دختر نارنج و ترنج اثر اسدالله شعبانی
کتاب دختر نارنج و ترنج
(قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران)
معرفی کتاب دختر نارنج و ترنج
قصه‌های شفاهی، بخشی از حافظه فرهنگی هر سرزمین‌اند؛ روایت‌هایی که نسل‌به‌نسل نقل شده‌اند و با زبان و تخیل مردم شکل گرفته‌اند. کتاب دختر نارنج و ترنج با بازنویسی اسدالله شعبانی، خواننده را به فضای قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران می‌برد؛ فضایی که در آن روایت، زبان قصه‌گو و میراث فرهنگی در کنار هم قرار می‌گیرند.
این اثر برای کسانی جذاب است که می‌خواهند با روایت‌های ایرانی در قالبی روان و خواندنی روبه‌رو شوند. عنوان کتاب، در کنار اشاره روشن آن به قصه‌های ادبیات شفاهی ایران، انتظاری مشخص ایجاد می‌کند: خواندن داستان‌هایی که ریشه در فرهنگ روایی دارند و با نگاه یک نویسنده و شاعر حوزه کودک و نوجوان بازنویسی شده‌اند.
درباره کتاب دختر نارنج و ترنج
دختر نارنج و ترنج مجموعه‌ای از قصه‌های برگرفته از ادبیات شفاهی ایران است. اسدالله شعبانی در این کتاب به‌جای ارائه روایت‌های شفاهی در شکل اولیه، آن‌ها را بازنویسی کرده است. بازنویسی، امکان می‌دهد قصه‌هایی که در بستر گفتار و نقل شکل گرفته‌اند، در قالب متنی منسجم و قابل‌مطالعه در اختیار خوانندگان قرار بگیرند.
موضوع اصلی کتاب، خودِ قصه‌گویی و بازتاب ادبیات شفاهی ایران است. اهمیت چنین اثری تنها به دنبال‌کردن روایت‌ها محدود نمی‌شود؛ خواننده با بخشی از میراث فرهنگی و ادبی روبه‌رو می‌شود که از راه نقل شفاهی میان مردم دوام آورده است. در اینجا قصه، راهی برای نزدیک‌شدن به فرهنگ روایی ایران و شناخت جایگاه روایت در زندگی جمعی است.
رویکرد کتاب بر بازآفرینی و روایت‌پردازی استوار است. نویسنده تلاش کرده است قصه‌های شفاهی را در قالبی ادبی عرضه کند؛ بنابراین خوانندگان با متنی روبه‌رو هستند که هم به ریشه روایی داستان‌ها توجه دارد و هم آن‌ها را برای مطالعه در قالب کتاب آماده می‌کند. این ویژگی، اثر را برای مطالعه فردی، خواندن با صدای بلند و آشنایی با داستان‌های ایرانی مناسب می‌سازد.
از این کتاب نباید انتظار یک اثر پژوهشی درباره ادبیات شفاهی داشت؛ دختر نارنج و ترنج پیش از هر چیز مجموعه‌ای قصه‌محور است. ارزش خواندن آن در تجربه روایت‌ها، آشنایی با بخشی از فرهنگ شفاهی ایران و دیدن شیوه بازنویسی این میراث در زبان اسدالله شعبانی است. در نتیجه، کتاب می‌تواند میان خواننده امروز و قصه‌هایی که ریشه در سنت نقل دارند، ارتباطی خواندنی ایجاد کند.
زبان و فضای اثر از جایگاه نویسنده در ادبیات کودک و نوجوان تأثیر می‌پذیرد. شعبانی نویسنده و شاعر مطرح شعر کودک و نوجوان در ایران است و توجه او به این حوزه، بازنویسی قصه‌ها را در مسیر ارتباط با خوانندگان جوان قرار می‌دهد. با این حال، علاقه‌مندان بزرگ‌سال به ادبیات شفاهی و روایت‌های ایرانی نیز می‌توانند از خواندن این مجموعه لذت ببرند.
نویسنده کتاب دختر نارنج و ترنج
اسدالله شعبانی، متولد چهارم تیرماه ۱۳۳۷، نویسنده و شاعر حوزه کودک و نوجوان در ایران است. او از کارشناسان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بوده و سابقه عضویت در شورای کتاب کودک و دفتر تألیف کتاب‌های درسی را دارد. این تجربه‌ها، ارتباط او را با ادبیات کودک، آموزش و تولید آثار مناسب برای خوانندگان جوان نشان می‌دهد.
شعبانی از شاعران حلقه کیهان بچه‌ها معرفی شده است؛ گروهی که سیروس طاهباز، احمدرضا احمدی، جعفر ابراهیمی، محمود مشرف تهرانی، مصطفی رحماندوست و ناصر کشاورز نیز در آن حضور داشتند. او گواهینامه هنری درجه یک دریافت کرده و آثارش از سوی ناشرانی مانند کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، مدرسه، امیرکبیر و افق منتشر شده‌اند. شعر «زیبا زیبا زیبایی ای ایران» از شناخته‌شده‌ترین شعرهای اوست.
در دختر نارنج و ترنج، دغدغه او نسبت به ادبیات کودک و روایت‌های ایرانی در قالب بازنویسی قصه‌های شفاهی دیده می‌شود. نگاه نویسنده به این روایت‌ها، کتاب را به اثری میان قصه‌گویی، بازآفرینی ادبی و انتقال میراث فرهنگی تبدیل می‌کند.
خرید کتاب دختر نارنج و ترنج به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
اگر به قصه‌های ایرانی، ادبیات شفاهی و روایت‌هایی که از فرهنگ مردم سرچشمه گرفته‌اند علاقه دارید، دختر نارنج و ترنج انتخابی مناسب برای شماست. این کتاب همچنین برای خوانندگان کودک و نوجوانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند با قصه‌های ایرانی در قالبی بازنویسی‌شده آشنا شوند و تجربه‌ای متفاوت از داستان‌خوانی داشته باشند.
والدین، مربیان و کتاب‌خوان‌هایی که به دنبال اثری برای معرفی فرهنگ روایی ایران هستند نیز می‌توانند این کتاب را در نظر بگیرند. اگر از مطالعه مجموعه‌های قصه‌محور با فضای ایرانی لذت می‌برید، این اثر را با انتظار خواندن بازنویسی‌هایی از ادبیات شفاهی ایران تهیه کنید؛ کتابی که به‌جای تکیه بر اطلاعات تخصصی، بر روایت، قصه‌گویی و زنده نگه‌داشتن میراث شفاهی تمرکز دارد.
