سه سه اثر سیروس همتی

معرفی کتاب سه سه

شش نمایشنامه، شش موقعیت متفاوت و مجموعه‌ای از پرسش‌های اجتماعی، اخلاقی و انسانی؛ کتاب سه سه اثر سیروس همتی، تجربه‌ای متنوع از نمایشنامه‌خوانی را پیش روی شما می‌گذارد. این مجموعه از سه نمایشنامه کوتاه و سه نمایشنامه بلند تشکیل شده است و در هر اثر، شخصیت‌ها در موقعیتی فشرده با انتخاب، مسئولیت، مرگ، عشق یا وسوسه روبه‌رو می‌شوند.

همتی در این کتاب سراغ روایت‌هایی رفته است که از یک گفت‌وگوی ساده یا یک موقعیت روزمره آغاز می‌شوند، اما به پرسش‌هایی جدی‌تر درباره زندگی و رفتار انسان می‌رسند. فضای آثار از بیمارستان و نقطه صفر مرزی تا جهان رویا و ماجرای انتقال اشتباه پول تغییر می‌کند؛ همین گوناگونی، به مجموعه حال‌وهوایی چندلایه و غیرقابل‌پیش‌بینی می‌دهد.

درباره کتاب سه سه

نخستین نمایشنامه، «درمان»، گفت‌وگویی میان یک کودک و مردی در دستشویی بیمارستان است. این اثر که نویسنده از آن به‌عنوان کوتاه‌ترین نمایشنامه به زبان فارسی یاد می‌کند، در قالب مجادله‌ای کوتاه به نکته‌هایی اجتماعی درباره زندگی سالم می‌پردازد. محدود بودن فضا و حضور دو شخصیت، گفت‌وگو را به مرکز نمایش تبدیل می‌کند و مخاطب را به شنیدن لایه‌های پنهان همین برخورد ساده دعوت می‌کند.

«مهندس»، نمایشنامه دوم، با شخصیتی خیالی پیش می‌رود که حضورش از طریق صدا روایت می‌شود. او از محبوب خود می‌خواهد به پرسشی دشوار پاسخ دهد: میان شوهر نوعروس، باغبان جوان، گرگ و دزد، چه کسی سزاوار نفرین است؟ این شخصیت‌ها در این اثر فقط افراد یک ماجرا نیستند؛ هرکدام در قالب استعاره‌ای، زمینه‌ای برای طرح پاسخ‌ها و بررسی معنای تقصیر و سزاواری فراهم می‌کنند.

در «راه»، همتی داستانی در حوزه دفاع مقدس را با سه پایان متفاوت عرضه می‌کند. انتخاب پایان بر عهده گروه اجرایی و مخاطب گذاشته شده است؛ بنابراین متن فقط روایتی بسته و از پیش تعیین‌شده نیست و امکان دارد در اجرا یا در ذهن خواننده، مسیرهای مختلفی پیدا کند. این ویژگی، نقش تصمیم‌گیری و برداشت مخاطب را در تجربه نمایشنامه پررنگ می‌کند.

«صبح به خیر» کشمکش میان یک سرباز و فرمانده‌اش را دنبال می‌کند؛ کشمکشی که با ورود غریبه‌ای در نقطه صفر مرزی شکل پیچیده‌تری پیدا می‌کند. این غریبه برای آن دو مزاحمت ایجاد می‌کند و موقعیتی می‌سازد که در آن مرز میان تهدید، انتظار و رویارویی دائماً تغییر می‌کند. نمایشنامه در همین فضای مرزی، تصویری تازه از مرگ ارائه می‌دهد و نگاه مخاطب را از برداشت‌های معمول درباره آن فاصله می‌دهد.

پنجمین نمایشنامه، «برزخ»، به روح شهید بابک فرخنده‌نژاد تقدیم شده است. در این اثر، رویاهای یک سرباز شهید تصویر می‌شود؛ سربازی که می‌کوشد با همسرش ارتباط برقرار کند و احساس خود را نسبت به او بیان کند. پیوند میان رویا، فقدان و رابطه‌ای که همچنان نیازمند گفت‌وگوست، به نمایشنامه فضایی عاطفی و تأمل‌برانگیز می‌بخشد.

