روح تشریع در اسلام
معرفی کتاب روح تشریع در اسلام
قانونگذاری در جهان اسلام تنها مسئلهای حقوقی نیست؛ این موضوع با فهم انسان از دین، جامعه، تغییر و مسئولیت پیوند دارد. کتاب «روح تشریع در اسلام» با تمرکز بر همین پرسش، خواننده را به تأمل درباره معنای شریعت و نسبت آن با واقعیتهای متحول جهان دعوت میکند.
این اثر بر جستاری از امام موسی صدر استوار است که در هفتمین کنفرانس «ملتقی الفکر الإسلامی» در سال ۱۹۷۳ ارائه شد. موضوع این جستار، روح شریعت اسلامی و واقعیت قانونگذاری در جهان اسلام است؛ موضوعی که از محدوده بحثهای صرفاً نظری فراتر میرود و به یکی از مسائل مهم فلسفه فقه میپردازد.
اگر به مباحث اندیشه اسلامی، فلسفه فقه، قانونگذاری دینی و نسبت دین با زندگی اجتماعی علاقه دارید، این کتاب میتواند زمینهای برای بازاندیشی در مفاهیم بنیادین شریعت فراهم کند.
درباره کتاب روح تشریع در اسلام
«روح تشریع در اسلام» در بستر کنفرانسی شکل گرفته که از سال ۱۹۶۸ در الجزایر برگزار میشده است. این کنفرانس برای بررسی مسائل دینی، فلسفی، فرهنگی، تمدنی و هویتی برگزار میشد و میکوشید این مسائل را در پیوند با پرسشهای روز جامعه اسلامی مطرح کند. جستار حاضر نیز در همین فضای فکری قرار دارد و قانونگذاری را از زاویهای مرتبط با نیازها و دگرگونیهای جهان اسلام بررسی میکند.
محور اصلی بحث، تبیین دو مسئله اساسی است. مسئله نخست به تفاوت قوانین الهی و قوانین بشری مربوط میشود. این تمایز، خواننده را با پرسشی بنیادین روبهرو میکند: قانون دینی و قانون انسانی بر چه مبنایی از یکدیگر متمایز میشوند و هرکدام چه نسبتی با زندگی جمعی دارند؟ کتاب در پی آن است که این تفاوت را در چارچوب فلسفه فقه توضیح دهد، نه اینکه بحث قانونگذاری را تنها به مجموعهای از مقررات فروبکاهد.
مسئله دوم، نسبت قوانین الهی و شریعت با تحول جهان و انسان است. جهان و انسان در معرض تغییر قرار دارند و همین تغییر، پرسشهایی درباره چگونگی فهم و کاربست شریعت پدید میآورد. اثر با قرار دادن این پرسش در مرکز بحث، خواننده را به توجه همزمان به حقیقت قوانین الهی و واقعیتهای متحول انسانی و اجتماعی دعوت میکند.
اهمیت کتاب در همین پیوند میان مفاهیم دینی و مسئله قانونگذاری است. مطالعه آن برای کسانی که میخواهند درباره شریعت، فلسفه فقه و چالشهای قانونگذاری در جهان اسلام منظمتر بیندیشند، تجربهای تحلیلی و پرسشبرانگیز خواهد بود. انتظار شما از این کتاب باید مواجهه با یک بحث فکری درباره مبانی و نسبتها باشد؛ بحثی که به جای ارائه پاسخهای سطحی، دو مسئله مهم را در کانون توجه قرار میدهد.
نویسنده کتاب روح تشریع در اسلام
این جستار به دیدگاههای امام موسی صدر درباره روح شریعت اسلامی و واقعیت قانونگذاری در جهان اسلام اختصاص دارد. حضور او در هفتمین کنفرانس «ملتقی الفکر الإسلامی» و پرداختن به موضوع فلسفه فقه، چارچوب اصلی بحث کتاب را شکل میدهد.
رویکرد مطرحشده در اثر، شریعت را در ارتباط با دو سویه مهم بررسی میکند: از یک سو تفاوت قوانین الهی و بشری و از سوی دیگر نسبت شریعت با تحول جهان و انسان. از این منظر، توجه به قانونگذاری دینی بدون اندیشیدن به مبانی آن و بدون در نظر گرفتن واقعیت انسان و جهان، بحثی ناقص خواهد بود. ارزش دیدگاه مطرحشده در این است که این دو مسئله را در کنار یکدیگر قرار میدهد و از خواننده میخواهد رابطه میان آنها را دنبال کند.
برای آشنایی با این اثر، باید آن را متنی در حوزه اندیشه اسلامی و فلسفه فقه دانست؛ متنی که دغدغهاش توضیح روح تشریع و بررسی جایگاه آن در برابر مسئله قانونگذاری در جهان اسلام است.
خرید کتاب روح تشریع در اسلام به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
این کتاب به دانشجویان و علاقهمندان مباحث اندیشه اسلامی، فلسفه فقه و قانونگذاری دینی پیشنهاد میشود؛ بهویژه کسانی که میخواهند تفاوت قوانین الهی و بشری را بررسی کنند و درباره نسبت شریعت با تحولات انسان و جهان پرسشهای جدیتری مطرح کنند.
اگر از مطالعه آثاری درباره هویت دینی، مسائل تمدنی و چگونگی ارتباط اندیشه اسلامی با پرسشهای جامعه امروز لذت میبرید، موضوع این کتاب با علایق شما همخوان است. همچنین اگر به دنبال متنی هستید که مسئله شریعت را در پیوند با واقعیت قانونگذاری در جهان اسلام بررسی کند، «روح تشریع در اسلام» میتواند انتخابی مناسب برای مطالعهای متمرکز و فکری باشد.
خوانندگان این اثر نباید انتظار یک راهنمای اجرایی برای قانونگذاری داشته باشند؛ آنچه در مرکز توجه قرار میگیرد، تبیین مسئله و روشن کردن نسبتهای بنیادین میان قانون الهی، قانون بشری، شریعت، انسان و جهان است. در نهایت، این کتاب برای کسانی ارزشمندتر خواهد بود که مطالعه را فرصتی برای فهم دقیقتر پرسشهای فلسفه فقه و بازاندیشی درباره نقش شریعت در جهان اسلام میدانند.