جنگ و صلح اثر سیدمحمدمهدی دزفولی

معرفی کتاب جنگ و صلح؛ روایتی از سال‌های قبل و بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸

پذیرش قطعنامه ۵۹۸ پایان یک جنگ طولانی بود، اما به پرسش‌های مهم درباره چرایی ادامه جنگ، شرایط سیاسی و اقتصادی آن و مسیر تازه کشور پایان نداد. کتاب جنگ و صلح؛ روایتی از سال‌های قبل و بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ نوشته سیدمحمدمهدی دزفولی، با تکیه بر مجموعه‌ای از مصاحبه‌ها، این مقطع حساس را از سال‌های جنگ ایران و عراق تا دوره صلح و دولت سازندگی روایت می‌کند.

این کتاب برای خوانندگانی نوشته شده است که می‌خواهند درباره تصمیم‌های سرنوشت‌ساز دهه شصت و پیامدهای آن در دهه هفتاد شمسی، تصویری چندجانبه و گفت‌وگومحور به دست آورند. موضوع اصلی اثر، بررسی پیوند میان جنگ، پذیرش قطعنامه و تغییر مسیر سیاسی و اقتصادی کشور است.

درباره کتاب جنگ و صلح؛ روایتی از سال‌های قبل و بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸

روایت کتاب از آغاز جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۵۹ شروع می‌شود و تا پایان جنگ در سال ۱۳۶۷ ادامه پیدا می‌کند. در این مسیر، پرسش‌هایی مانند دلیل ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر و علت انجام نشدن مذاکره برای پایان جنگ در سال‌های ۱۳۶۴ و ۱۳۶۵ بررسی می‌شوند. این پرسش‌ها در گفت‌وگو با کارشناسانی از حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی مطرح شده‌اند.

بخش مهمی از اثر به قطعنامه ۵۹۸ و شرایط پذیرش آن اختصاص دارد. نویسنده تلاش کرده است این تصمیم را نه به‌صورت جدا از تحولات جنگ، بلکه در ارتباط با وضعیت سیاسی و اقتصادی پایان دهه شصت بررسی کند. به این ترتیب، خواننده با مجموعه‌ای از دیدگاه‌ها درباره یکی از مناقشه‌برانگیزترین مقاطع پس از جنگ ایران و عراق روبه‌رو می‌شود.

کتاب در ادامه از فضای جنگ فاصله می‌گیرد و به سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶، یعنی دوره دولت سازندگی به ریاست هاشمی رفسنجانی، می‌پردازد. در این بخش، آغاز دوره صلح و پارادایم فکری تازه‌ای که پس از پذیرش قطعنامه در کشور شکل گرفت، موضوع گفت‌وگوهاست. اثر می‌کوشد نشان دهد چگونه تجربه جنگ و تصمیم پایان آن، بر مسیر آینده کشور اثر گذاشت.

ساختار مصاحبه‌ای، ویژگی متمایز این کتاب است. سیدمحمدمهدی دزفولی با ۱۵ نفر از چهره‌ها و کارشناسان دارای سوابق سیاسی، اقتصادی یا نظامی گفت‌وگو کرده است. در میان مصاحبه‌شوندگان، نام‌هایی مانند ابراهیم یزدی، عباس ملکی، صادق زیباکلام، محسن رفیق‌دوست، غلامحسین کرباسچی، محمد عطریانفر، حسین شیخ‌الاسلام، فرشاد مؤمنی و احمد توکلی دیده می‌شود. تنوع دیدگاه‌ها کمک می‌کند موضوع جنگ و صلح از زاویه‌ای واحد روایت نشود.

در واقع، ارزش مطالعه کتاب در کنار هم قرار گرفتن روایت‌های گوناگون درباره یک دوره تاریخی است؛ دوره‌ای که تصمیم‌های سیاسی، ملاحظات اقتصادی و مسائل نظامی در آن به یکدیگر پیوند خورده‌اند. خواننده باید انتظار داشته باشد با اثری مستند و مصاحبه‌محور روبه‌رو شود، نه روایتی داستانی یا تک‌صدایی. ضمیمه مستند عقلا نیز که از سوی مرکز مستندسازی سفیرفیلم تولید شده، در کنار کتاب قرار گرفته است.

نویسنده کتاب جنگ و صلح؛ روایتی از سال‌های قبل و بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸

سیدمحمدمهدی دزفولی در این اثر به‌جای ارائه روایتی صرفاً شخصی از جنگ و سال‌های پس از آن، سراغ گفت‌وگو با افراد مختلف رفته است. رویکرد او بر گردآوری دیدگاه‌هایی درباره تصمیم‌های مهم دهه شصت و هفتاد شمسی است؛ از چرایی ادامه جنگ و روند رسیدن به قطعنامه ۵۹۸ تا شکل‌گیری دوره صلح و تحولات دولت سازندگی.

تمرکز نویسنده بر مصاحبه با چهره‌هایی از حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی، به کتاب دامنه‌ای فراتر از گزارش نظامی جنگ می‌دهد. او موضوع را در ارتباط با تغییرات فکری، سیاسی و اقتصادی پس از پذیرش قطعنامه دنبال می‌کند و به خواننده امکان می‌دهد درباره این دوره تاریخی با توجه به روایت‌های متنوع‌تر تأمل کند.

خرید کتاب جنگ و صلح؛ روایتی از سال‌های قبل و بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به تاریخ معاصر ایران، جنگ ایران و عراق و تصمیم‌های سیاسی پایان دهه شصت علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. اثر حاضر به‌ویژه برای کسانی جذاب است که می‌خواهند درباره قطعنامه ۵۹۸، دلایل پذیرش آن و شرایطی که به پایان جنگ انجامید، دیدگاه‌های گوناگون را در قالب مصاحبه بخوانند.

این کتاب برای خوانندگانی نیز پیشنهاد می‌شود که به رابطه میان سیاست، اقتصاد و مسائل نظامی توجه دارند. اگر دوره دولت سازندگی و تغییرات فکری پس از جنگ برایتان اهمیت دارد، بخش مربوط به سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ می‌تواند به درک پیوستگی میان دوره جنگ و دوره صلح کمک کند.

در نهایت، جنگ و صلح؛ روایتی از سال‌های قبل و بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ برای کسانی مناسب است که مطالعه آثار مستند و گفت‌وگومحور را به روایت‌های یک‌جانبه ترجیح می‌دهند. این اثر با طرح پرسش‌های تاریخی و گردآوری پاسخ‌های چهره‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی، زمینه‌ای برای بازاندیشی درباره یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ معاصر ایران فراهم می‌کند.