آخرین اثر، «fish آباد»، از ماجرای واریز سهوی حقوق نجومی یک مدیر بانک به حساب مردی آغاز می‌شود. مرد از بازگرداندن مبلغ خودداری می‌کند و همین تصمیم، موقعیتی نمایشی با محوریت پول، مسئولیت و واکنش فردی در برابر یک منفعت ناگهانی می‌سازد. کنار هم قرار گرفتن این شش متن نشان می‌دهد که مجموعه، هم به مسائل اجتماعی توجه دارد و هم از استعاره، موقعیت‌های فشرده و تضاد میان شخصیت‌ها برای پیش بردن معنا استفاده می‌کند.

خواننده در سه سه با یک موضوع واحد یا یک فضای ثابت روبه‌رو نیست. کوتاهی برخی متن‌ها در کنار گستردگی سه نمایشنامه بلند، ضرباهنگ کتاب را تغییر می‌دهد و امکان مقایسه میان شیوه‌های مختلف روایت نمایشی را فراهم می‌کند. گفت‌وگو، صدا، موقعیت مرزی، رویا و انتخاب پایان، از ویژگی‌هایی هستند که مطالعه این مجموعه را برای علاقه‌مندان به نمایشنامه ایرانی و تئاتر معاصر جذاب می‌کنند.

نویسنده کتاب سه سه

سیروس همتی نمایشنامه‌نویس، بازیگر و کارگردان تئاتر است. او تحصیلات کارشناسی خود را در رشته ریاضی گذرانده، اما در سال‌های اخیر با فعالیت در نویسندگی و کارگردانی تئاتر شناخته شده و در این زمینه جوایز متعددی به دست آورده است. حضور او در سینما و تلویزیون نیز با بازی در آثاری مانند «مارمولک» ساخته کمال تبریزی و سریال «خاک سرخ» شناخته می‌شود.

در سه سه، نگاه همتی به نمایشنامه‌نویسی از مسیر موقعیت‌های انسانی و اجتماعی آشکار می‌شود. او از گفت‌وگوی کودک و مرد، صدای یک شخصیت خیالی، انتخاب میان چند پایان، برخورد سربازان با یک غریبه، ارتباط روح شهید با همسرش و ماجرای یک انتقال بانکی استفاده می‌کند تا هر متن را بر یک تعارض مشخص بنا کند. نتیجه، مجموعه‌ای است که دغدغه‌های اجتماعی و انسانی را در شکل‌های نمایشی گوناگون دنبال می‌کند.

خرید کتاب سه سه به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به نمایشنامه‌های ایرانی علاقه دارید و دوست دارید در یک کتاب با متن‌هایی کوتاه و بلند، موقعیت‌های متنوع و موضوع‌های اجتماعی متفاوت روبه‌رو شوید، سه سه می‌تواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. این مجموعه برای خوانندگانی جذاب است که از متن‌های مبتنی بر گفت‌وگو، تعارض و پرسش اخلاقی لذت می‌برند و می‌خواهند پیش از تماشای اجرا، جهان نمایش را از طریق کلمات و موقعیت‌های آن دنبال کنند.

این کتاب همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که به موضوعاتی مانند دفاع مقدس، مرگ، فقدان، زندگی سالم، مسئولیت فردی و پیامدهای وسوسه مالی فکر می‌کنند. اگر روایت‌هایی را می‌پسندید که پاسخ همه پرسش‌ها را به‌سادگی در اختیار شما نمی‌گذارند، «راه» با سه پایان خود و «مهندس» با استعاره‌هایش زمینه بیشتری برای تأمل فراهم می‌کنند. از سوی دیگر، «درمان» و «fish آباد» با موقعیت‌های متمرکز و اجتماعی، امکان خوانشی سریع اما پرسش‌برانگیز را به وجود می‌آورند.

در نهایت، از این کتاب انتظار یک داستان پیوسته یا فضای یکدست نداشته باشید؛ سه سه مجموعه‌ای نمایشی است که هر متن، جهان و کشمکش خاص خود را دارد. تنوع فضاها، تفاوت طول نمایشنامه‌ها و حضور موضوع‌های اجتماعی و عاطفی، آن را برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی، تئاتر و روایت‌های چندوجهی خواندنی می‌کند.