تاریخ نقد جدید اثر رنه ولک

معرفی کتاب تاریخ نقد جدید

نقد ادبی فقط داوری درباره یک شعر یا داستان نیست؛ پشت هر داوری، تصویری از ادبیات، جامعه و نقش فرهنگ در زندگی انسان قرار دارد. کتاب تاریخ نقد جدید نوشته رنه ولک، پژوهشی گسترده درباره شکل‌گیری و تحول اندیشه‌های نقد ادبی است و در جلد سوم، خواننده را به فضای پرتحرک قرن نوزدهم، به‌ویژه نیمه دوم این قرن، می‌برد؛ دوره‌ای که از آن با عنوان عصر زرین نقد یاد می‌شود.

رنه ولک در این اثر، تاریخ نقد را همچون رشته‌ای پیوسته از نظریه‌ها، داوری‌ها و بحث‌های ادبی دنبال می‌کند. کتاب تاریخ نقد جدید برای خوانندگانی که می‌خواهند بدانند نقد ادبی چگونه از یک نظر شخصی فراتر رفته و به حوزه‌ای جدی در مطالعات ادبی، دانشگاهی و فرهنگی تبدیل شده است، چشم‌اندازی منظم و تاریخی فراهم می‌کند.

درباره کتاب تاریخ نقد جدید

مجموعه تاریخ نقد جدید در هشت جلد، نظریه‌های نقد را از سال ۱۷۵۰ تا ۱۹۵۰ بررسی، تحلیل و ثبت می‌کند. جلد سوم به بخش مهمی از مباحث قرن نوزدهم اختصاص دارد؛ دوره‌ای که در آن نقد ادبی در کشورهای گوناگون اروپا و آمریکا رونق فراوان یافت. این جلد با بررسی نقد در فرانسه پیش از سال ۱۸۵۰ آغاز می‌شود و سپس به جریان‌های نقدی در ایتالیا، انگلستان، ایالات متحده، آلمان و بخشی از روسیه می‌پردازد.

در این مسیر، نام‌ها و دیدگاه‌های چهره‌هایی چون سنت‌بو و تن در فرانسه، بلینسکی در روسیه، د سانتیس در ایتالیا، براندس دانمارکی و متیو آرنولد انگلیسی مطرح می‌شود. اهمیت کتاب فقط در معرفی این منتقدان نیست؛ بلکه اثر می‌کوشد جایگاه هر دیدگاه را در روند گسترده‌تر تاریخ نقد نشان دهد و ارتباط میان اندیشه‌های ادبی و فضای فرهنگی هر دوره را روشن کند.

قرن نوزدهم دوره شکوفایی نشریات ادبی، رساله‌هایی درباره آرای ادبی و کرسی‌های خطابه دانشگاهی بود. استادان برجسته نیز توجه ویژه‌ای به نقد ادبی نشان می‌دادند. همین گسترش فعالیت‌های انتقادی، حجم فراوانی از نوشته‌ها و دیدگاه‌ها را پدید آورد؛ چنان‌که ادامه مباحث نقد قرن نوزدهم در جلد چهارم مجموعه دنبال می‌شود. بنابراین این جلد را می‌توان بخشی از یک روایت بزرگ‌تر دانست که تحول نقد ادبی را در گستره‌ای زمانی و جغرافیایی بررسی می‌کند.

رویکرد ولک به نقد، دو وجه را هم‌زمان در نظر می‌گیرد: نقد به‌عنوان داوری درباره آثار و نویسندگان، و نقد به‌عنوان نظریه‌ای درباره اصل و اساس ادبیات، خاستگاه آن و نقش و تأثیرش در زندگی و تمدن بشری. از این منظر، کتاب تنها فهرستی از منتقدان یا خلاصه‌ای از آرای آنان نیست؛ بلکه گزارشی تاریخی از شکل‌گیری پرسش‌هایی است که درباره ادبیات، جامعه و ارزش آثار ادبی مطرح شده‌اند.

یکی از ایده‌های قابل‌توجه در این بحث، پیوند میان ادبیات و جامعه است؛ پیوندی که در سنت تاریخ فرهنگی فرانسه نیز بازتاب یافته و در تعبیر «ادبیات بیان جامعه است» خلاصه شده است. خواندن این جلد به شما اجازه می‌دهد نقد ادبی را در ارتباط با تاریخ فرهنگی و تحولات فکری کشورها ببینید و تفاوت مسیرهای نقد در فرانسه، ایتالیا، انگلستان، آمریکا، آلمان و روسیه را بهتر دنبال کنید. زبان و ساختار اثر بر ثبت و تحلیل تاریخی نظریه‌ها استوار است؛ ازاین‌رو باید انتظار مطالعه‌ای پژوهشی، گسترده و متکی بر مقایسه جریان‌های نقدی را داشته باشید.

نویسنده کتاب تاریخ نقد جدید

رنه ولک، منتقد و مورخ ادبی آمریکایی‌چک و یکی از چهره‌های برجسته نقد ادبی در قرن بیستم بود. او از مکتب زبان‌شناسی و متن‌شناسی پراگ برخاست و در اوایل جنگ جهانی دوم به آمریکا مهاجرت کرد؛ جایی که مطالعات خود را تا پایان عمر ادامه داد. دغدغه اصلی او در مجموعه تاریخ نقد جدید، پیگیری نظریه‌های نقد از سال ۱۷۵۰ تا ۱۹۵۰ و ثبت تحول آن‌ها در بسترهای گوناگون ادبی و فرهنگی است.

اهمیت این مجموعه در نگاه فراگیر ولک به نقد آشکار می‌شود. او نقد را هم عملی برای داوری درباره آثار و نویسندگان می‌داند و هم حوزه‌ای مرتبط با نظریه ادبی، خاستگاه ادبیات و اثر آن بر زندگی و تمدن. جلد سوم نیز همین نگاه را در بررسی منتقدان و سنت‌های نقد قرن نوزدهم دنبال می‌کند و نشان می‌دهد نویسنده چگونه تاریخ نقد را به تاریخ اندیشه ادبی پیوند می‌زند.

خرید کتاب تاریخ نقد جدید به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر دانشجوی ادبیات، پژوهشگر نقد ادبی یا علاقه‌مند به تاریخ اندیشه‌های ادبی هستید، این جلد می‌تواند تصویری گسترده از یکی از مهم‌ترین دوره‌های تحول نقد در اختیار شما بگذارد. همچنین برای خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند آرای منتقدان فرانسوی، روس، ایتالیایی، دانمارکی، انگلیسی، آمریکایی و آلمانی را در چارچوبی تاریخی و مقایسه‌ای دنبال کنند.

این کتاب انتخابی مناسب برای کسانی است که از مطالعه آثار پژوهشی درباره نظریه ادبی، تاریخ نقد، تاریخ فرهنگی و رابطه ادبیات با جامعه لذت می‌برند. اگر به‌دنبال اثری هستید که به‌جای تمرکز بر یک نویسنده یا یک مکتب، مسیر تحول نقد را در چند کشور بررسی کند، تاریخ نقد جدید جلد سوم با موضوع، دامنه و رویکرد تاریخی خود با انتظار شما هماهنگ خواهد بود. این اثر را بهتر است بخشی از مطالعه پیوسته مجموعه هشت‌جلدی ولک بدانید؛ مجموعه‌ای که نگاه او به نقد ادبی را از ۱۷۵۰ تا ۱۹۵۰ دنبال می‌کند.