مکبت بداهه‌گویی آلما اثر اوژن یونسکو

2 ناشر این کتاب را چاپ کرده‌اند
عکس مکبت بداهه‌گویی آلما

کتاب مکبت بداهه‌گویی آلما

انتشارات:بیدگل
نویسنده:اوژن یونسکو
عکس مکبس

کتاب مکبس

یک تراژدی کمدی

انتشارات:مهر دامون
نویسنده:اوژن یونسکو
مترجم:علی باش

معرفی کتاب مکبت: بداهه‌گویی آلما

اگر تراژدی مکبث را داستانی درباره جاه‌طلبی و سقوط بدانیم، اوژن یونسکو در کتاب مکبت: بداهه‌گویی آلما همان جهان را به صحنه‌ای برای خنده، هجو و آشکارشدن حماقت انسان تبدیل می‌کند. این کتاب مجموعه‌ای از دو نمایشنامه است که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت، قدرت، نمایشنامه‌نویسی و ادعاهای روشنفکرانه را به چالش می‌کشند.

نمایشنامه نخست، مکبت، اقتباسی کمیک و ساتیر از تراژدی مشهور ویلیام شکسپیر است. نمایشنامه دوم، بداهه‌گویی آلما، به خودِ فرایند نوشتن نمایشنامه و رابطه نویسنده با منتقدان می‌پردازد. کنار هم قرار گرفتن این دو متن، تصویری چندوجهی از طنز یونسکو می‌سازد؛ طنزی که در ظاهر سرخوش و بازیگوش است، اما در لایه‌های زیرین خود با جاه‌طلبی، فساد، بزدلی، زیاده‌خواهی و ابتذال قدرت درگیر می‌شود.

درباره کتاب مکبت: بداهه‌گویی آلما

در مکبت، دو ژنرال به نام‌های مکبت و بانکو پس از سرکوب یک شورش مورد لطف پادشاه قرار می‌گیرند. مکبت به سوی طرح ترور پادشاه و تصاحب تاج‌وتخت کشیده می‌شود و برای حفظ سلطه شکننده خود، وارد چرخه‌ای از قتل و خون‌ریزی می‌شود. یونسکو این مسیر آشنا را از قالب تراژدی بیرون می‌آورد و به کمدی سیاهی تبدیل می‌کند که در آن جاه‌طلبی سیاسی، فساد و میل به قدرت چهره‌ای مضحک و هراس‌انگیز پیدا می‌کنند.

این نمایشنامه در دوران جنگ سرد نوشته شده، اما تمرکز آن تنها بر سازوکار قدرت سیاسی نیست. در پسِ کشمکش‌ها، حماقت انسان حضوری پررنگ دارد؛ حماقتی که در رفتار مردان و زنان نشسته بر سریر قدرت، در تصمیم‌های آنان و در تلاششان برای حفظ موقعیت خود آشکار می‌شود. مکبت برای خوانندگانی جذاب است که از بازخوانی آثار کلاسیک، اقتباس‌های نامتعارف و طنزی که هم‌زمان خنده‌دار و گزنده است، لذت می‌برند.

بداهه‌گویی آلما فضای دیگری دارد. در این نمایشنامه، نمایشنامه‌نویسی به نام یونسکو سرگرم نوشتن است و با سه پزشک روبه‌رو می‌شود. گفت‌وگوها درباره متنی که او می‌نویسد شکل می‌گیرند، اما یونسکو در برابر دخالت و آموزش آنان سرکشی می‌کند. پزشکان نیز تصمیم می‌گیرند وارد عمل شوند و به او بیاموزند چگونه باید بنویسد. همین موقعیت، زمینه‌ای برای یک بورلسک نمایشی فراهم می‌کند؛ متنی که در آن ادعای دانایی و اصرار بر تعیین قواعد نویسندگی، به موضوع طنز تبدیل می‌شود.

سه پزشک در این نمایشنامه، هدفی روشن دارند: می‌خواهند نویسنده را تحت هدایت خود قرار دهند و درباره چگونگی نوشتن به او آموزش بدهند. در مقابل، یونسکو از پذیرش این نظم تحمیلی سر باز می‌زند. نتیجه، رویارویی نویسنده با کسانی است که تصور می‌کنند می‌توانند خلاقیت و شیوه نوشتن دیگری را از بیرون کنترل کنند. این نمایشنامه از خلال همین موقعیت، حماقت شبه‌منتقدان و مناسبات میان نویسنده و نقد را به شکلی نمایشی و طنزآمیز نشان می‌دهد.

