تاریخ نقد جدید (جلد۶) اثر رنه ولک
معرفی کتاب تاریخ نقد جدید (جلد۶)
چگونه میتوان مسیر شکلگیری نقد ادبی مدرن را در فضای پرتحول ادبیات آمریکا دنبال کرد؟ کتاب تاریخ نقد جدید (جلد۶) نوشته رنه ولک، پاسخی تاریخی و تحلیلی به این پرسش است و خواننده را به نیمه نخست قرن بیستم میبرد؛ دورهای که در آن دیدگاههای گوناگون ادبی، فکری و سیاسی در برابر یکدیگر قرار گرفتند.
رنه ولک در این جلد، تحولات نقد آمریکایی را از پیش از ظهور نقد نو تا شکلگیری و تثبیت آن بررسی میکند. کتاب برای خوانندگانی نوشته شده است که میخواهند نقد ادبی را نه مجموعهای از اصطلاحات پراکنده، بلکه جریانی پیوسته از ایدهها، مناقشهها و دگرگونیهای فکری ببینند.
درباره کتاب تاریخ نقد جدید (جلد۶)
این جلد با ترسیم تصویری فشرده از وضعیت ادبی و فکری پیش از نقد نو آغاز میشود. ناتورالیستها، سمبولیستها و امپرسیونیستها در این چشمانداز مقدماتی جای میگیرند و زمینهای فراهم میکنند تا تغییر جهت نقد ادبی در آمریکا بهتر فهمیده شود. نویسنده تنها به معرفی جریانها بسنده نمیکند؛ بلکه نسبت میان آنها و فضای عمومی اندیشه را نیز در مسیر روایت خود دنبال میکند.
در ادامه، توجه کتاب به اومانیستهای جدید، نقد دانشگاهی و نقد مارکسیستی معطوف میشود. این بخشها نشان میدهند که نقد ادبی چگونه با پرسشهایی درباره انسان، جامعه، دانشگاه، تاریخ و نقش ادبیات در زندگی بشری پیوند میخورد. از این منظر، کتاب تاریخ نقد جدید (جلد۶) صرفاً گزارشی از نامها و مکتبها نیست؛ بلکه تاریخ شکلگیری نگاههای متفاوت به اثر ادبی و جایگاه آن در فرهنگ است.
بخش مهم پایانی کتاب به نقد نو و دیدگاههای منتقدانی مانند الن تیت، کلینت بروکس و ویلیام کی. ویمست میپردازد. خواننده در این مسیر با فضایی روبهرو میشود که در آن استقلال اثر، شیوه داوری ادبی و چگونگی خواندن متن اهمیت تازهای پیدا میکند. طرح این دیدگاهها در امتداد جریانهای پیشین، امکان مقایسه و درک بهتر تفاوتهای نظری میان رویکردهای نقدی را فراهم میسازد.
روش رنه ولک در این مجموعه، هم تاریخی و هم تحلیلی است. او نقد را از یک سو داوری درباره آثار و نویسندگان، یعنی نقد حکمی و عملی، میداند و از سوی دیگر آن را با نظریه ادبی، خاستگاه ادبیات و نقش و تأثیر آن در زندگی و تمدن بشری مرتبط میکند. به همین دلیل، مطالعه این جلد میتواند تصویری گسترده از نسبت ادبیات با اندیشههای فرهنگی و اجتماعی به دست دهد.
در متن کتاب، ارزیابی دیدگاههای ادبی و فکری با یکدیگر درآمیخته است. برای نمونه، در بحثی درباره براونل، ستایش او از اعاده حیثیت کرامول و پیوریتنها از یک سو و نقد نظرهای سیاسی کارلایل، خصومت او با علم و نگرش غیرانتقادیاش به ادبیات آلمان از سوی دیگر مطرح میشود. چنین نمونههایی نشان میدهند که تاریخ نقد جدید با داوریهای دقیق و چندوجهی درباره منتقدان و موضوعات مورد بحث پیش میرود.
نویسنده کتاب تاریخ نقد جدید (جلد۶)
رنه ولک، متفکر و منتقد ادبی آمریکایی ـ چک در قرن بیستم، از چهرههای برجسته نقد ادبی به شمار میآید. او از مکتب زبانشناسی و متنشناسی پراگ برخاست و در اوایل جنگ جهانی دوم به آمریکا مهاجرت کرد؛ جایی که مطالعات خود را تا پایان زندگی ادامه داد. این پیشینه، نگاه او را به تاریخ نقد با توجه همزمان به زبان، متن، نظریه و زمینههای فکری همراه کرده است.
مهمترین دستاورد ولک مجموعه هشتجلدی تاریخ نقد جدید است؛ مجموعهای که نظریههای نقد را از سال ۱۷۵۰ تا ۱۹۵۰ بررسی، تحلیل و ثبت میکند. در جلد ششم، تمرکز او بر نقد آمریکایی نیمه نخست قرن بیستم است و با نظم تاریخی خود، پیوند میان جریانهای پیشین، نقد دانشگاهی، نقد مارکسیستی و نقد نو را روشن میسازد. ترجمه فارسی این مجموعه را سعید ارباب شیرانی انجام داده است.
خرید کتاب تاریخ نقد جدید (جلد۶) به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر در رشته ادبیات، نظریه ادبی یا نقد ادبی مطالعه میکنید، این کتاب میتواند برایتان مرجعی ارزشمند در شناخت جریانهای نقد آمریکایی باشد. ساختار تاریخی آن کمک میکند نامها و دیدگاهها را جدا از زمینهشان نخوانید و روندی را ببینید که به ظهور نقد نو انجامید.
این جلد همچنین برای پژوهشگران و علاقهمندان تاریخ اندیشه ادبی مناسب است؛ بهویژه کسانی که میخواهند اومانیسم جدید، نقد دانشگاهی، نقد مارکسیستی و نقد نو را در کنار یکدیگر بررسی کنند. کتاب انتظار مطالعهای تحلیلی و نسبتاً تخصصی را ایجاد میکند، نه متنی مقدماتی برای آشنایی سریع با ادبیات.
اگر از آثاری درباره رابطه ادبیات با فرهنگ، تمدن، جامعه و شیوه داوری درباره آثار لذت میبرید، تاریخ نقد جدید (جلد۶) انتخابی هماهنگ با علایق شماست. این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که به خواندن پیوسته و دقیق نظریههای ادبی علاقه دارند و میخواهند درباره چگونگی تغییر نگاه منتقدان به متن و نویسنده تأمل کنند.
در نهایت، این اثر را میتوان بخشی از تصویری بزرگتر دانست: تصویری از تحول نقد ادبی در فاصله سالهای ۱۷۵۰ تا ۱۹۵۰، با تمرکز ویژه بر تجربه آمریکایی در نیمه نخست قرن بیستم. بنابراین، هنگام خرید آن باید انتظار کتابی تاریخی، تحلیلی و سرشار از گفتوگو میان مکتبها و دیدگاههای نقدی را داشته باشید.
