زندگی همین است اثر محمدهاشم اکبریانی

معرفی کتاب زندگی همین است

زندگی همین است رمانی است که از همان ابتدا مرزهای آشنای روایت را کنار می‌زند و خواننده را به جهانی ناپایدار می‌برد؛ جهانی که در آن زندگی و مرگ، واقعیت و خیال، و منطق معمول داستان‌گویی مدام در هم می‌آمیزند. محمدهاشم اکبریانی در این اثر، تجربه‌ای سورئالیستی و متفاوت از رمان فارسی معاصر پیش روی شما می‌گذارد؛ تجربه‌ای که قرار نیست همه‌چیز را ساده و قطعی توضیح دهد.

در مرکز این جهان، مرگ و آنچه پس از آن رخ می‌دهد قرار دارد؛ اما کتاب با تصویری متعارف از مردن روبه‌رویتان نمی‌کند. یکی از شخصیت‌ها مرده نام دارد، با این حال رفتار و کنش‌های او با انتظاری که از یک مرده داریم هم‌خوان نیست. همین ناسازگاری، پرسشی اساسی می‌سازد: وقتی مرز میان بودن و نبودن روشن نباشد، هویت و تجربه انسان چگونه شکل می‌گیرد؟ رمان پاسخ نهایی عرضه نمی‌کند و شما را در دل همین ابهام نگه می‌دارد.

درباره کتاب زندگی همین است

گوری که راوی از آن سخن می‌گوید، فقط محل دفن نیست؛ این گور مانند سلولی انفرادی عمل می‌کند و هم‌زمان با پوسیدن تن، ذهن راوی نیز فرسوده می‌شود. هراس پوسیده شدن بدن و اندیشیدن به زوال، فضای سنگین رمان را می‌سازد، اما طنز این تلخی را تعدیل می‌کند. اکبریانی با وارد کردن موقعیت‌ها و نگاه‌های طنزآمیز، ترسناک‌ترین دغدغه‌های انسانی را از زاویه‌ای نامتعارف نشان می‌دهد و اجازه می‌دهد خواننده میان اضطراب و شگفتی حرکت کند.

ساختار زندگی همین است تکه‌تکه و متکی بر خرده‌روایت‌های متعدد است. راوی داستان را از میانه آغاز می‌کند و پایان نیز قطعیتی کامل به دست نمی‌دهد. هر بار که روایتی شکل می‌گیرد، روایت پیشین ممکن است فروبپاشد یا معنایی تازه پیدا کند. تغییر مداوم نام شخصیت‌ها و جابه‌جایی پیوندهای میان آن‌ها، ثبات جهان داستان را از شما می‌گیرد. بنابراین برای خواندن این رمان، باید به‌جای انتظار برای خطی مستقیم، با حرکت‌های ناگهانی و تکه‌های پراکنده روایت همراه شوید.

در خرده‌روایت‌های کتاب، تصویر مرده در قبر به زندگی کسی در نقاشی‌های روی دیوار قبر پیوند می‌خورد؛ سپس روایت به محیطی نیمه‌واقعی می‌رسد که در آن از خیانت مردی به همسرش سخن گفته می‌شود و مسیر داستان بار دیگر دگرگون می‌شود. تبدیل مرد به گربه نر و حضور فردوسی و سیمرغ، از عناصر غافلگیرکننده‌ای هستند که جهان ویژه اثر را گسترده‌تر می‌کنند. این رخدادها را نمی‌توان جدا از بازی رمان با هویت، واقعیت و امکان‌های خیال فهمید.

در این روایت، مرز میان مردگان و زندگان از بین می‌رود و تخیل چنان در واقعیت نفوذ می‌کند که هیچ تصویر ثابتی برای مدت طولانی باقی نمی‌ماند. این بی‌ثباتی فقط شگردی فرمی نیست؛ نگاه کتاب به زوال، تنهایی، ترس از پوسیدن و ناپایداری هویت را نیز منتقل می‌کند. از سوی دیگر، کنایه‌هایی به مسائل اجتماعی و فرهنگی جاری، لایه‌ای انتقادی به داستان می‌افزاید. طنز در کنار این کنایه‌ها، فاصله‌ای سنجیده با تلخی ایجاد می‌کند و خوانش اثر را به تجربه‌ای چندوجهی تبدیل می‌سازد.

نویسنده کتاب زندگی همین است

محمدهاشم اکبریانی در زندگی همین است، به‌جای دنبال کردن روایت معمول و قابل پیش‌بینی، جهانی مستقل می‌سازد که قواعدش پیوسته تغییر می‌کند. دغدغه او مرگ، جهان پس از مرگ، پوسیدگی تن و فرسودگی ذهن است؛ با این حال، این موضوعات در قالبی خشک یا مستقیم عرضه نمی‌شوند. او از تکه‌تکه کردن روایت، تغییر نام‌ها، آمیختن امر واقعی و خیالی و افزودن طنز استفاده می‌کند تا خواننده را با تجربه‌ای تازه روبه‌رو کند. اهمیت حضور او در این رمان، در همین انتخاب جسورانه برای آزمودن شکل روایت و به چالش کشیدن قطعیت‌های رایج دیده می‌شود.

خرید کتاب زندگی همین است به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این رمان برای خوانندگانی مناسب است که از داستان‌های خطی و روایت‌های آشنا فاصله گرفته‌اند و به ادبیات تجربی، سورئالیستی و رمان فارسی معاصر با ساختاری متفاوت علاقه دارند. اگر دوست دارید درباره مرگ و جهان پس از مرگ، ترس از زوال و ناپایداری هویت بخوانید، این کتاب می‌تواند انتخابی هم‌راستا با سلیقه‌تان باشد. همچنین کسانی که از پیوند طنز با موضوعات تلخ و از داستان‌هایی با لایه‌های اجتماعی و فرهنگی استقبال می‌کنند، احتمالاً از فضای آن لذت می‌برند.

با این حال، بهتر است انتظار داستانی با مسیر روشن، شخصیت‌هایی کاملاً ثابت و پایانی بسته را نداشته باشید. زندگی همین است خواننده را به مشارکت در ساختن معنا دعوت می‌کند؛ باید میان خرده‌روایت‌ها حرکت کنید، تغییر شکل‌ها و جابه‌جایی‌ها را دنبال کنید و از ناپایداری جهان اثر نترسید. ارزش خواندن آن در همین تجربه متفاوت است: کتاب به‌جای ارائه پاسخ‌های قطعی، ذهن را با پرسش‌هایی درباره مرز زندگی و مرگ، واقعیت و خیال و دوام هویت درگیر می‌کند. اگر چنین خوانشی برای شما جذاب است، این رمان می‌تواند انتخابی مناسب باشد.