اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟ اثر محمداسماعیل حاجی‌علیان

عکس اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟

کتاب اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟

معرفی کتاب اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟

گاهی یک جمله کوتاه می‌تواند دریچه‌ای به جهان باورها، ترس‌ها و آرزوهای پنهان آدم‌ها باز کند. کتاب اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟ نوشته محمداسماعیل حاجی‌علیان، مجموعه‌ای از سیزده داستان کوتاه است که زندگی مردمان این سرزمین را از زاویه‌ای بومی، انسانی و متفاوت روایت می‌کند.

این مجموعه داستان، مخاطب را به فضاهایی آشنا اما کمتر دیده‌شده می‌برد؛ از خانه‌های قدیمی و سرداب‌های خاطره‌انگیز گرفته تا موقعیت‌هایی که در آن فقر، سنت، باورهای مذهبی، خیال کودکی و دغدغه‌های اجتماعی در هم تنیده‌اند. عنوان کتاب نیز مانند بسیاری از عناصر آن، کنجکاوی‌برانگیز است و نشان می‌دهد که با روایت‌هایی روبه‌رو هستید که از دل فرهنگ و تجربه زیسته شخصیت‌ها شکل گرفته‌اند.

درباره کتاب اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟

سیزده داستان این کتاب با عنوان‌هایی چون «اگه زنش بشم می‌تونم شمر رو بغل کنم؟»، «ستاره‌ها کف سوئیت ملاقات شرعی»، «هفت خال خان‌باجی»، «شکلات سرد»، «گردوی کله‌گاوی»، «کفتر غریب»، «انگار روی شیشه جات مونده باشه»، «می‌شه یه تخم کفتر بهم بدی»، «این‌جا یکی دیگه رو چال کردن»، «تو به سطوه... من بیدستان»، «خاتون»، «نارنج می‌خواستید آقا» و «میلک جان» کنار هم قرار گرفته‌اند. هر داستان برشی از زندگی شخصیت‌هایی است که هویتشان با فرهنگ بومی، باورهای رایج و مناسبات اجتماعی پیرامونشان گره خورده است.

بومی‌نگاری در این مجموعه فقط به نام مکان‌ها یا نمایش ظاهری یک منطقه محدود نمی‌شود. نویسنده باورها، سنت‌ها، زبان، معماری و شیوه نگاه شخصیت‌ها به جهان را در ساختار داستان‌ها وارد می‌کند. استفاده از سرداب و سردابخانه، تصویری از معماری خانه‌های قدیمی و فضای اندرونی آن‌ها به دست می‌دهد؛ مکانی که خاطرات نسل‌های پیشین، تجربه زنان و دختران و زندگی روزمره آدم‌های فرودست را در خود جای داده است. این فضا در داستان‌ها به بستری برای شکل‌گیری رخدادها و آشکار شدن لایه‌های پنهان زندگی تبدیل می‌شود.

درون‌مایه بسیاری از روایت‌ها با مسائل اجتماعی پیوند دارد. فقر، آرزوهای گمشده، تلاش برای تغییر سرنوشت و روبه‌رو شدن با اتفاق‌های تلخ، بخشی از تجربه شخصیت‌های این مجموعه است. موضوعاتی مانند تعزیه و بیماران تالاسمی نیز در میان دغدغه‌های داستان‌ها دیده می‌شود و به روایت‌ها سویه‌ای اجتماعی و واقع‌گرایانه می‌بخشد. با این حال، داستان‌ها تنها گزارش دشواری‌ها نیستند؛ دنیای خیال، لذت کودکی و خاطرات تلخ و شیرین نیز در آن‌ها حضور دارد.

یکی از ویژگی‌های مهم کتاب، توجه به روان‌شناسی شخصیت‌هاست. روایت‌ها از رفتار و موقعیت‌های بیرونی به سوی ذهن، احساس و ناخودآگاه آدم‌ها حرکت می‌کنند و به خواننده اجازه می‌دهند کشمکش‌های درونی آنان را بهتر دنبال کند. گفت‌وگوها با بهره‌گیری از گویش‌ها و لهجه‌های متنوع شکل گرفته‌اند و همین زبان، فضای بومی داستان‌ها را پررنگ‌تر می‌کند. نثر ساده و نزدیک به زندگی، در کنار نگاه کنجکاو و درونی نویسنده، تجربه‌ای صمیمی و در عین حال تأمل‌برانگیز می‌سازد.

اغلب داستان‌های این مجموعه در جشنواره‌های ادبی مطرح شده و رتبه‌هایی به دست آورده‌اند. خود کتاب نیز نامزد جایزه جلال آل‌احمد بوده است؛ با این حال، ارزش اصلی آن برای خواننده در مواجهه با شخصیت‌هایی است که در میان سنت، محدودیت، خیال و میل به تغییر زندگی می‌کنند.

نویسنده کتاب اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟

محمداسماعیل حاجی‌علیان در این مجموعه، به سراغ زندگی مردمانی رفته است که فرهنگ بومی و باورهای روزمره، بخش جدایی‌ناپذیر هویت آن‌ها را می‌سازد. نگاه او به بوم، نگاهی سطحی و تزئینی نیست؛ بلکه زبان، معماری، خاطره، مناسبات اجتماعی و جهان ذهنی شخصیت‌ها را هم‌زمان دربرمی‌گیرد.

رویکرد نویسنده در داستان‌ها بر مشاهده جزئیات زندگی و کنکاش درونی شخصیت‌ها استوار است. او با زبانی ساده و متأثر از گویش‌ها و لهجه‌های گوناگون، موقعیت‌هایی را روایت می‌کند که در آن‌ها مسائل اجتماعی با تجربه‌های شخصی پیوند می‌خورند. نتیجه، مجموعه‌ای است که هم به زندگی بیرونی آدم‌ها توجه دارد و هم به ترس‌ها، آرزوها و خیال‌های پنهان آنان.

خرید کتاب اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟ به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به داستان کوتاه فارسی و روایت‌های بومی علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد؛ به‌ویژه اگر دوست دارید فرهنگ، سنت و باورهای مردم را نه در قالب توضیحی جداگانه، بلکه در متن زندگی شخصیت‌ها ببینید. علاقه‌مندان به داستان‌هایی درباره مسائل اجتماعی، فقر، زندگی زنان و دختران طبقه فرودست و تلاش برای تغییر سرنوشت نیز از فضای این مجموعه بهره خواهند برد.

این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که از نثر ساده، گفت‌وگوهای رنگارنگ، فضای خانه‌های قدیمی و روایت‌های شخصیت‌محور لذت می‌برند. اگر در داستان به دنبال کشف لایه‌های روانی آدم‌ها و توجه به جزئیات فرهنگی هستید، اگه زنش بشم، می‌تونم شمر رو بغل کنم؟ تجربه‌ای متفاوت از بومی‌نگاری پیش روی شما می‌گذارد. در نهایت، باید انتظار مجموعه‌ای چندلایه را داشته باشید که در کنار قصه‌گویی، درباره تأثیر باورها، سنت‌ها و شرایط اجتماعی بر زندگی انسان‌ها تأمل می‌کند.

محمداسماعیل حاجی‌علیان
محمداسماعیل حاجی‌علیان
آقا سید محمد
سرمه (به‌نشر)
آتون نامه (به‌نشر)
ایرانشاه (صاد)
بی‌سردار
می‌نار
آتون نامه
پاپیلو
آدمک چوبی سوت بلبلی
چهار زن