نیم‌من بوق اثر سید علی شجاعی

عکس نیم‌من بوق

کتاب نیم‌من بوق

(ابن پشم پانزده)

انتشارات:کتاب نیستان

معرفی کتاب نیم‌من بوق

اگر یک پادشاه برای سنجیدن دانایی وزیرانش با چند پرسش دشوار روبه‌رو شود، اما پاسخ پرسش‌ها را در روستایی دور و از زبان پیرمردی عجیب پیدا کند، چه اتفاقی می‌افتد؟ کتاب نیم‌من بوق نوشته سید علی شجاعی، مجموعه‌ای از حکایت‌های کهن و طنزآمیز است که با زبانی سرگرم‌کننده، کودکان و نوجوانان را به ماجرایی درباره دانایی، نادانی، غرور و اندیشیدن می‌برد.

این اثر در کنار روایت داستانی، از تصاویری دیدنی بهره می‌گیرد و فضای حکایت‌های قدیمی را برای مخاطب امروز زنده می‌کند. داستان کتاب در زمان‌های بسیار دور می‌گذرد؛ زمانی که پادشاه سرگرم جمع‌آوری مالیات از سرزمین‌های زیر فرمان خود است و فرستاده یکی از شهرها با پیشنهادی غیرمنتظره، او را به چالش می‌کشد.

درباره کتاب نیم‌من بوق

فرستاده شهر از پادشاه می‌خواهد چند پرسش را وزیران پاسخ دهند. شرط او روشن است: اگر وزیران بتوانند جواب‌ها را پیدا کنند، دانایی آنان ثابت می‌شود و پرداخت مالیات حق پادشاه خواهد بود؛ اما اگر از پاسخ‌گویی بازبمانند، مردم شهر خود را داناتر می‌دانند و مالیات نمی‌پردازند. پادشاه این پیشنهاد را می‌پذیرد و برای یافتن پاسخ پرسش‌ها چهل روز فرصت می‌گیرد.

با گذشت چهل روز، وزیران هنوز به جواب نرسیده‌اند. ترس از خشم پادشاه آنان را از کاخ فراری می‌دهد و جست‌وجویشان سرانجام به روستایی دور می‌رسد؛ جایی که با مردی عجیب روبه‌رو می‌شوند. نام او «نیم‌من بوق» است؛ نامی که خود پیرمرد درباره‌اش توضیحی شنیدنی دارد و یکی از نقاط طنزآمیز و به‌یادماندنی روایت را شکل می‌دهد.

نیم‌من بوق فقط یک شخصیت عجیب برای خنداندن مخاطب نیست. رویارویی او با وزیران، فرصت می‌دهد تفاوت میان ظاهر پرادعا و دانایی واقعی دیده شود. کتاب با استفاده از موقعیتی ساده اما پرکشش، مخاطب را همراه می‌کند تا درباره ارزش دانش، شیوه پاسخ‌دادن به پرسش‌ها و محدودیت‌های کسانی که خود را دانا می‌پندارند فکر کند.

در نگارش این اثر از دو حکایت استفاده شده است: حکایت رویارویی یک ابله با یک دانشمند و حکایت منصوربن موسی؛ شخصیتی که نام خود را به‌صورت طنزگونه «نیم من بوق پشم ۱۵» می‌گذارد. ترکیب این دو حکایت، داستانی با حال‌وهوای کهن و بیان طنزآمیز پدید آورده است؛ داستانی که هم ماجرا دارد و هم از ظرفیت شوخی برای طرح موضوعی درباره سنجش دانایی استفاده می‌کند.

تصویرگری کتاب را علیرضا گلدوزیان انجام داده است. تصویرها در کنار متن، به ساختن فضای دیدنی حکایت کمک می‌کنند و شخصیت‌ها و موقعیت‌های طنز را برای خواننده ملموس‌تر می‌سازند. این داستان در چهل‌ونهمین دوره نمایشگاه تصویرگری بلونیا در ایتالیا جزو آثار منتخب قرار گرفته است؛ نکته‌ای که اهمیت تصویرهای آن را در تجربه خواندن کتاب برجسته می‌کند.

خوانندگان از این کتاب نباید انتظار روایتی آموزشی با توضیح‌های مستقیم و خشک داشته باشند. نیم‌من بوق از مسیر قصه، گفت‌وگو، موقعیت‌های عجیب و طنز پیش می‌رود. به همین دلیل، موضوعاتی مانند دانایی و نادانی در دل ماجرا مطرح می‌شوند و مخاطب می‌تواند بدون فاصله گرفتن از فضای سرگرم‌کننده، رفتار شخصیت‌ها و نتیجه تصمیم‌هایشان را دنبال کند.

نویسنده کتاب نیم‌من بوق

سید علی شجاعی در این اثر به سراغ حکایت‌های کهن رفته و آن‌ها را در قالب مجموعه‌ای مناسب برای کودکان و نوجوانان بازآفرینی کرده است. محور انتخاب و ترکیب حکایت‌ها، برخورد میان فرد نادان و دانشمند و همچنین طنز نهفته در نام و شخصیت نیم‌من بوق است. این رویکرد باعث می‌شود روایت، هم ریشه در داستان‌های قدیمی داشته باشد و هم برای خواننده امروز حال‌وهوایی زنده و قابل‌دنبال‌کردن پیدا کند.

در این کتاب، متن و تصویر در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند تا فضای داستان فقط با واژه‌ها ساخته نشود. تصویرگری علیرضا گلدوزیان، به‌ویژه در نمایش شخصیت‌های متفاوت و موقعیت‌های طنزآمیز، بخشی از جذابیت اثر را شکل می‌دهد. نتیجه، کتابی است که از یک سو به حکایت‌های کهن تکیه دارد و از سوی دیگر، تجربه‌ای تصویری و سرگرم‌کننده برای مخاطب خود فراهم می‌کند.

خرید کتاب نیم‌من بوق به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

نیم‌من بوق برای کودکان و نوجوانانی مناسب است که از داستان‌های طنز، حکایت‌های قدیمی و شخصیت‌های عجیب لذت می‌برند. اگر به روایت‌هایی علاقه دارید که در کنار سرگرمی، موضوع دانایی و نادانی را پیش می‌کشند، این کتاب می‌تواند انتخابی متناسب با سلیقه شما باشد. فضای تاریخی و داستانی آن نیز برای خوانندگانی جذاب است که دوست دارند با حکایت‌هایی برگرفته از گذشته همراه شوند.

این کتاب برای والدین و مربیانی هم مناسب است که می‌خواهند کودکان را با ادبیات حکایی و طنز آشنا کنند، بدون آن‌که خواندن به تجربه‌ای سنگین تبدیل شود. تصویرهای دیدنی، ماجرای پادشاه و وزیران، پرسش‌های بی‌پاسخ و حضور پیرمردی با نام غیرمعمول، مسیر خواندن را پرحادثه و کنجکاوی‌برانگیز می‌کند. در نهایت، نیم‌من بوق را می‌توان داستانی برای خندیدن، دنبال‌کردن یک ماجرا و فکرکردن به معنای واقعی دانایی دانست.

سید علی شجاعی
سید علی شجاعی
کتاب گویا (حاء‌سین‌نون) نیستان
چیستی و چرایی ادبیات قدسی (نیستان) *
این من‌های بازیگوش
باغبان خاک دیگری
به جان می‌خوانمت
موسی‌ترین به طور
یک استکان چای تلخ
ستاره‌هایی که خیلی دور نیستند
عاشقی به وقت کتیبه‌ها
احتیاط! خطر حمله موش‌ها… و دیگران