علی عباسی تقدیم میکند اثر قصیده گلمکانی
کتاب علی عباسی تقدیم میکند
روایت یک کابوس سی ساله
معرفی کتاب علی عباسی تقدیم میکند: روایت یک کابوس سی ساله
پشت برخی از ماندگارترین فیلم‌های موج نوی سینمای ایران، نام تهیه‌کننده‌ای قرار دارد که نقش او تنها تأمین سرمایه نبود. کتاب علی عباسی تقدیم میکند: روایت یک کابوس سی ساله شما را به زندگی و تجربه‌های علی عباسی نزدیک میکند؛ مردی که از دل مطبوعات و برنامه‌های سینمایی به تولید فیلم رسید و در شکل‌گیری بخشی مهم از سینمای معاصر ایران حضور داشت.
عنوان کتاب از همان جمله‌ای شکل می‌گیرد که در آغاز فیلم‌هایی چون حسن کچل، رضا موتوری، تنگنا، تنگسیر، رشید، نازنین، پنجره و سوته‌دلان می‌آمد و برای مخاطبان نشانه‌ای از اعتبار و جسارت بود. این عنوان اکنون دریچه‌ای است برای شناختن تهیه‌کننده‌ای که انتخاب فیلم، همراهی با کارگردان و پیگیری مسیر تولید را بخشی از مسئولیت خود می‌دانست.
درباره کتاب علی عباسی تقدیم میکند: روایت یک کابوس سی ساله
این کتاب بخشی از تاریخ شفاهی سینمای معاصر ایران است؛ روایتی که در گفت‌وگو با علی عباسی شکل گرفته و با ثبت خاطرات، دیدگاه‌ها و تجربه‌های او، تصویری متفاوت از سال‌های پرتحول سینمای ایران ارائه می‌دهد. عباسی کار خود را با نوشتن در روزنامه‌ها و مجلات سینمایی آغاز کرد و سپس با تهیه یک برنامه تلویزیونی درباره سینما، مسیر ورودش به عرصه تولید فیلم را پیمود.
در روایت کتاب، تهیه‌کنندگی برای علی عباسی به معنای صاحب سرمایه بودن نبود. او خود را همراه گروه تولید می‌دانست؛ کسی که در انتخاب قصه، تنظیم فیلمنامه، گزینش عوامل و بررسی مراحل فیلم‌برداری در کنار کارگردان حضور داشت. با این حال، پس از مرحله انتخاب، بیشتر به بررسی مراحل کار و نمونه‌های فیلم‌برداری‌شده می‌پرداخت. همین نگاه، نقش او را در تولید فیلم‌ها از یک پشتیبان مالی فراتر می‌برد و به همکاری مؤثر و سازنده تبدیل می‌کرد.
بخش عمده کتاب به رویدادی تلخ اختصاص دارد: سوزاندن نگاتیوهای فیلم‌های علی عباسی در اوایل دهه شصت. این اتفاق نقطه‌ای تعیین‌کننده در زندگی او بود و حال‌وهوای سی‌ساله‌ای را ساخت که عنوان کتاب به آن اشاره میکند. بنابراین خواننده نباید انتظار داشته باشد که کتاب فقط مجموعه‌ای از خاطرات شیرین تولید فیلم باشد؛ روایت اصلی، بیشتر درباره پیامدهای آن حادثه، دگرگونی وضعیت عباسی و دوری تدریجی او از سینماست.
عباسی چند سال پس از سوزاندن نگاتیوها در ایران ماند، اما تلاش‌هایش برای تهیه فیلم به نتیجه نرسید و سرانجام ناچار به مهاجرت شد. خاطرات دوران تولید فیلم‌ها نیز در خلال گفت‌وگوها بازتاب پیدا میکند و به روایت او از آن سال‌ها عمق بیشتری می‌بخشد. از سوی دیگر، حضور روایت‌های دیگران، مصاحبه‌ها، یادداشت علی عباسی، نمایه اشخاص، نمایه آثار و تصاویر، کتاب را به اثری چندلایه برای مطالعه و مراجعه تبدیل میکند.
