هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست

عکس هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست

کتاب هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست

انتشارات:چشمه

معرفی کتاب هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست

«هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست» کتابی است که شعر و عکس را در کنار یکدیگر می‌نشاند تا هر صفحه به گفت‌وگویی میان کلمه و تصویر تبدیل شود. این مجموعه با چیدمانی یک‌به‌یک طراحی شده است؛ یعنی گزیده‌ای از شعرهای تازه و برخی شعرهای منتشرشده، در همراهی با عکس‌هایی از ۳۶ عکاس ایرانی، تجربه‌ای دوگانه از خواندن و دیدن پدید می‌آورد.

در این کتاب، شعر تنها با واژه‌ها پیش نمی‌رود و عکس نیز صرفاً عنصری تزئینی نیست. کنار هم قرار گرفتن این دو قالب، مخاطب را به مکث، مقایسه و کشف ارتباط‌های تازه میان زبان و تصویر دعوت می‌کند. عنوان کتاب نیز از همان ابتدا فضای تأمل‌برانگیز مجموعه را پیش روی خواننده می‌گذارد؛ فضایی که در آن مرگ، تازگی، نگاه و خاطره می‌توانند در مجاورت یکدیگر قرار بگیرند.

درباره کتاب هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست

هسته اصلی کتاب بر پیوند شعر و عکاسی استوار است. هر شعر در کنار یک عکس قرار گرفته و این ساختار، خواندن مجموعه را از قالب یک دفتر شعر معمولی فراتر می‌برد. مخاطب با مجموعه‌ای روبه‌روست که باید آن را هم با منطق شعر و هم با حساسیت عکس دنبال کند. در چنین چیدمانی، تصویر می‌تواند درک خواننده از شعر را تغییر دهد و شعر نیز نگاه او به عکس را گسترده‌تر کند.

عکس‌های کتاب به ۳۶ عکاس ایرانی تعلق دارد و همین تنوع، مجموعه‌ای چندصدایی از نگاه‌های عکاسانه فراهم می‌کند. نام‌هایی چون عباس کیارستمی، بهمن جلالی، افشین شاهرودی، سیف‌الله صمدیان، کریم ملک‌مدنی، مهدی منعم، رومین محتشم، مهدی فتحی، مهران مهاجر، کریم متقی، شهریار توکلی و کورش ادیم در میان مشارکت‌کنندگان دیده می‌شود. جلال شمس‌آذران، کیارنگ علایی، علیرضا میرزایی، مهرداد افسری، امین نظری، بهنام صدیقی، شادی آفرین‌آرش، گوهر دشتی، حسین فاطمی و علیرضا وحید نیز در شکل‌گیری بخش تصویری این مجموعه حضور دارند.

همچنین عکس‌هایی از امید امیدواری، حمید جانی‌پور، بابک کاظمی، کاوه بغدادچی، علی شیخ‌الاسلامی، صمد قربانزاده، امیر مینابیان، مصطفی پیوندی، محسن بایرام‌نژاد، سیاوش نقشبندی، میعاد آخی، آرش اشگر، امیرحسین کردونی و سینا شیری در کتاب گرد آمده است. این نام‌ها نشان می‌دهند که مجموعه، به جای تکیه بر یک نگاه واحد، از کنار هم قرار گرفتن تجربه‌ها و دیدگاه‌های گوناگون عکاسی شکل گرفته است.

جمع‌آوری و انتخاب عکس‌ها با همکاری نازنین طباطبایی انجام شده است. عکس‌های بهمن جلالی نیز از طریق رعنا جوادی، همسر او، در اختیار این مجموعه قرار گرفته‌اند. در کنار این بخش تصویری، شعرهای تازه و شعرهایی که پیش‌تر منتشر شده‌اند، دامنه زمانی و محتوایی کتاب را شکل می‌دهند. بنابراین کتاب برای خواننده‌ای مناسب است که از مواجهه آرام و چندلایه با متن و تصویر لذت می‌برد و ترجیح می‌دهد هر صفحه را جداگانه ببیند، بخواند و دوباره تفسیر کند.

ارزش این مجموعه در همین هم‌نشینی خلاقانه است. «هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست» نه فقط مجموعه‌ای برای خواندن شعر و نه فقط آلبومی برای تماشای عکس است؛ بلکه اثری دیداری و ادبی است که مخاطب را میان این دو تجربه حرکت می‌دهد. خوانندگان نباید انتظار روایتی پیوسته یا توضیحی مستقیم داشته باشند؛ ساختار کتاب بر قطعه‌ها، هم‌جواری شعر و عکس و امکان برداشت شخصی استوار است.

نویسنده کتاب هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست

این کتاب با مشارکت گروهی گسترده از عکاسان شکل گرفته و بخش تصویری آن حاصل حضور ۳۶ عکاس ایرانی است. عباس کیارستمی، بهمن جلالی، افشین شاهرودی، سیف‌الله صمدیان، مهران مهاجر، گوهر دشتی و دیگر عکاسانی که در مجموعه حضور دارند، هر یک در کنار شعرها سهمی از ساختار نهایی کتاب را پدید آورده‌اند.

در کنار این مشارکت تصویری، نازنین طباطبایی در جمع‌آوری و انتخاب عکس‌ها همکاری داشته است. به این ترتیب، هویت کتاب بیش از آنکه به یک نام واحد وابسته باشد، از همکاری شعرها، عکس‌ها و انتخاب تصویری مجموعه ساخته می‌شود. خواننده با اثری روبه‌روست که نگاه‌های متعدد را در قالبی منسجم کنار هم قرار داده و رابطه میان ادبیات و عکاسی را به مرکز تجربه خود آورده است.

خرید کتاب هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به شعر معاصر فارسی و کتاب‌های تصویری علاقه دارید، این مجموعه می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. همچنین اگر از مطالعه آثاری لذت می‌برید که در آن‌ها عکس و متن در کنار هم معنا پیدا می‌کنند، چیدمان یک‌به‌یک این کتاب فرصت مناسبی برای خواندن آهسته و تماشای دقیق فراهم می‌کند.

این کتاب به دوستداران عکاسی ایران، مخاطبان آثار عباس کیارستمی و بهمن جلالی، علاقه‌مندان به مجموعه‌های شعر گزیده و خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که به تجربه‌های میان‌رشته‌ای ادبی و هنری توجه دارند. فضای تأمل‌برانگیز عنوان و همراهی شعرهای تازه با شعرهای منتشرشده، آن را برای کسانی جذاب می‌کند که به موضوعاتی مانند مرگ، نگاه، تصویر و خاطره در قالبی غیرمستقیم علاقه‌مندند.

اگر به‌دنبال کتابی هستید که بتوانید بارها به آن بازگردید و هر بار از نسبت میان یک شعر و یک عکس برداشت تازه‌ای داشته باشید، «هیچ‌چیز مثل مرگ تازه نیست» را در نظر بگیرید. این اثر برای مطالعه سریع و یک‌باره طراحی نشده است؛ بهتر است صفحه‌ها را با مکث ورق بزنید و اجازه دهید کلمات و تصاویر، تجربه‌ای شخصی و متفاوت برای شما بسازند.