به من می‌گند مک‌کنا اثر دان شا

عکس به من می‌گند مک‌کنا

کتاب به من می‌گند مک‌کنا

انتشارات:چشمه
نویسنده:دان شا

معرفی کتاب به من می‌گند مک‌کنا

گاهی یک نمایشنامه کوتاه، با چند شخصیت محدود و فضایی بسته، می‌تواند فشار یک جهان کامل را به خواننده منتقل کند. «به من می‌گند مک‌کنا» نوشته دان شا، داستان رویارویی سربازانی است که در یک اردوگاه نظامی کنار هم زندگی می‌کنند و ورود یک تازه‌وارد، نظم شکننده روابطشان را برهم می‌زند.

این اثر هفدهمین جلد از مجموعه «تجربه‌های کوتاه» است؛ مجموعه‌ای که داستان‌ها و نمایشنامه‌های کم‌حجم اما ارزشمند را برای خوانندگانی فراهم می‌کند که در زندگی شلوغ امروزی فرصت چندانی برای خواندن آثار بلند ندارند. کتاب، با تکیه بر گفت‌وگو، موقعیت و تفاوت شخصیت‌ها، تجربه‌ای فشرده و نمایشی پیش روی شما می‌گذارد.

دان شا در این نمایشنامه، فضای نظامی را به صحنه‌ای برای برخورد میان خصلت‌ها، باورها و واکنش‌های انسانی تبدیل می‌کند. حضور مک‌کنا، مور، داوو و باکر، هرکدام با لحن و رفتاری متمایز، به متن ریتمی زنده و پرتنش می‌دهد.

درباره کتاب به من می‌گند مک‌کنا

ماجرا در گلاسکو و در فضایی سرد و خشک می‌گذرد؛ فضایی که بخش اصلی آن در جوخه هولدینگ شکل می‌گیرد. داوو و باکر مشغول ورق‌بازی‌اند که مور، سرباز هجده‌ساله و تازه‌وارد، وارد می‌شود و برای خوابیدن در آسایشگاه آن‌ها جایی پیدا می‌کند. آرامش رفتارش و صلیبی که همراه دارد، باعث می‌شود سربازان او را کشیش تصور کنند. همین برداشت، زمینه‌ای برای واکنش‌ها و رفتارهای بعدی آنان می‌سازد.

مور اعتقادات مذهبی محکمی دارد و با سبک زندگی سربازان دیگر تفاوت آشکاری نشان می‌دهد. او سیگار نمی‌کشد؛ موضوعی که مک‌کنا با آن کنار نمی‌آید و بهانه‌ای برای شکل‌گیری درگیری میان آن دو می‌شود. مک‌کنا در برخورد با مور او را مجروح می‌کند و از همین‌جا، مسیر دشوار تازه‌وارد در کنار سربازانی که به او اهانت می‌کنند، روشن‌تر می‌شود.

در مرکز نمایش، رابطه‌ای پرتنش میان فردی منزوی و متفاوت با جمعی قرار دارد که سرگرمی‌ها، عادت‌ها و معیارهای خودشان را ساخته‌اند. مک‌کنا اهل گلاسکو، تیره‌پوست، چاق و نیرومند است و حالتی تهدیدکننده دارد. داوو جوانی نامنظم، آسان‌گیر و بی‌خباثت است و باکر جوانی درشت‌استخوان و کم‌هوش. این تفاوت‌ها، بدون نیاز به شخصیت‌های فراوان، موقعیت‌هایی پرکشمکش ایجاد می‌کنند.

نمایشنامه بیش از آن‌که به توضیح‌های طولانی متکی باشد، از برخوردهای مستقیم و لحن شخصیت‌ها نیرو می‌گیرد. دان شا برای هرکدام از سربازان صدایی ویژه می‌سازد و از راه گفت‌وگو، رفتار و واکنش، ویژگی‌های آنان را آشکار می‌کند. به همین دلیل، متن برای علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های کوتاه، آثار شخصیت‌محور و روایت‌هایی با فضای بسته و روان‌شناختی، خواندنی است. در عین حال، کتاب بدون طولانی‌کردن ماجرا، خواننده را با تنش میان فرد و جمع، تفاوت باورها و دشواری پذیرفته‌شدن در یک گروه روبه‌رو می‌کند.

نویسنده کتاب به من می‌گند مک‌کنا

دان شا از نمایشنامه‌نویسان و فیلمنامه‌نویسان مطرح بریتانیایی است. او در «به من می‌گند مک‌کنا» توجه خود را به موقعیتی محدود اما پرتنش معطوف می‌کند: چند سرباز با شخصیت‌هایی متفاوت، در فضایی نظامی و بسته، با ورود فردی تازه‌وارد ناچار می‌شوند نسبت خود را با دیگری نشان دهند.

رویکرد نویسنده در این اثر بر ساختن شخصیت از طریق زبان و کنش استوار است. تفاوت لحن مک‌کنا، مور، داوو و باکر کمک می‌کند هرکدام حضوری مستقل داشته باشند و گفت‌وگوها فقط وسیله‌ای برای پیش‌بردن ماجرا نباشند؛ بلکه خودشان بخش مهمی از فضای نمایش را شکل دهند. دان شا برای فیلمنامه فیلم تلویزیونی «بمب‌افکن هریس» نیز نامزد جایزه بفتا شده است.

خرید کتاب به من می‌گند مک‌کنا به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به نمایشنامه‌های کوتاه و کم‌حجم علاقه دارید و می‌خواهید در زمانی محدود با متنی ادبی و نمایشی روبه‌رو شوید، این کتاب می‌تواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. حجم اندک اثر به معنای ساده‌بودن موقعیت آن نیست؛ بخش مهمی از جذابیت کتاب در فشردگی روایت و تأثیری است که از کنار هم قرارگرفتن چند شخصیت متفاوت به وجود می‌آید.

این نمایشنامه را به خوانندگانی پیشنهاد می‌کنیم که از آثار شخصیت‌محور، فضاهای نظامی، گفت‌وگوهای پرتنش و داستان‌هایی درباره برخورد فرد با جمع لذت می‌برند. اگر برایتان جالب است ببینید تفاوت باورهای مذهبی، عادت‌های روزمره و شیوه رفتار چگونه می‌تواند میان چند انسان فاصله ایجاد کند، «به من می‌گند مک‌کنا» موضوعی روشن و موقعیتی ملموس در اختیارتان می‌گذارد.

در نهایت، با کتابی روبه‌رو هستید که انتظار اصلی‌اش از خواننده، دنبال‌کردن روابط و تغییر فضای میان چهار سرباز است، نه عبور از روایتی طولانی و پرشخصیت. فضای سرد گلاسکو، آسایشگاه نظامی، درگیری مک‌کنا و مور و لحن‌های متمایز شخصیت‌ها، تجربه‌ای فشرده می‌سازند که برای علاقه‌مندان به تئاتر، نمایشنامه‌خوانی و ادبیات کوتاه قابل توجه است. این اثر همچنین برای کسانی مناسب است که می‌خواهند با یکی از نمایشنامه‌های دان شا آشنا شوند و متنی موجز اما پرتنش بخوانند.