عباس کیارستمی اثر جاناتان رزنبام

معرفی کتاب عباس کیارستمی

چگونه فیلمسازی که از دل تجربه‌های بومی و فیلم‌های کانونی برخاست، به هنرمندی جهانی و اثرگذار تبدیل شد؟ کتاب عباس کیارستمی نوشته جاناتان رزنبام و مهرناز سعیدوفا، تلاشی تحلیلی و گفت‌وگومحور برای نزدیک‌شدن به سینمای این کارگردان اصیل ایرانی است؛ سینمایی که به‌جای ارائه پاسخ‌های قطعی، با تصویر، مکث و پرسش، مخاطب را به اندیشیدن دعوت می‌کند.

این اثر هم مسیر بین‌المللی‌شدن کیارستمی را بررسی می‌کند و هم به ویژگی‌های متمایز زبان سینمایی او می‌پردازد. از «خانه دوست کجاست» تا «طعم گیلاس» و فیلم‌های بعدی، جایگاه او در سینمای جهان و تأثیری که بر فیلمسازان و منتقدان گذاشت، در کنار گفت‌وگوهای مستقیم با خود او روایت می‌شود.

درباره کتاب عباس کیارستمی

محور اصلی کتاب، گفت‌وگوی جاناتان رزنبام و مهرناز سعیدوفا با عباس کیارستمی درباره آثار و شیوه فیلمسازی اوست. این گفت‌وگوها فرصت می‌دهند نگاه کیارستمی به فیلم‌هایش، ساختار روایت، نقش تصویر و رابطه میان فیلمساز و تماشاگر از زبان خودش دنبال شود. در کنار این بخش، مکالمه‌هایی میان نویسندگان نیز آمده است تا تحلیل آن‌ها از مسیر هنری و جایگاه سینمایی کیارستمی کامل‌تر شود.

نویسندگان می‌کوشند الگوهای روایی و ساختاری فیلم‌های او را در دوره‌های مختلف پیگیری کنند؛ از فیلم‌های تولیدشده در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تا آثار شناخته‌شده‌ترش. نماهای طولانی، جایگاه دوربین، نماهای تکرارشونده، وضعیت روایی، الگوهای تدوین و قرینه‌سازی‌هایی که گاهی هم‌زمان کارکرد طنزآمیز و تحلیلی دارند، در این بررسی اهمیت پیدا می‌کنند. به این ترتیب، کتاب تنها مرور چند فیلم نیست، بلکه خوانشی از منطق درونی سینمای کیارستمی ارائه می‌دهد.

یکی از ایده‌های مهم اثر، توجه به نمایی است که بیش از آن‌که برای انتقال پاسخی نهایی ساخته شده باشد، بهانه‌ای برای طرح پرسش‌های تازه است. نویسندگان کیارستمی را در کنار فیلمسازانی چون کاساوتیس، اتو پرمینجر، ژاک ریوت و آندری تارکوفسکی قرار می‌دهند و از نوعی لانگ‌شات فلسفی سخن می‌گویند؛ تصاویری که مجال تفسیر، مکث و مشارکت ذهنی مخاطب را فراهم می‌کنند. این نگاه کمک می‌کند تجربه تماشای فیلم‌های کیارستمی را نه صرفاً به داستان، بلکه به نحوه دیدن و فکرکردن پیوند بزنیم.

کتاب پس از گفت‌وگوی اصلی، سه ضمیمه درباره «شیرین»، «کپی برابر اصل» و «مثل یک عاشق» دارد. فیلم‌شناسی و تصاویر نیز در کنار پیشگفتار مترجم و یادداشت نویسندگان درباره ترجمه فارسی آمده‌اند. مجموعه این بخش‌ها، تصویری چندلایه از هنرمندی می‌سازد که با تکیه بر ریشه‌های بومی، به زبانی قابل ارتباط در سطح جهانی رسید و از جایگاه یک فیلمساز حاشیه‌نشین و سازنده آثار کانونی، به یکی از چهره‌های تحسین‌شده سینمای جهان تبدیل شد.

نویسنده کتاب عباس کیارستمی

جاناتان رزنبام و مهرناز سعیدوفا این کتاب را با دو رویکرد مکمل نوشته‌اند. رزنبام به‌عنوان منتقد سینما، نگاه تحلیلی خود را برای بررسی فرم، روایت و جایگاه کیارستمی به کار می‌گیرد و سعیدوفا نیز با رویکردی کارشناسانه و آموزشی، در واکاوی سینمای او همراه است. گفت‌وگوی مستقیم با کیارستمی، تحلیل فیلم‌ها و توجه به مسیر جهانی‌شدن او، به کتاب ساختاری زنده و چندصدایی داده است.

تمرکز نویسندگان بر اصالت هنری کیارستمی است؛ اصالتی که در پیوند با زمینه ایرانی، بدون محدودشدن به مرزهای جغرافیایی، امکان ارتباط با مخاطبان گوناگون را پیدا می‌کند. آن‌ها به‌جای ستایش کلی و بی‌تحلیل، عناصر قابل پیگیری در فیلم‌های او را بررسی می‌کنند و خواننده را با پرسش‌هایی درباره تصویر، زمان، روایت و تماشاگر روبه‌رو می‌سازند.

خرید کتاب عباس کیارستمی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به سینمای عباس کیارستمی، نقد فیلم و تحلیل زبان بصری علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی جدی برای شما باشد. مطالعه آن برای کسانی مناسب است که می‌خواهند فراتر از خلاصه داستان فیلم‌ها، با ساختار روایت، جای دوربین، نماهای طولانی و شیوه طرح پرسش در سینمای کیارستمی آشنا شوند.

این اثر همچنین برای دانشجویان، پژوهشگران و مدرسان سینما و برای تماشاگرانی مناسب است که به سینمای هنری و تجربه‌های تأمل‌برانگیز علاقه دارند. اگر از آثاری لذت می‌برید که مرز میان واقعیت و روایت را به مکث و تفسیر وا می‌گذارند، گفت‌وگوها و تحلیل‌های این کتاب می‌توانند نگاهتان را به فیلم‌های کیارستمی عمیق‌تر کنند. انتظار داشته باشید با کتابی روبه‌رو شوید که هم مسیر هنری و بین‌المللی این فیلمساز را دنبال می‌کند و هم شما را به بازنگری در شیوه دیدن سینما دعوت می‌کند.