یک دوست بهتر از بهترین اثر الیویه تالک

درباره کتاب یک دوست بهتر از بهترین

اگر تا به حال کودک‌تان از خودش پرسیده «دوست بهتر یعنی چه؟» یا «آیا آدم باید فقط یک دوستِ خیلی خاص داشته باشد؟» این کتاب مصور، دقیقاً برای همین لحظه‌های فکر کردن و گفت‌وگو ساخته شده است. در «یک دوست بهتر از بهترین»، سنجابی که دنبال صمیمی‌ترین همراه می‌گردد، یک قارچ به اسم «پوکس» پیدا می‌کند و آرام‌آرام درمی‌یابد دوستی فقط یک تعریف ثابت نیست. روایت گرم، طنز ملایم و پایان بازش کمک می‌کند کودک با خیال خودش ادامه داستان را معنا کند.

داستان کتاب

این‌بار داستان از زبان یک سنجاب کنجکاو شروع می‌شود؛ همان سنجابی که آرزو دارد یک دوستِ خیلی ویژه داشته باشد؛ دوستِ «بهترین». او در یکی از قدم‌زدن‌هایش داخل جنگل، با قارچی روبه‌رو می‌شود که خیلی حرف نمی‌زند، اما از همان نگاه اول حس یک همراه خوب را منتقل می‌کند. سنجاب اسم او را «پوکس» می‌گذارد و با خودش تصمیم می‌گیرد این صدا نزدنِ قارچ، یعنی بی‌فایدگی یا بی‌مهری نیست.

کم‌کم روزهایشان شکل می‌گیرد: راه رفتن در میان درخت‌ها، پیدا کردن چیزهای کوچکِ جالب، خوش‌گذرانی در لحظه‌های خوب و حتی کنار آمدن با روزهایی که دل‌تنگی هم در آن‌ها هست. سنجاب با دیدن این‌که دوستی می‌تواند آرام و بی‌صدا هم شکل بگیرد، کم‌کم از اضطرابِ «فقط یک بهترین» فاصله می‌گیرد. بعد، بهار که می‌رسد، یک اتفاق تازه اتفاق می‌افتد: دوستان دیگری وارد دنیای او می‌شوند؛ دوستی‌هایی که هرکدام یک رنگ تازه از همراهی را با خود می‌آورند.

همین‌جا داستان گره شیرین خودش را می‌زند؛ جایی که کودک درمی‌یابد گاهی انتخاب‌های قلبی ساده نیستند، اما می‌شود با احترام، فهمیدن و حرف زدن، راه بهتری پیدا کرد. کتاب اجازه می‌دهد پرسش‌های ذهنی سنجاب روی کاغذ بماند و شما و کودک‌تان درباره‌شان صحبت کنید، بی‌آن‌که پایان قطعی و ناگهانِ داستان، لذت گفت‌وگو را بگیرد.

مضامین و درون‌مایه‌ها

«یک دوست بهتر از بهترین» درباره دوستی به معنای واقعی کلمه است؛ دوستی‌ای که فقط قرار نیست «کاملاً مثل ما» باشد تا قبولش کنیم. کتاب نشان می‌دهد ارزشِ رابطه، در تجربه‌هایی است که با هم می‌سازید؛ حتی اگر دوست‌تان کم‌حرف باشد یا با شما تفاوت داشته باشد. از طرف دیگر، روی یک پرسش کودکانه اما عمیق دست می‌گذارد: آیا داشتنِ چند دوست اشکال دارد؟ یا می‌شود به جای مقایسه، به تفاوت‌ها احترام گذاشت و از هر رابطه چیزی یاد گرفت؟

درون‌مایه مهم دیگر، تمرینِ مهارت اجتماعیِ «معاشرت» است: این‌که چگونه نزدیک شویم، چگونه ببینیم دیگران چه چیزهایی می‌توانند به زندگی ما اضافه کنند، و چگونه درباره دوست داشتنِ بیش از یک نفر فکر کنیم. طنز خشک و نگاه کودکانه کتاب، بحث‌های جدی را قابل‌فهم می‌کند؛ طوری که کودک حس نمی‌کند در حال آموزشِ خشک است، بلکه در حال کشف کردنِ خودش است.

همچنین پایان بازِ روایت، فضا را برای گفت‌وگو باز می‌گذارد؛ گفت‌وگویی که می‌تواند در خانه یا مهدکودک، به شکل طبیعی شکل بگیرد: «تو فکر می‌کنی بهترین دوست یعنی چه؟» یا «وقتی دوست‌های تازه می‌آیند، دل آدم چه حسی دارد؟»

درباره نویسنده

الیویه تالک نویسنده و تصویرگر فرانسوی است که داستان‌های کودکانه‌اش را با نگاهی گرم، ساده و در عین حال دقیق می‌نویسد. او در فرانسه (برتانی) به دنیا آمده و بعد از تحصیل در «École Supérieure des Arts Appliqués Duperré» در پاریس، مدتی در فضای تبلیغات و طراحی گرافیک کار کرده است؛ بعد هم تمام توجهش را به تصویرگری و کتاب‌های کودک داده. طبق اطلاعات کتابشناختی، او بیش از شصت کتاب برای کودکان تصویرگری کرده و آثارش با زبان و طنزِ قابل‌فهم، بین بچه‌ها و بزرگسالان محبوبیت پیدا کرده است.

تالک در داستان‌هایش معمولاً سراغ شخصیت‌های بامزه و موقعیت‌های آشنا می‌رود، اما از آن‌ها برای صحبت درباره چیزهایی استفاده می‌کند که بچه‌ها واقعاً تجربه می‌کنند: نگرانی، خوشحالی، دلتنگی، و شوقِ پیدا کردن یک همراه.

چرا این کتاب را بخوانیم؟

«یک دوست بهتر از بهترین» یک انتخاب عالی برای کتاب‌خوانیِ شبانه یا کارهای گروهی مهدکودک است؛ چون هم داستان دارد، هم پرسش. کتاب با طنز ملایم و پایان باز، کودک را به فکر کردن و حرف زدن دعوت می‌کند و به والد و مربی فرصت می‌دهد درباره دوستی، احترام و احساسات کودکانه صحبت کنند.

از نظر کیفیت، این کتاب در فهرست نهایی جوایز فورورد INDIES (INDIES Book of the Year) در بخش Picture Books هم دیده شده است؛ نشانه‌ای از این‌که داستان فقط سرگرم‌کننده نیست، بلکه ارزش آموزشی و گفت‌وگویی دارد.

اگر دنبال یک کتاب مصور هستید که به جای نصیحت مستقیم، با یک قصه دلنشین مهارت دوستی و ارتباط را در دلِ کودک بنشاند، این عنوان دقیقاً همان چیزی است که می‌تواند لبخند روی صورت کودک بیاورد و بعدش، بحث‌های قشنگی در خانه راه بیندازد.