در این صفحات، موج نوی سینمای ایران فقط از زاویه نام کارگردان‌ها و فیلم‌های شناخته‌شده بررسی نمی‌شود؛ نقش تهیه‌کننده‌ای نیز دیده می‌شود که با انتخاب پروژه‌ها و همراهی نزدیک با گروه سازنده، در مسیر شکل‌گیری آن آثار حضور داشت. نام‌هایی مانند علی حاتمی، عباس کیارستمی، امیر نادری، مسعود کیمیایی و جلال مقدم در نسبت با سازمان سینمایی پیام و تجربه‌های کاری علی عباسی مطرح می‌شوند. کتاب از این راه، رابطه میان تصمیم‌های تولید، فضای سینمایی آن دوره و سرنوشت شخصی یک تهیه‌کننده را کنار هم قرار می‌دهد.
ویژگی مهم کتاب، کنار هم نشاندن دو دوره متفاوت است: سال‌های فعالیت و اثرگذاری در سینما، و سال‌های پس از نابودی نگاتیوها که با ترک عرصه مورد علاقه و غربت‌نشینی همراه شد. همین تضاد، فضای کتاب را از یک خاطره‌نگاری معمولی جدا میکند. خواننده هم با روایت سینما و تولید فیلم روبه‌رو می‌شود و هم با تجربه‌ای انسانی درباره از دست دادن، تغییر مسیر و ماندن خاطره‌ها در ذهن.
نویسنده کتاب علی عباسی تقدیم میکند: روایت یک کابوس سی ساله
قصیده گلمکانی در این کتاب روایت علی عباسی را ثبت کرده است و تلاش او بر شنیدن و سامان دادن به خاطرات، گفت‌وگوها و روایت‌های مرتبط با این چهره سینمایی متمرکز است. ساختار کتاب نشان می‌دهد که نویسنده تنها به یک گفت‌وگوی خطی بسنده نکرده و یادداشت علی عباسی، گفت‌وگو با افراد دیگر درباره او، مصاحبه‌های مرتبط با سینما و بخش‌های نمایه‌ای را در کنار هم قرار داده است.
رویکرد گلمکانی در این اثر، ثبت تجربه‌ای شخصی در پیوند با تاریخ سینماست. به همین دلیل، کتاب هم برای شناخت نگاه علی عباسی به حرفه تهیه‌کنندگی اهمیت دارد و هم برای دنبال کردن سرگذشت او پس از حادثه سوزاندن نگاتیوها. نویسنده با قرار دادن روایت‌های گوناگون در کنار صدای اصلی کتاب، امکان می‌دهد خواننده تصویری گسترده‌تر از جایگاه و تجربه‌های عباسی به دست آورد.
خرید کتاب علی عباسی تقدیم میکند: روایت یک کابوس سی ساله به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
اگر به تاریخ شفاهی سینمای ایران، موج نوی سینما و پشت‌صحنه تولید فیلم‌های مهم علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای مطالعه باشد. اثر حاضر به شما کمک میکند نقش تهیه‌کننده را در فرایند تولید بهتر ببینید؛ نقشی که در این روایت با انتخاب قصه، همراهی با کارگردان، بررسی فیلم‌برداری و توجه به عوامل تولید معنا پیدا میکند.
این کتاب همچنین به علاقه‌مندان فیلم‌هایی مانند حسن کچل، رضا موتوری، تنگنا، تنگسیر و سوته‌دلان پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه اگر می‌خواهید نام «علی عباسی تقدیم میکند» را نه فقط به‌عنوان عبارتی در ابتدای فیلم‌ها، بلکه به‌عنوان بخشی از داستان تولید و تاریخ سینمای ایران بشناسید. منتقدان، پژوهشگران و دانشجویان سینما نیز از بخش‌های گفت‌وگویی، روایت‌های چندگانه، نمایه اشخاص و نمایه آثار بهره خواهند برد.
در نهایت، اگر به زندگی‌نامه‌های سینمایی با فضای تلخ و تأمل‌برانگیز علاقه دارید، باید انتظار روایتی را داشته باشید که در کنار خاطرات فیلم‌سازی، بر کابوس سی‌ساله و پیامدهای یک فقدان بزرگ تمرکز میکند. علی عباسی تقدیم میکند: روایت یک کابوس سی ساله برای کسانی خواندنی‌تر است که می‌خواهند تاریخ سینما را از مسیر تجربه انسانی، انتخاب‌های حرفه‌ای و سرنوشت دشوار یکی از تهیه‌کنندگان آن دنبال کنند.
