از جبهه روسیه در جنگ با اوکراین (به روایت فرستادهای در دل سربازان پوتین) اثر لوکا اشتاینمان

کتاب از جبهه روسیه در جنگ با اوکراین (به روایت فرستادهای در دل سربازان پوتین)
به روایت فرستادهای در دل سربازان پوتین
معرفی کتاب از جبهه روسیه در جنگ با اوکراین (به روایت فرستادهای در دل سربازان پوتین)
اگر جنگ را فقط از پشت صفحههای خبری دنبال کردهاید، کتاب از جبهه روسیه در جنگ با اوکراین (به روایت فرستادهای در دل سربازان پوتین) شما را به فضایی نزدیکتر، پرتنشتر و انسانیتر میبرد. لوکا اشتاینمان، خبرنگاری از ایتالیا، در میان سربازان روس، فرماندهان، غیرنظامیان، داوطلبان و پناهندگان حضور یافته و تجربهای واقعیتمحور از جنگی خشن و برادرکشانه ارائه میکند؛ روایتی که تلاش دارد صداهای گوناگون حاضر در میدان نبرد را بشنود.
این کتاب فقط گزارشی درباره حرکت نیروها یا تغییر خطوط جبهه نیست. موضوع اصلی آن، زندگی انسانهایی است که در میان خشونت، تبلیغات، ترس، آوارگی و تصمیمهای نظامی گرفتار شدهاند. نویسنده از جایگاهی نزدیک به نیروهای روسی روایت میکند و همین موقعیت، پرسشهایی جدی درباره دسترسی خبرنگار، استقلال کاری و مرز میان مشاهده و همراهی پیش روی خواننده میگذارد.
درباره کتاب از جبهه روسیه در جنگ با اوکراین (به روایت فرستادهای در دل سربازان پوتین)
لوکا اشتاینمان در فاصله سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ به روسیه، اوکراین و مناطق مورد مناقشه سفر کرد. ورود او به دونباس در ۱۸ فوریه ۲۰۲۲، که قرار بود سفری کوتاه باشد، به حضوری طولانی در دل بحرانی فاجعهبار تبدیل شد. او نزدیک به یک سال در کنار سربازان روسیه و در میان مردان و زنان آواره، جوانانی که از جنگ میگریختند و غیرنظامیانی که در مناطق درگیری گرفتار شده بودند، به مشاهده و ثبت رویدادها پرداخت.
روایت کتاب از استپهای اطراف دونتسک و شهر ماریوپل میگذرد و به کارخانه فولاد آزوفستال، جایی که نبرد مسلحانه و وضعیت دشوار غیرنظامیان در آن به تصویر کشیده میشود، توجه دارد. سپس مسیر گزارش به لوهانسک، کریمه و جنوب اوکراین میرسد. حضور در مرکز اتمی زاپوریژیا، در شرایطی که انفجارها و موشکها در اطراف رآکتورها فرود میآمدند، یکی دیگر از موقعیتهای پرخطر این روایت است. بازگشت دوباره به دونتسک، کتاب را به تجربههای مردم و نیروهای حاضر در این منطقه پیوند میدهد.
این اثر در ۵۴ فصل تنظیم شده و از روشهای روزنامهنگاری میدانی بهره میگیرد؛ از گفتوگو و مشاهده مستقیم تا عکاسی و گزارشنویسی. نوشتههایی که در ابتدا پراکنده بودند، در اینجا به روایتی پیوسته تبدیل شدهاند. به همین دلیل، خواننده هم با جزئیات ملموس میدان جنگ روبهرو میشود و هم تصویری گستردهتر از سازوکار جنگ، ذهنیت سربازان و نقش تبلیغات پیدا میکند.
یکی از محورهای مهم کتاب، جنگ روایتها و اطلاعات نادرست است. اشتاینمان نشان میدهد که جنگ فقط در سنگرها و خیابانها رخ نمیدهد؛ رسانهها و روایتهای رسمی نیز در شکلدادن به برداشت مردم از واقعیت نقش دارند. در این میان، نویسنده میکوشد بهجای سادهکردن درگیری به تقابل خیر و شر، تناقضها و انگیزههای متفاوت انسانها را نشان دهد. سربازان در این روایت صرفاً چهرههایی نظامی نیستند؛ آنان مردانی با پیشینهها و انگیزههای گوناگوناند که در شرایطی سخت تصمیم میگیرند و زندگی میکنند.
