رکود تورمی و تلاطم ارزی دراقتصاد ایران
معرفی کتاب رکود تورمی و تلاطم ارزی دراقتصاد ایران: سیاست پولی و ارزی نامناسب یا ظرفیت جذب ضعیف؟
تورم و کاهش ارزش پول ملی را نمیتوان فقط با اشاره به رشد نقدینگی توضیح داد. کتاب رکود تورمی و تلاطم ارزی دراقتصاد ایران: سیاست پولی و ارزی نامناسب یا ظرفیت جذب ضعیف؟ با نگاهی انتقادی، رابطه میان پول، تولید، نهادها و حکمرانی اقتصادی را بررسی میکند و میپرسد چرا نقدینگی در اقتصاد ایران بهجای آنکه به ظرفیتهای مولد تبدیل شود، میتواند به فشار تورمی و بیثباتی اقتصادی دامن بزند.
علی دینی ترکمانی در این اثر کوشیده است تحلیلی متفاوت از رکود تورمی و سقوط ارزش پول ملی ارائه دهد؛ تحلیلی که از ترکیب اقتصاد توسعه انتقادی و اقتصاد سیاسی رادیکال بهره میگیرد. نتیجه، کتابی برای خوانندگانی است که میخواهند فراتر از توضیحهای ساده و تکعلتی، سازوکارهای عمیقتر اقتصاد ایران را دنبال کنند.
درباره کتاب رکود تورمی و تلاطم ارزی دراقتصاد ایران: سیاست پولی و ارزی نامناسب یا ظرفیت جذب ضعیف؟
محور اصلی کتاب، نقد این دیدگاه رایج است که تورم در ایران عمدتاً پیامد افزایش نقدینگی ناشی از سیاستهای بانک مرکزی یا بیانضباطی مالی دولت است. نویسنده با تکیه بر رویکرد پستکینزی، اقتصاد سیاسی و روششناسی واقعگرایی انتقادی، این پرسش را مطرح میکند که اقتصاد چگونه نقدینگی را جذب میکند و چرا همیشه توان تبدیل آن به سرمایهگذاری و تولید مولد را ندارد.
در این چارچوب، مفهوم ظرفیت جذب جایگاه مهمی دارد. ظرفیت جذب به توانایی اقتصاد برای پیشبرد موفق فرایند انباشت سرمایه و انتقال دانش علمی و فنی مربوط است. کتاب استدلال میکند که ضعف سازمان تولید و نظام حکمرانی و نهادی، این توانایی را محدود میکند. بنابراین مسئله فقط حجم پول نیست؛ بلکه ساختارهایی اهمیت دارند که تعیین میکنند منابع مالی در چه مسیری حرکت کنند و آیا به توسعه ظرفیتهای تولیدی میانجامند یا نه.
یکی از مفاهیم کلیدی اثر، «تودرتویی نهادی» یا وجود نهادهای موازی است. از نگاه نویسنده، چنین وضعیتی میتواند هماهنگی اقتصادی و ظرفیت جذب را تضعیف کند و زمینه را برای بیانضباطی مالی، ناکارآمدی تولیدی و فشارهای تورمی فراهم آورد. در این تحلیل، بیانضباطی مالی و ناتوانی در تبدیل نقدینگی به ظرفیتهای مولد، پدیدههایی جدا از ساختار نهادی نیستند؛ بلکه با آن ارتباطی درونی دارند.
کتاب در ادامه به نقد اجماع واشنگتنی و سیاستهای تعدیل ساختاری و تثبیت اقتصادی صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی میپردازد. این نقد در کنار بررسی نظریه مقداری پول، تلاش میکند مبنایی متفاوت برای فهم تورم و رکود پیشنهاد دهد. در واقع، خواننده با بحثی روبهرو میشود که سیاست پولی و ارزی را از زمینه نهادی و سیاسی آن جدا نمیکند.
مطالعات تطبیقی، بهویژه مقایسه ایران و چین و بررسی عملکرد تورم و نقدینگی در دورههای پیش و پس از انقلاب، به بحثها عمق بیشتری میدهد. کتاب در ده فصل تنظیم شده و محتوای آن از سخنرانیها و مقالههای نویسنده در نهادهای اجرایی و مجلات اقتصادی کشور شکل گرفته است. از این رو، فصلها در کنار مباحث نظری، به مسئلههای واقعی سیاستگذاری اقتصادی و تجربه ایران نزدیک میشوند.
ارزش خواندن این اثر در آن است که مخاطب را به بازاندیشی درباره ریشههای رکود تورمی، تلاطم ارزی و کاهش ارزش پول ملی دعوت میکند. این کتاب بهجای ارائه یک پاسخ فوری، شبکهای از عوامل پولی، مالی، تولیدی و نهادی را کنار هم میگذارد و نشان میدهد برای فهم اقتصاد ایران باید ارتباط میان این عوامل را دید.
نویسنده کتاب رکود تورمی و تلاطم ارزی دراقتصاد ایران: سیاست پولی و ارزی نامناسب یا ظرفیت جذب ضعیف؟
علی دینی ترکمانی در این کتاب با رویکردی میانرشتهای به سراغ یکی از مهمترین مسائل اقتصاد ایران رفته است. ترکیب اقتصاد توسعه انتقادی، اقتصاد سیاسی رادیکال و واقعگرایی انتقادی، به او امکان میدهد روایتهای مسلط درباره تورم و نقدینگی را بررسی و نقد کند. تمرکز او بر پیوند میان ظرفیت تولید، ساختار نهادی، حکمرانی و سیاستگذاری است؛ بنابراین اثر برای کسانی که به تحلیل ساختاری و نهادی اقتصاد علاقه دارند، خواندنی خواهد بود.
خرید کتاب رکود تورمی و تلاطم ارزی دراقتصاد ایران: سیاست پولی و ارزی نامناسب یا ظرفیت جذب ضعیف؟ به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به اقتصاد ایران، سیاست پولی و ارزی، ریشههای تورم، رکود تورمی و کاهش ارزش پول ملی علاقه دارید، این کتاب میتواند نگاه شما را از توضیحهای صرفاً پولگرایانه فراتر ببرد. مطالعه آن برای دانشجویان و پژوهشگران اقتصاد، اقتصاد سیاسی و اقتصاد توسعه و نیز علاقهمندان به مسائل نهادی و حکمرانی اقتصادی مناسب است.
این اثر همچنین برای خوانندگانی پیشنهاد میشود که میخواهند رابطه میان نقدینگی و تولید را دقیقتر بفهمند یا درباره پیامدهای نهادهای موازی و ضعف ظرفیت جذب در اقتصاد ایران تأمل کنند. اگر انتظار دارید کتابی با تکیه بر مقایسههای اقتصادی، نقد نظریههای رایج و بررسی تجربه ایران بخوانید، رکود تورمی و تلاطم ارزی دراقتصاد ایران: سیاست پولی و ارزی نامناسب یا ظرفیت جذب ضعیف؟ انتخابی متناسب با این علاقه است. در نهایت، خواننده باید خود را برای متنی تحلیلی و نظری آماده کند که مسئله تورم را در پیوند با ساختار تولید و نظام حکمرانی بررسی میکند.

