فلسفه تعلیم وتربیت اثر داود معنوی‌پور

عکس فلسفه تعلیم وتربیت

کتاب فلسفه تعلیم وتربیت

رسالت مدرسه در رویکردهای فلسفی٬ عرفانی٬ روانشناختی و جامعه شناختی

انتشارات:دوران

معرفی کتاب فلسفه تعلیم وتربیت: رسالت مدرسه در رویکردهای فلسفی٬ عرفانی٬ روانشناختی و جامعه‌شناختی

مدرسه در زندگی انسان معاصر جایگاهی گسترده و اثرگذار دارد؛ جایی که بسیاری از افراد بخش مهمی از سال‌های زندگی خود را در آن می‌گذرانند و از آن انتظار دارند زمینه تعلیم و تربیت را فراهم کند. کتاب «فلسفه تعلیم وتربیت: رسالت مدرسه در رویکردهای فلسفی٬ عرفانی٬ روانشناختی و جامعه‌شناختی» نوشته داود معنوی پور، این انتظار عمومی را به موضوعی برای تأمل فلسفی و اجتماعی تبدیل می‌کند.

پرسش محوری کتاب این است که مدرسه تا چه اندازه می‌تواند به رسالتی که بر عهده دارد عمل کند. آیا مدرسه نهادی برای پرورش فکر و تربیت انسان است یا ممکن است به ابزاری در خدمت سیاست‌مداران و حامیان قدرت تبدیل شود؟ نویسنده برای بررسی این پرسش، به چهار رویکرد فلسفی، عرفانی، روان‌شناختی و جامعه‌شناختی توجه می‌کند.

درباره کتاب فلسفه تعلیم وتربیت: رسالت مدرسه در رویکردهای فلسفی٬ عرفانی٬ روانشناختی و جامعه‌شناختی

موضوع اصلی کتاب، بررسی رسالت مدرسه در نسبت با تعلیم و تربیت است. مدرسه در فرهنگ امروز نقشی مهم دارد و بخش قابل‌توجهی از بار تربیت را بر دوش می‌کشد؛ با این حال، این جایگاه همیشه بدون نقد پذیرفته نشده است. در آثار برخی فلاسفه و عارفان، دیدگاه‌هایی درباره نهی یا انکار مدرسه دیده می‌شود. همین تقابل، زمینه‌ای برای بازاندیشی در کارکرد مدرسه فراهم می‌کند.

کتاب نشان می‌دهد که اهمیت اجتماعی مدرسه به‌تنهایی برای تحقق هدف‌های تربیتی کافی نیست. اگر مدرسه نتواند به پرورش افکار کمک کند، میان جایگاه رسمی آن و رسالتی که برایش تصور شده فاصله ایجاد می‌شود. از این منظر، مسئله فقط حضور دانش‌آموز در مدرسه یا پذیرش عمومی این نهاد نیست؛ مسئله اصلی، کیفیت و جهت تعلیم و تربیتی است که در آن دنبال می‌شود.

در رویکرد فلسفی، مدرسه از زاویه پرسش درباره هدف تعلیم و تربیت و معنای رسالت خود بررسی می‌شود. این نگاه خواننده را با این پرسش روبه‌رو می‌کند که مدرسه باید چه نوع انسانی را پرورش دهد و نقش آن در شکل‌گیری افکار چیست. تأکید بر این پرسش‌ها، کتاب را از شرحی صرف درباره مدرسه فراتر می‌برد و آن را به عرصه‌ای برای سنجش مبانی تربیت تبدیل می‌کند.

رویکرد عرفانی، امکان توجه به نقدهایی را فراهم می‌کند که در آثار عارفان نسبت به مدرسه یا آموزش رسمی مطرح شده است. اشاره به امام محمد غزالی در همین چارچوب قرار می‌گیرد. در کنار آن، طرح دیدگاه‌های روسو و ایلیچ در میان فلاسفه و جامعه‌شناسان، نشان می‌دهد که نقد مدرسه می‌تواند از زاویه‌های گوناگون و با دلایل متفاوت شکل بگیرد.

