دور و دورتر (افق) اثر اولیو روسرو

معرفی کتاب دور و دورتر (افق)

اگر جست‌وجوی یک عزیز گمشده شما را به شهری ببرد که مه، بوی فساد و صداهای ناشناس بر آن سایه انداخته است، آیا هنوز می‌توان این مسیر را سفری واقعی دانست؟ رمان دور و دورتر (افق) نوشته‌ی اولیو روسرو خواننده را درست در همین مرز ناپایدار میان خواب و بیداری قرار می‌دهد.

این رمان کوتاه، داستان پیرمردی به نام یرمیاس آندراده است که برای یافتن نوه‌ی گمشده‌اش وارد شهری ناشناخته می‌شود؛ شهری پوشیده از مه، پر از موش‌های مرده، هتل‌های فرسوده و آدم‌هایی که هرکدام بخشی از راز سنگین آن را با خود حمل می‌کنند. با پیش رفتن جست‌وجو، شهر کمتر به یک مکان واقعی و بیشتر به چشم‌اندازی کابوس‌وار از فراموشی، تنهایی و انتظار شبیه می‌شود.

درباره کتاب دور و دورتر (افق)

هسته‌ی داستان، جست‌وجوی پیرمرد برای نوه‌ای است که سال‌ها پیش ناپدید شده؛ اما این جست‌وجو خیلی زود از یک پیگیری ساده فاصله می‌گیرد. یرمیاس در خیابان‌هایی مه‌آلود پرسه می‌زند و با نشانه‌ها، صداها و چهره‌هایی روبه‌رو می‌شود که نمی‌توان به‌سادگی جایگاهشان را در جهان عادی توضیح داد. مسیر او بیش از آنکه سفری مستقیم و هدفمند باشد، نوعی سرگردانی در شهری است که انگار هرچه بیشتر دیده می‌شود، ناشناخته‌تر باقی می‌ماند.

فضای رمان از عناصر ناآرام‌کننده ساخته شده است: لاشه‌ی موش‌هایی که شب‌به‌شب جمع می‌شوند، هتلی پوسیده و مرموز، سقف‌های ویران، کودکی که با توپ‌هایی غیرعادی بازی می‌کنند و آدم‌هایی که حضورشان گاه آشکار و گاه محو می‌شود. زن صاحب هتل و دستیار کوتوله‌اش، مرد آلبینویی که هر از گاهی ظاهر می‌شود، موش‌جمع‌کن، راهبه‌هایی که از صومعه‌ای دور بر شهر نظارت دارند و کودکان بازیگوش، در کنار پیرمرد مجموعه‌ای از چهره‌های غریب و نمادین را می‌سازند.

در این اثر، شخصیت‌ها بیشتر از آنکه با شرحی واقع‌گرایانه و کامل معرفی شوند، همچون نشانه‌هایی از جهان داستان عمل می‌کنند. دوری، فراموشی، مه و آلودگی فقط ویژگی‌های محیط نیستند؛ آن‌ها حال‌وهوایی فراگیر می‌سازند که آدم‌های شهر را نیز دربرگرفته است. به همین دلیل، خواننده در طول داستان دائماً میان تفسیرهای گوناگون حرکت می‌کند و نمی‌تواند برای هر تصویر یا برخورد، معنایی قطعی پیدا کند.

اولیو روسرو روایت را بر حادثه‌های پرشمار یا توضیح‌های روشن بنا نمی‌کند، بلکه بر حس و فضا تکیه دارد. صداهای ناشناس، تصاویر ناآشنا و صحنه‌هایی که کیفیت خواب و کابوس دارند، تجربه‌ی خواندن را به پرسه‌زدن در ذهنی مضطرب نزدیک می‌کنند. مرز واقعیت و خیال در این شهر ثابت نیست و همین لغزش، ترس پنهان رمان را شکل می‌دهد؛ ترسی که بیشتر از دیده‌های آشکار، از چیزهایی ناشی می‌شود که نمی‌توان آن‌ها را به‌طور کامل فهمید.

در ادامه، بخشی از حقیقت برای پیرمرد آشکار می‌شود و امکان نوعی دیدار پیش روی او قرار می‌گیرد، بااین‌حال راز شهر از میان نمی‌رود. پایان رمان به‌جای آنکه همه‌چیز را توضیح دهد، پرسش‌هایی درباره‌ی گم‌شدن، امید، ناامیدی و جایی که هر چیز در آن ناپدید می‌شود باقی می‌گذارد. ارزش خواندن این کتاب در همین تجربه‌ی معلق است: اثری که شما را وادار می‌کند به آنچه دیده‌اید، آنچه تصور کرده‌اید و فاصله‌ی میان این دو دوباره فکر کنید.

نویسنده کتاب دور و دورتر (افق)

اولیو روسرو در دور و دورتر (افق) به‌جای ارائه‌ی روایتی کاملاً سرراست، جهانی نمادین و وهم‌آلود می‌سازد. نگاه او در این کتاب بر وضعیت آدم‌هایی متمرکز است که در فاصله، فراموشی و ناآگاهی گرفتار شده‌اند. پیرمرد جست‌وجوگر، شهر مه‌گرفته و شخصیت‌های عجیب اطرافش، هرکدام بخشی از همین نگرانی مشترک را نمایان می‌کنند.

رویکرد نویسنده به داستان، بیش از توضیح دادن، بر ایجاد حس استوار است. او خواننده را در فضایی قرار می‌دهد که در آن تصاویر ناآشنا و رفتارهای نامعمول به‌اندازه‌ی خود ماجرا اهمیت دارند. حاصل کار، رمانی کوتاه و استعاری است که پاسخ‌های نهایی را محدود نگه می‌دارد و اجازه می‌دهد رازآلودگی، پس از پایان نیز در ذهن خواننده ادامه پیدا کند.

خرید کتاب دور و دورتر (افق) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به رمان‌های کوتاه با فضای روان‌شناختی، کابوس‌گونه و وهم‌آلود علاقه دارید، دور و دورتر (افق) می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که از داستان‌هایی درباره‌ی جست‌وجوی یک عزیز گمشده، شهرهای ناشناخته، شخصیت‌های نمادین و مرز محو واقعیت و خیال لذت می‌برند.

همچنین اگر انتظار ندارید یک رمان همه‌ی رازهای خود را با توضیح‌های روشن حل کند، از تجربه‌ی این اثر بیشتر بهره خواهید برد. در اینجا قرار نیست فقط مسیر پیدا کردن نوه‌ی پیرمرد را دنبال کنید؛ بلکه با حس تنهایی، ترس پنهان، فراموشی و امیدی شکننده همراه می‌شوید. در نهایت، این کتاب برای کسانی مناسب است که از روایت‌های استعاری و فضا‌محور استقبال می‌کنند و دوست دارند پس از بستن کتاب، همچنان درباره‌ی معنای شهر و سرنوشت آدم‌های آن فکر کنند.