جشن همگانی اثر مجید قیصری
معرفی کتاب جشن همگانی
اگر داستان کوتاه را برای کشف پیوندهای پنهان میان اسطوره، باور و زندگی امروز می‌خوانید، جشن همگانی می‌تواند تجربه‌ای چندلایه برای شما باشد. مجید قیصری در این مجموعه شانزده داستان، انسان سنتی را در موقعیت‌هایی ویژه و گاه ناآشنا در جهان مدرن و پسامدرن قرار می‌دهد؛ موقعیت‌هایی که در آن گذشته، ایمان، خاطره و واقعیت روزمره به‌شکلی تازه با یکدیگر روبه‌رو می‌شوند.
این کتاب مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه با مضمون‌های متنوع است. نویسنده در هر داستان از زاویه‌ای متفاوت به جهان شخصیت‌ها نزدیک می‌شود و از سوژه‌های دینی و مذهبی، اسطوره‌ها، باورهای بومی ایرانی، رویدادهای تاریخی و مسائل اجتماعی بهره می‌گیرد. نتیجه، مجموعه‌ای است که در آن نمی‌توان انتظار یک فضای یکنواخت یا یک موضوع واحد را داشت؛ هر داستان دریچه‌ای جداگانه به مسئله‌ای انسانی و فرهنگی باز می‌کند.
درباره کتاب جشن همگانی
جشن همگانی بیش از آن‌که مجموعه‌ای صرفاً موضوع‌محور باشد، میدان برخورد شیوه‌های مختلف نگاه کردن به جهان است. در بسیاری از داستان‌ها، باورهای قدیمی و نشانه‌های اسطوره‌ای در کنار موقعیت‌های معاصر قرار می‌گیرند. انسان‌هایی که با منطق سنتی زندگی می‌کنند، ناگهان با بازجویی، مهاجرت، رسانه، شهر، روابط اجتماعی یا تغییر معنای نشانه‌های آشنا مواجه می‌شوند. همین برخورد، فضای داستان‌ها را گاه رازآلود، گاه تلخ و گاه تأمل‌برانگیز می‌کند.
در داستان «فرار»، زوجی مسلمان در اندیشه مهاجرت به خارج هستند. «آهنگی برای کشتار» سرگذشت نوازنده‌ای را پیش می‌کشد که تارش آلت لهو دانسته شده و شکسته است. در «آب مطلق، آب مضاف»، خرید خانه‌ای از یک خانواده ارمنی، راوی و شوهرش را در موقعیتی قرار می‌دهد که گذشته و اکنون را به هم پیوند می‌زند. این داستان‌ها نشان می‌دهند که مسائل اعتقادی و اجتماعی چگونه می‌توانند در دل تجربه‌های معمول زندگی، به تعارضی جدی تبدیل شوند.
قیصری در برخی داستان‌ها از باورها و اسطوره‌های بومی ایرانی استفاده می‌کند تا واقعیت روزمره را از حالت آشنا خارج کند. در «بلور»، تماس خادم مسجد دهکده درباره کشته شدن سگ و به یغما رفتن خانه، راوی را به روستای نزدیک دماوند بازمی‌گرداند. در داستان «هر شب یکی از این گله کم می‌شود»، پیرزنی که به ساختمان مجتمع خیره می‌شود، صدای گرگی را می‌شنود که دیگران نمی‌شنوند و مرگ ساکنان را به زوزه‌های آن پیوند می‌دهد. در این روایت‌ها، مرز میان باور، ترس و واقعیت عمداً حساس و لغزان می‌شود.
تاریخ نیز در این مجموعه به ماده‌ای برای داستان‌پردازی تبدیل شده است. در «سحر باطل»، راوی پس از خریدن فال در ری و خواندن آن، گم می‌شود و در هراتِ زمان امیر نصر سامانی ظاهر می‌شود. چنین جابه‌جایی‌هایی، داستان را از زمان آشنای امروز جدا می‌کند و خواننده را به فکر درباره قدرت روایت‌ها، پیشگویی و حافظه تاریخی وامی‌دارد؛ بدون آن‌که مضمون تاریخی، از دغدغه انسانی داستان جدا شود.