در رویکرد روان‌شناختی، مسئله توانایی مدرسه در پرورش افکار و تأثیر آن بر انسان اهمیت پیدا می‌کند. از سوی دیگر، رویکرد جامعه‌شناختی مدرسه را در ارتباط با جامعه و قدرت می‌بیند. این دو نگاه کمک می‌کنند خواننده مدرسه را نه نهادی جدا از انسان و جامعه، بلکه بخشی از فرایندهای فکری، تربیتی و اجتماعی بداند.

پرسش درباره استفاده قدرت از مدرسه، یکی از جنبه‌های انتقادی کتاب است. مدرسه می‌تواند نهادی برای تحقق تعلیم و تربیت باشد، اما این احتمال نیز مطرح می‌شود که سیاست‌مداران و حامیان قدرت از آن برای هدف‌های خود بهره بگیرند. کتاب با قرار دادن این دو امکان در برابر یکدیگر، خواننده را به ارزیابی دقیق‌تر نقش مدرسه دعوت می‌کند، بی‌آنکه مسئله را به یک پاسخ ساده محدود کند.

مطالعه این اثر برای کسانی ارزشمند است که می‌خواهند درباره فلسفه تعلیم و تربیت، هدف مدرسه و رابطه آموزش با جامعه فکر کنند. کتاب به‌جای نگاه کردن به مدرسه به‌عنوان نهادی بدیهی و تغییرناپذیر، آن را موضوع پرسش قرار می‌دهد. در نتیجه، خواننده می‌تواند معنای رسالت مدرسه و فاصله احتمالی میان وظیفه ادعایی و عملکرد آن را دوباره بررسی کند.

نویسنده کتاب فلسفه تعلیم وتربیت: رسالت مدرسه در رویکردهای فلسفی٬ عرفانی٬ روانشناختی و جامعه‌شناختی

داود معنوی پور در این کتاب موضوع مدرسه را از چند زاویه فکری دنبال می‌کند و برای توضیح رسالت آن، رویکردهای فلسفی، عرفانی، روان‌شناختی و جامعه‌شناختی را کنار هم قرار می‌دهد. این انتخاب نشان می‌دهد که مسئله مدرسه تنها به فضای آموزشی محدود نیست و برای فهم آن باید به پرسش‌های مربوط به اندیشه، تربیت، انسان و جامعه نیز توجه کرد.

نگاه نویسنده در این اثر بر یک پرسش اساسی متمرکز است: مدرسه برای چه هدفی شکل گرفته و آیا در عمل به همان هدف وفادار می‌ماند؟ طرح این پرسش، کتاب را به گفت‌وگویی درباره پرورش افکار، جایگاه مدرسه و امکان تأثیرگذاری قدرت بر نهاد آموزش تبدیل می‌کند. مخاطب با رویکردی چندجانبه روبه‌رو می‌شود که نقد و بررسی را در مرکز توجه قرار می‌دهد.

خرید کتاب فلسفه تعلیم وتربیت: رسالت مدرسه در رویکردهای فلسفی٬ عرفانی٬ روانشناختی و جامعه‌شناختی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به فلسفه تعلیم و تربیت و بررسی مبانی مدرسه علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای مطالعه شما باشد. اثر حاضر برای خوانندگانی نوشته شده است که می‌خواهند فراتر از تجربه روزمره مدرسه، درباره هدف آموزش، پرورش افکار و مسئولیت تربیتی این نهاد تأمل کنند. همچنین کسانی که به ارتباط میان مدرسه و جامعه توجه دارند، با موضوعی نزدیک به دغدغه‌های خود روبه‌رو خواهند شد.

این کتاب را به علاقه‌مندان رویکردهای فلسفی، عرفانی، روان‌شناختی و جامعه‌شناختی نیز پیشنهاد می‌کنیم؛ به‌ویژه اگر می‌خواهید دیدگاه‌های انتقادی درباره مدرسه را در کنار پرسش‌های مربوط به قدرت و تعلیم و تربیت دنبال کنید. از این اثر نباید انتظار یک معرفی ساده و بی‌چالش از مدرسه را داشت؛ خواندن آن بیشتر فرصتی برای سنجیدن رسالت مدرسه و فکر کردن به نقش واقعی آن در تربیت انسان و جامعه است.

داود معنوی‌پور
داود معنوی‌پور