آسمان، کیپ ابر اثر سیدمحمود حسینی‌زاد

معرفی کتاب آسمان، کیپ ابر

اگر به مجموعه داستان‌هایی علاقه دارید که در آن‌ها فقدان فقط یک موضوع نیست، بلکه موتورِ حرکتِ روایت است، «آسمان، کیپ ابر» دقیقاً همان چیزی است که باید دست بگیرید. این کتاب با ۱۳ داستان کوتاه، از پنج گروه روایت می‌کند و هر کدام از آن‌ها شما را یک قدم نزدیک‌تر به تجربه تنهایی، اندوه، و جست‌وجوی هویت می‌برند.

در این میان، داستان‌ها طوری کنار هم چیده شده‌اند که مضمونی مشابه پیدا کنید: غمِ از دست دادن و دلتنگی برای کسی که زندگیِ شخصیت اصلی را شکل داده است. از سوی دیگر، لحن نوستالژیک، بازی‌های زبانی و زاویه نگاه‌های دقیق باعث می‌شود هر داستان مثل تکه‌ای از یک خاطره طولانی، به ذهن شما بچسبد.

درباره کتاب آسمان، کیپ ابر

«آسمان، کیپ ابر» مجموعه‌ای است متشکل از داستان‌های کوتاه که نویسنده تلاش کرده داستان‌های هم‌مضمون را در کنار هم قرار دهد. کتاب در پنج بخش (گروه) جلو می‌رود و داستان‌ها با شماره‌گذاری از هم جدا می‌شوند تا مسیرِ احساس خواندن، منظم و مرحله‌ای پیش برود. فضای کلی داستان‌ها حول فقدان می‌چرخد؛ فقدانی که گاهی با مرگ همراه است، گاهی با از دست رفتنِ امکانِ ارتباط، و گاهی هم با گم شدنِ خودِ آدم.

در گروه یک، داستان «هنوز هم گاهی» تنها یک روایت دارد؛ روایتی که بسیاری از شما را از همان ابتدا درگیر می‌کند. داستان درباره پسری است که سوگ مرگ پدر و مادرش را تجربه کرده؛ پُر از تنهایی و اندوهی که در گذشته جا مانده و حالا او را به زندگیِ امروز رسانده است. نکته جذاب این است که شخصیت، ضعف و ترسِ دوران نوجوانی‌اش را پشت سر گذاشته و حالا استاد دانشگاه است؛ اما فقدان، هنوز همان‌جا ایستاده است. لحن داستان نوستالژیک است و همین باعث می‌شود احساس تنهایی، نه اعلامی و شعارگونه، بلکه تاثیرگذار و آرام در دل شما بنشیند.

گروه دو پنج داستان دارد و محور مشترک آن‌ها چیزی نزدیک به «عدم ارتباط» است؛ فقدانی که از درکِ متقابل نیامده است. در این داستان‌ها، تعلل در بیان خواسته‌ها، عشقِ بیان نشده، و از دست دادنِ معشوق شما را به اندوهی پراحساس می‌رساند. شخصیت‌ها نمی‌توانند درونیات‌شان را راحت مطرح کنند یا گفت‌وگو شکل نمی‌گیرد؛ نتیجه همان فاصله‌ای است که آدم بعد از مدتی به شکل دیرهنگام می‌فهمد.

مثال‌هایی از این گروه نشان می‌دهد روایت‌ها چقدر از زندگی واقعی تغذیه می‌کنند: زنی که گمان می‌کند شوهرش در پی زن دیگری است؛ خانواده‌ای در حال سرمیز شام که انگار پدر از جمع غایب شده و اعضا از او غفلت کرده‌اند؛ گوینده‌ای که هنگام خواندن یک شعر از هم می‌ریزد و تصویرِ «خوشبختیِ بی‌دغدغه» در ذهن همکارانش را کنار هم می‌گذارد؛ یا راننده تاکسی‌ای که عاشق زن مطلقه همسایه می‌شود، اما ورود شوهر سابق، مسیر این عشق را به جایی روشن و سرانجام‌دار نمی‌رساند.