مسائل اجتماعی نیز جایگاه مهمی در جشن همگانی دارند. «دختر رز» درباره نقاشی است که برای بوتیک‌ها و آگهی‌ها مدل لباس زنانه طراحی می‌کرده و اکنون در بازجویی پلیس باید درباره طرحی به نام «شاخ نبات» توضیح بدهد. او می‌گوید شاخ نبات نام طرح بوده، نه یک شخص. در داستان «جشن همگانی» نیز دوربین فیلم‌برداری و یادداشتی مرموز، همسر آقای مهرگان را وارد ثبت پنهانی لحظه‌های زندگی پیرمرد می‌کند تا خوشبخت بودن او در فیلمی مستند نشان داده شود.
عنوان داستان‌های این مجموعه عبارت‌اند از «موسای دیگر»، «سنگ اقبال»، «سحر باطل»، «دختر رز»، «آهنگی برای کشتار»، «بلور»، «جشن همگانی»، «رمیدن»، «شر کامل»، «فرار»، «شیرین»، «هر شب یکی از این گله کم می‌شود»، «قلعه گِلی»، «آب مطلق آب مضاف»، «پیشگویی» و «سفرنامه عیلامی». تنوع این عنوان‌ها بازتابی از گستره موضوعی کتاب است؛ کتابی که هر داستانش امکان خوانشی مستقل دارد، اما همه آن‌ها در توجه به کشمکش انسان با معنا، باور و جهان در حال تغییر با هم پیوند پیدا می‌کنند.
نویسنده کتاب جشن همگانی
مجید قیصری در جشن همگانی به‌جای ماندن در محدوده داستان‌های جنگ، به سراغ مضمون‌های متنوع‌تری رفته است؛ مضمون‌هایی که بخش مهمی از آن‌ها رنگ‌وبوی اسطوره‌ای و دینی دارند. رویکرد او بر قرار دادن شخصیت‌ها در برابر نشانه‌ها و موقعیت‌هایی استوار است که به‌آسانی توضیح داده نمی‌شوند و خواننده را به بازنگری در برداشت خود از واقعیت دعوت می‌کنند.
نگاه قیصری در این مجموعه میان امر بومی و موقعیت معاصر حرکت می‌کند. او از یک‌سو به باورهای ایرانی، روایت‌های دینی و زمینه‌های تاریخی توجه دارد و از سوی دیگر، انسان را درگیر مسائل اجتماعی و تجربه‌های جهان جدید نشان می‌دهد. همین ترکیب، داستان‌های کتاب را برای خوانندگانی مناسب می‌کند که از داستان کوتاه چندلایه و پیوند ادبیات با فرهنگ و زندگی اجتماعی لذت می‌برند.
خرید کتاب جشن همگانی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
اگر به داستان کوتاه فارسی با مضمون‌های متنوع علاقه دارید، جشن همگانی انتخابی متناسب با سلیقه شماست. این مجموعه برای خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که از حضور اسطوره‌ها، مفاهیم دینی و مذهبی، باورهای بومی ایرانی و رگه‌های تاریخی در داستان استقبال می‌کنند و دوست دارند تأثیر این عناصر را بر زندگی انسان معاصر دنبال کنند.
همچنین اگر داستان‌هایی با فضای رازآلود، اجتماعی و تأمل‌برانگیز می‌پسندید، می‌توانید با این کتاب ارتباط برقرار کنید. باید انتظار مجموعه‌ای یکدست از نظر موضوع نداشته باشید؛ در عوض، با شانزده روایت روبه‌رو می‌شوید که هرکدام مسئله و حال‌وهوای خاص خود را دارند. جشن همگانی برای کسانی ارزش خواندن دارد که می‌خواهند در داستان کوتاه، هم نشانه‌های فرهنگ ایرانی را ببینند و هم مواجهه انسان سنتی با جهان مدرن را به تماشا بنشینند.
