تطبیق با شتاب مجازی
معرفی کتاب تطبیق با شتاب مجازی: دفتر شعر کلاسیک
گاهی جهان شعر از کنار هم نشستن تصویرهایی شکل میگیرد که در نگاه نخست با یکدیگر سازگار نیستند؛ ماه، پلنگ، سنگ، قلابسنگ، کلید، قفل، هیزم، تبر، ماهی و چاقو در کنار هم قرار میگیرند تا واقعیتی تازه بسازند. کتاب «تطبیق با شتاب مجازی: دفتر شعر کلاسیک» مجموعهای از شعرهای علی کریمی کلایه است؛ مجموعهای که با تکیه بر تصویرهای فشرده و پیوندهای غیرمنتظره، خواننده را به تجربهای متفاوت از زبان و جهان پیرامون دعوت میکند.
این کتاب در ۱۲۸ صفحه تنظیم شده و مخاطب را با شعری روبهرو میکند که در آن اشیا و اتفاقهای روزمره از جای معمول خود فاصله میگیرند. عنوان اثر نیز از همین حرکت خبر میدهد: تطبیق با شتابی مجازی، یعنی مواجهه با جهانی که در آن ارتباط میان پدیدهها همیشه مستقیم و قابل پیشبینی نیست.
درباره کتاب تطبیق با شتاب مجازی: دفتر شعر کلاسیک
«تطبیق با شتاب مجازی» یک مجموعه شعر است که در آن تصویرسازی، غافلگیری و جابهجایی نسبتهای آشنا اهمیت زیادی دارد. در نمونه شعری کتاب، ماه روی پلنگ میپرد، سنگ از قلابسنگ جدا میشود، کلید قفل را میشکند و ماهی از آب بیرون میجهد. این تصویرها به جای روایت خطی، زنجیرهای از برخوردها را میسازند؛ برخوردهایی که ذهن خواننده را از یک تصویر به تصویر بعدی میبرند.
زبان شعرها بر پایه حرکت سریع میان اشیا و موقعیتها پیش میرود. یک بار با هیزم و تبر مواجه میشویم، سپس کنار میز به ماهی و چاقو میرسیم و بعد در شنزار، جای پای کشتی را میبینیم. این رفتوآمد میان عناصر آشنا و نامنتظر، فضای شعر را خیالانگیز و در عین حال پرسشبرانگیز میکند. خواننده باید میان این تصویرها مکث کند و رابطهای را که شعر بهصورت مستقیم توضیح نمیدهد، در ذهن خود دنبال کند.
یکی از ویژگیهای قابل توجه متن، استفاده از تکرار است. عبارت «تو هم سهم من از تمام جهانی» در پایان شعر دوباره میآید و پس از مجموعهای از تصویرهای عجیب و ناپایدار، نقطهای عاطفی ایجاد میکند. این تکرار میتواند شعر را از پراکندگی تصویری به سوی خطاب و تعلق ببرد؛ گویی در جهانی پر از جابهجایی، حضور «تو» همچنان بخشی تعیینکننده از معنای جهان است.
در این شعر، تضادهایی مانند پناه و بیپناهی، خانه و سفر، آسمان و زمین، یا چیزهای بزرگ و کوچک کنار هم قرار میگیرند. «مسافر» در خانه نشسته است و در انبار سوزن، کاه را جستوجو میکند. ابر دامنش را روی زمین میکشد و پای مرد در آستین قرار میگیرد. چنین ترکیبهایی، منطق معمول تصویر را کنار میزنند و به زبان اجازه میدهند وضعیتهایی تازه و چندمعنا بسازد.
خواندن این مجموعه بیشتر از آنکه دنبال کردن داستانی پیوسته باشد، تجربه کردن فضای شعر و کشف نسبت میان واژههاست. تصاویر کوتاه، ضرباهنگ پیوسته و ترکیبهای نامتعارف باعث میشوند هر سطر مانند دریچهای به صحنهای تازه عمل کند. بنابراین ارزش خواندن کتاب در همین دعوت به مکث، بازنگری در روابط آشنا و مشارکت ذهنی با شعر شکل میگیرد.
این اثر در سال ۱۳۹۳ توسط انتشارات نصیرا منتشر شده است. «تطبیق با شتاب مجازی» برای خوانندگانی مناسب است که از شعر کلاسیک و مجموعههایی با تصویرهای فشرده، زبان خیالپرداز و پیوندهای غیرمنتظره میان عناصر لذت میبرند. از این کتاب نباید انتظار روایت سرراست داشت؛ تجربه اصلی آن در حرکت میان تصویرها، تکرارها و معناهایی است که بهتدریج در ذهن شکل میگیرند.
نویسنده کتاب تطبیق با شتاب مجازی: دفتر شعر کلاسیک
علی کریمی کلایه شاعر این مجموعه است و در «تطبیق با شتاب مجازی» به ظرفیت تصویری زبان توجه نشان میدهد. آنچه از شعر کتاب به چشم میآید، علاقه به ساختن ترکیبهایی است که اشیای روزمره را از کاربرد عادیشان جدا میکنند و در موقعیتی تازه قرار میدهند. در نتیجه، خواننده با شعری مواجه میشود که معنا را آماده و یکباره ارائه نمیکند، بلکه او را به دنبال کردن مسیر تصویرها و کشف ارتباطهای پنهان میان آنها وامیدارد.
از دیگر کتابهای علی کریمی کلایه میتوان به «گوسفند زنده»، «کنسرت خیس» و «اعتصاب غذا» اشاره کرد. در این مجموعه، نام شاعر با شعری همراه میشود که از فشردگی، تصویرسازی و تکرار برای ساختن فضایی متفاوت بهره میگیرد؛ فضایی که در آن سهم عاطفی یک «تو» در پایان، در برابر تمام گستره جهان قرار میگیرد.
خرید کتاب تطبیق با شتاب مجازی: دفتر شعر کلاسیک به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به شعر کلاسیک فارسی با تصویرهای غیرمنتظره و زبان فشرده علاقه دارید، این کتاب میتواند انتخابی مناسب برای شما باشد. همچنین اگر از خواندن شعرهایی لذت میبرید که به جای توضیح مستقیم، با کنار هم گذاشتن اشیا و موقعیتهای دور از انتظار ذهن را درگیر میکنند، فضای این مجموعه برایتان جذاب خواهد بود.
«تطبیق با شتاب مجازی» را به دوستداران شعر تصویری، مخاطبان زبان خیالپرداز و کسانی پیشنهاد میکنیم که از تکرارهای معنادار و جابهجایی منطق معمول در شعر استقبال میکنند. این کتاب برای مطالعهای آرام و چندباره مناسب است؛ زیرا هر بار توجه به یک تصویر، از ماه و پلنگ تا مسافر و خانه، میتواند رابطه تازهای میان اجزای شعر آشکار کند. اگر بهدنبال مجموعهای هستید که خواندن شعر را به گفتوگویی فعال میان متن و ذهن شما تبدیل کند، این دفتر شعر را در نظر بگیرید.