اقتصاد، فناوری، سبک زندگی، زبان، مذهب و ارزشهای اجتماعی بررسی میکنند، از گستردگی موضوعات مطرحشده در این درسگفتارها بهره خواهند برد.
این اثر برای خوانندگانی پیشنهاد میشود که بهدنبال فهم تاریخی غرب و پیامدهای فرهنگی آن هستند و میخواهند درباره تفاوت میان غربیشدن، مدرنسازی و فرهنگپذیری تأمل کنند. اگر مطالعه متون درسگفتاری و بحثهایی را میپسندید که یک مسئله را از زوایای تاریخی و فلسفی دنبال میکنند، جلد نخست این مجموعه، با جلسات یک تا دوازده، میتواند شروعی مناسب برای ورود به بحث غربزدگی و بحران تاریخی آن باشد. در نهایت، باید انتظار متنی تحلیلی و فکری را داشته باشید؛ متنی که بیش از پاسخهای کوتاه، شما را به بازاندیشی درباره نفوذ فرهنگها و جایگاه تاریخی جهان معاصر دعوت میکند.