لحن اثر مستقیم، تجربی و گاه ناراحتکننده است. نویسنده ادعا نمیکند که همه پاسخها را در اختیار دارد و بیش از آنکه به صدور حکم بپردازد، بر شهادتدادن و ثبت تجربه تأکید میکند. همین رویکرد، بحث اخلاق روزنامهنگاری در کنار نیروهای نظامی را پررنگ میسازد: خبرنگار برای رسیدن به میدان و حفظ دسترسی تا چه اندازه میتواند همراه باشد، و این همراهی چه اثری بر نگاه او میگذارد؟ کتاب با طرح چنین پرسشهایی، مخاطب را به خواندنی چندلایه درباره جنگ اوکراین، تبلیغات و مسئولیت روایت دعوت میکند.
نویسنده کتاب از جبهه روسیه در جنگ با اوکراین (به روایت فرستادهای در دل سربازان پوتین)
لوکا اشتاینمان خبرنگاری است که در این کتاب، جایگاه شاهد میدانی را برگزیده است. او برخلاف روایتهایی که از فاصلهای امن و دور شکل میگیرند، ماهها در کنار نیروهای روسی حرکت کرده و با سربازان، فرماندهان، مردم عادی و آوارگان گفتوگو داشته است. نوشتههای او در عین توجه به جزئیات روزمره، به مسئله بزرگترِ چگونگی ساختهشدن حقیقت در زمان جنگ نیز میپردازند.
اشتاینمان خود را راوی بیطرف میداند و تلاش میکند نه به محکومکردن و نه به تحسین یکی از طرفهای درگیری محدود شود. البته همین انتخاب روایی ممکن است برای برخی خوانندگان چالشبرانگیز باشد، زیرا کتاب از موقعیتی نوشته شده که در دل نیروهای روسی شکل گرفته است. ارزش کار او در این است که تجربههای نزدیک و گاه متناقض میدان را ثبت میکند و مخاطب را به سنجش روایتهای قالبی وادار میسازد.
خرید کتاب از جبهه روسیه در جنگ با اوکراین (به روایت فرستادهای در دل سربازان پوتین) به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
این کتاب برای کسانی مناسب است که به روزنامهنگاری جنگ، ناداستان و روایتهای واقعیتمحور از منازعات معاصر علاقه دارند. اگر میخواهید جنگ اوکراین را از زاویهای نزدیک به جبهه روسیه دنبال کنید و در کنار گزارش رویدادها، با زندگی سربازان، غیرنظامیان، پناهندگان و خانوادههای درگیر روبهرو شوید، این اثر میتواند انتخابی قابل توجه باشد.
از سوی دیگر، خوانندگانی که به نقش رسانه، تبلیغات و اطلاعات نادرست در شکلگیری افکار عمومی توجه دارند، در این کتاب موضوعی فراتر از یک گزارش نظامی خواهند یافت. اثر حاضر برای مخاطبانی مناسب است که از روایتهای ساده و تکبعدی فاصله میگیرند و ترجیح میدهند با تجربههای انسانی، پرسشهای اخلاقی و پیچیدگیهای سیاسی جنگ مواجه شوند.
از این کتاب انتظار یک تحلیل نظری یا روایت بیخطر نداشته باشید. با گزارشی میدانی، صریح و گاه سنگین روبهرو هستید که سفر میان دونباس، ماریوپل، لوهانسک، کریمه، جنوب اوکراین و زاپوریژیا را به تصویری انسانی از جنگ پیوند میدهد. در نهایت، از جبهه روسیه در جنگ با اوکراین برای شما مناسب است اگر میخواهید درک خود را از جنگ، روایتگری و انسانهایی که در مرکز بحران قرار دارند، با نگاهی چندلایهتر دنبال کنید.

