سومین همایش بیت المللی زبان و گویش‌های ایرانگبزرگ اسلامی اثر محمود جعفری دهقی. شیما جعفری دهقی

معرفی کتاب سومین همایش بیت المللی زبان و گویش‌های ایرانگبزرگ اسلامی

زبان‌ها و گویش‌ها فقط ابزار ارتباط نیستند؛ آن‌ها حافظ فرهنگ، تجربه تاریخی و جهان‌بینی مردمانی‌اند که در گستره‌ای بزرگ زندگی کرده‌اند. کتاب سومین همایش بیت المللی زبان و گویش‌های ایرانگبزرگ اسلامی مجموعه‌ای تخصصی درباره گذشته و حال زبان‌های ایرانی است و تصویری گسترده از تنوع، پراکندگی و نقش فرهنگی این زبان‌ها و گویش‌ها ارائه می‌دهد. محمود جعفری دهقی و شیما جعفری دهقی در این اثر، موضوع زبان‌های ایرانی را در پیوند با جغرافیای تاریخی و حوزه تمدنی ایران بررسی می‌کنند.

این کتاب برای خواننده‌ای مناسب است که می‌خواهد زبان‌های ایرانی را فراتر از مرزهای سیاسی امروز بشناسد و با ریشه‌ها، شاخه‌ها و حوزه نفوذ آن‌ها در دوره‌های گوناگون آشنا شود. محور اصلی اثر، بررسی زبان‌ها و گویش‌هایی است که در طول تاریخ در بخش‌های مختلف فلات ایران و سرزمین‌های پیرامون آن رواج داشته‌اند.

درباره کتاب سومین همایش بیت المللی زبان و گویش‌های ایرانگبزرگ اسلامی

محتوای کتاب از زبان‌های ایرانی باستان آغاز می‌شود؛ زبان‌هایی مانند مادی، فارسی باستان، اوستایی و سکایی. سپس به زبان‌های ایرانی میانه، از جمله پارتی، پهلوی، سغدی، ختنی، خوارزمی و بلخی می‌پردازد. گسترش این زبان‌ها با وجود امپراتوری‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی، تنها به سرزمین‌های درون فلات ایران محدود نماند و در بخش‌هایی بیرون از مرزهای جغرافیایی ایران امروز نیز ادامه یافت. از این منظر، کتاب زبان را بخشی از تاریخ گسترده ارتباطات فرهنگی و تمدنی می‌داند.

یکی از ویژگی‌های مهم اثر، توجه به گستره جغرافیایی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی است. زبان‌ها و گویش‌های آسی، تالشی و کردی در مناطقی از قفقاز، داغستان، گرجستان، ارمنستان و اران تکلم می‌شوند. در شرق، گروهی از زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در تاجیکستان، افغانستان، پاکستان، کشمیر، پنجاب و سند تا سین‌کیانگ در شمال‌غربی چین رواج داشته‌اند. گویش‌های جنوب‌غربی ایران نیز تا کشورهای جنوبی خلیج فارس گسترده شده‌اند. این پراکندگی، تصویری چندلایه از حوزه زبان ایرانی به دست می‌دهد.

کتاب همچنین جایگاه فارسی دری را در دوران اسلامی برجسته می‌کند. به همت شاعران و ادیبان ایرانی، فارسی دری در بخش قابل‌توجهی از شبه‌قاره هند، آسیای میانه و آسیای صغیر گسترش یافت و برای سده‌های متمادی زبان علمی و ادبی این گستره بزرگ بود. بنابراین، خواندن این مجموعه فقط آشنایی با نام چند زبان یا گویش نیست؛ بلکه فرصتی برای درک پیوند میان زبان، ادبیات، فرهنگ و جهان‌بینی ایرانی است.

این اثر با رویکردی پژوهشی و موضوع‌محور، گذشته و حال زبان‌های ایرانی را در کنار هم قرار می‌دهد. خوانندگان می‌توانند از خلال مطالب آن، هم تنوع زبان‌شناختی این حوزه را ببینند و هم درباره نقش زبان در انتقال میراث فرهنگی و شکل‌گیری پیوندهای میان جوامع تأمل کنند. مجموعه کتاب در ۶۱۶ صفحه تنظیم شده و برای مطالعه پیوسته یا مراجعه موضوعی، دامنه‌ای گسترده از مباحث مربوط به زبان‌ها و گویش‌های ایرانی را در اختیار مخاطب می‌گذارد.

نویسنده کتاب سومین همایش بیت المللی زبان و گویش‌های ایرانگبزرگ اسلامی

محمود جعفری دهقی و شیما جعفری دهقی نویسندگان این مجموعه‌اند. تمرکز آن‌ها در این کتاب بر معرفی و بررسی گستره زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، از زبان‌های باستان و میانه تا زبان‌ها و گویش‌های رایج در بخش‌های مختلف ایران فرهنگی است. رویکرد اثر، به‌جای محدود کردن موضوع به یک زبان یا منطقه، تصویری فراگیر از تنوع زبانی و استمرار نقش زبان فارسی و دیگر زبان‌های ایرانی در انتقال فرهنگ ارائه می‌کند.

اهمیت کار نویسندگان در کنار هم قرار دادن دوره‌های تاریخی و حوزه‌های جغرافیایی گوناگون است. به این ترتیب، خواننده می‌تواند نسبت میان زبان‌های مادی، فارسی باستان، اوستایی، سکایی، پارتی، پهلوی، سغدی، ختنی، خوارزمی و بلخی را با گستره زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در دوره‌های بعد بهتر دنبال کند.

خرید کتاب سومین همایش بیت المللی زبان و گویش‌های ایرانگبزرگ اسلامی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به زبان‌شناسی تاریخی، گویش‌شناسی و فرهنگ ایران علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای مطالعه عمیق‌تر باشد. پژوهشگران و دانشجویان حوزه زبان‌های ایرانی، تاریخ زبان، ادبیات فارسی و مطالعات فرهنگی نیز از دامنه موضوعی آن بهره می‌برند. همچنین کسانی که می‌خواهند درباره پیوند میان زبان و هویت فرهنگی در منطقه‌ای گسترده مطالعه کنند، با اثری پرمحتوا روبه‌رو خواهند شد.

این مجموعه را به خوانندگانی پیشنهاد می‌کنیم که از کتاب‌های مرجع و پژوهشی با تمرکز بر زبان‌های باستانی و میانه، گویش‌های منطقه‌ای و تاریخ گسترش فارسی استقبال می‌کنند. باید انتظار داشته باشید با اثری اطلاعاتی و تحلیلی روبه‌رو شوید که بیش از روایت داستانی، بر دسته‌بندی زبان‌ها، معرفی حوزه‌های رواج و توضیح نقش تاریخی آن‌ها تکیه دارد. در نهایت، سومین همایش بیت المللی زبان و گویش‌های ایرانگبزرگ اسلامی می‌تواند نگاه شما را به زبان ایرانی از پدیده‌ای محدود به مرزهای امروز، به میراثی گسترده و چندمنطقه‌ای تغییر دهد.