گروه سه چهار داستان کوتاه را در خود دارد؛ داستان‌هایی که شخصیت‌ها در سوگِ عزیزی نشسته‌اند. این بخش فقط درباره غم نیست، بلکه فرم داستان‌ها و بازی‌های زبانی هم نقش پررنگی دارد. همچنین داستان «آسمان، کیپ ابر» که عنوان کتاب از آن گرفته شده، دقیقاً در همین گروه قرار می‌گیرد؛ داستانی که نشان می‌دهد چگونه می‌توان اندوه را با زبان، دقیق‌تر و قابل لمس‌تر روایت کرد.

در گروه چهار دو داستان دیگر می‌آیند و در گروه پنج، «پرسه با چشم‌های نمناک» قرار گرفته است؛ روایتی که در آن مردی به دنبال هویت خودش است. به نظر می‌رسد او هم‌زمان به دنبال «خودِ از دست‌رفته» می‌گردد؛ جست‌وجویی که بیشتر از آنکه بیرونی باشد، شما را به درونِ سؤال‌های هویتی نزدیک می‌کند.

اگر بخواهیم این کتاب را در یک جمله توصیف کنیم، می‌شود گفت: «آسمان، کیپ ابر» شما را با اشکال مختلف فقدان همراه می‌کند؛ از مرگ و سوگ گرفته تا شکستِ گفتن، و در نهایت جست‌وجوی خود. همین گستردگیِ تجربه‌ی انسانی است که باعث می‌شود خواندنش فقط یک سرگرمی نباشد و بعد از بستن کتاب، حسِ اندوهِ خاموش اما واقعی، همراه شما بماند.

نویسنده کتاب آسمان، کیپ ابر

سیدمحمود حسینی‌زاد در داستان‌نویسی، به خلق روایت‌هایی با حال‌وهوای خاص شهرت دارد؛ روایت‌هایی که اغلب از دلِ سوگ و دلتنگی بیرون می‌آیند. از سوی دیگر، او در کنار داستان‌نویسی به کار ترجمه هم می‌پردازد و یکی از مهمترین مترجمان آلمانی معرفی شده است؛ بنابراین می‌شود گفت شناخت ادبیات و تسلط زبانی، در نوشتارهایش نقش تعیین‌کننده دارد.

در سه‌گانه‌ای که «آسمان، کیپ ابر» بخشی از آن است، مجموعه‌های «سیاهی چسبناک شب» و «این برف کی آمده» هم در کنار این کتاب قرار می‌گیرند و شما می‌توانید با خواندن آن‌ها، یک مسیر احساسی-روایی را کامل‌تر تجربه کنید. اگر دوست دارید با لحن حسینی‌زاد بیشتر آشنا شوید، خواندن همین دو مجموعه نزدیک‌ترین پیشنهاد شما برای ادامه دادن این جهان داستانی است.

خرید کتاب آسمان، کیپ ابر به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به کتاب‌های کوتاه‌فرم علاقه دارید که همزمان عمیق و احساسی‌اند و در آن‌ها فقدان حرف اصلی است، این مجموعه می‌تواند انتخاب قابل اتکایی برای شما باشد. همچنین اگر دنبال داستان‌هایی هستید که نشان بدهند «بیان نکردن» یا «ناتوانی در گفت‌وگو» چطور به اندوه تبدیل می‌شود، این کتاب شما را رها نمی‌کند.

این کتاب به‌ویژه برای شما مناسب است اگر:

• از خواندن داستان‌های نوستالژیک و سوگ‌محور لذت می‌برید و می‌خواهید تنهایی را از نزدیک ببینید.
• به روایت‌هایی علاقه دارید که بازی‌های زبانی و ساختار گروه‌بندی‌شده دارند.
• دوست دارید مسیر یک مضمون (از مرگ تا هویت) را در چند داستان کوتاه دنبال کنید.
• اگر به آثار هم‌حوزه از نظر احساسی علاقه دارید، می‌توانید ادامه مطالعه را با «سیاهی چسبناک شب» و «این برف کی آمده» از همین سه‌گانه تنظیم کنید.

در نهایت، «آسمان، کیپ ابر» برای شما کتابی است که لحظه به لحظه، شما را درگیر می‌کند تا ببینید دلتنگی چگونه ممکن است میان خواب و بیداری یا در باران‌های طولانی صدا پیدا کند؛ درست مثل همان حسی که در نقل‌قول‌های مرتبط با حال‌وهوای کتاب هم بازتاب داده شده است.