ویژگی مهم مجموعه، بازی آن با مرزهای جدی و خنده‌دار، تراژدی و کمدی، و نویسنده و شخصیت نمایشی است. در مکبت، داستانی شناخته‌شده با زبان هجو و اغراق بازآفرینی می‌شود؛ در بداهه‌گویی آلما نیز خود یونسکو به‌عنوان شخصیت اصلی وارد متن می‌شود. بنابراین خواننده با دو نمایشنامه روبه‌روست که هر دو به شیوه‌ای متفاوت، قطعیت‌ها و اقتدارهای پذیرفته‌شده را زیر سؤال می‌برند.

طنز این کتاب صرفاً برای سرگرم‌کردن نیست. یونسکو از خنده استفاده می‌کند تا تناقض‌های قدرت و ادعاهای اهل نظر را آشکارتر کند. از یک سو، میل به تاج‌وتخت در مکبت به خشونت و بی‌ثباتی می‌انجامد؛ از سوی دیگر، میل منتقدان به آموزش‌دادن و هدایت نویسنده، به موقعیتی مضحک و پرتنش تبدیل می‌شود. مطالعه این دو متن می‌تواند مخاطب را به بازاندیشی درباره اقتدار، نقد، خلاقیت و رفتار انسان در موقعیت‌های قدرت دعوت کند.

نویسنده کتاب مکبت: بداهه‌گویی آلما

اوژن یونسکو نمایشنامه‌نویسی است که در این مجموعه با زبانی طنزآمیز، تند و بازیگوش به سراغ موضوعاتی جدی می‌رود. او در مکبت، تراژدی شکسپیر را به هجوی کمیک تبدیل می‌کند و در بداهه‌گویی آلما، با حضور خود در نقش اصلی، رابطه نویسنده و منتقد را به موضوع نمایش بدل می‌سازد. شیوه او بر آشکارکردن بلاهت موقعیت‌ها، اغراق در رفتار شخصیت‌ها و تبدیل کشمکش‌های فکری به کنش نمایشی استوار است.

یونسکو در این دو نمایشنامه هم قدرت سیاسی و هم اقتدار نقد را دستمایه طنز قرار می‌دهد. نوشته‌های او مخاطب را میان خنده و ناراحتی نگه می‌دارند؛ زیرا پشت موقعیت‌های مضحک، خشونت، فساد، خودبزرگ‌بینی و میل به کنترل دیگران دیده می‌شود. از این منظر، این مجموعه نمونه‌ای روشن از نگاه انتقادی و طنز خاص او به جهان مدرن و رفتار انسان است.

خرید کتاب مکبت: بداهه‌گویی آلما به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به نمایشنامه‌های مدرن، کمدی ساتیر، بورلسک و اقتباس‌های متفاوت از آثار کلاسیک علاقه دارید، مکبت: بداهه‌گویی آلما می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب به‌ویژه برای خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند مکبث را در قالبی کمیک، هجوآمیز و انتقادی ببینند و در کنار آن با نمایشی درباره نویسندگی و دخالت منتقدان در فرایند خلاقیت روبه‌رو شوند.

این مجموعه برای کسانی مناسب است که از متن‌های نمایشی کوتاه‌تر و متمرکز بر گفت‌وگو، موقعیت‌های غیرعادی و طنز فکری استقبال می‌کنند. اگر دوست دارید در یک نمایشنامه با جاه‌طلبی و فساد قدرت مواجه شوید و در نمایشنامه‌ای دیگر، خودِ نویسنده و منتقدان را در مرکز کشمکش ببینید، این کتاب تجربه‌ای دوگانه و متفاوت پیش روی شما می‌گذارد. انتظار شما باید متنی باشد که در آن خنده، هجو و نقد اجتماعی در کنار هم قرار می‌گیرند و حماقت انسان را به یکی از محورهای اصلی نمایش تبدیل می‌کنند.

اوژن یونسکو
اوژن یونسکو
صندلی‌ها (ویک‌نمایشنامه‌دیگر) یکشنبه
کرگدن
کرگدن (یکشنبه)
درس و یک نمایشنامهٔ دیگر (یکشنبه)
آواز خوان طاس
صندلی‌ها
کرگدن (نمایشنامه‌ای در سه پرده و چهار صحنه)
بازی کشتار
آینده در تخم مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر
سی‌دی آوازخوان طاس (بتهوون) @