ارکستراسیون اثر کنت کنان
معرفی کتاب ارکستراسیون
چگونه میتوان صدای سازهای گوناگون را در یک ترکیب ارکسترال به شکلی روشن، متعادل و اثرگذار کنار هم نشاند؟ کتاب «ارکستراسیون» نوشته کنت کنان به این پرسش از مسیر شناخت سازها، تواناییهای صوتی آنها و شیوه بهکارگیریشان در ارکستر پاسخ میدهد. این اثر هم کتابی درباره سازشناسی سمفونیک است و هم راهنمایی برای درک سازبندی و نوشتن برای گروههای مختلف ارکستر.
کنت کنان در این کتاب، خانوادههای اصلی سازهای سمفونیک را بررسی میکند و خواننده را با نقش سازهای زهی، بادی چوبی، بادی برنجی و کوبهای آشنا میسازد. توجه به ارکستر سمفونیک، ارکستر مجلسی و حتی ارکستر مدرسهای، دامنه کاربرد کتاب را گسترده کرده است؛ بنابراین خواننده میتواند هم با ویژگیهای هر ساز آشنا شود و هم ارتباط آن را با یک گروه اجرایی بزرگتر درک کند.
درباره کتاب ارکستراسیون
بخش مهمی از کتاب به سازهای زهی اختصاص دارد. در این بخش، علاوه بر معرفی این سازها و گروه سازهای زهی، درباره آرشهکشی و افههای مخصوص آنها نیز صحبت میشود. این رویکرد به خواننده کمک میکند تفاوت میان شناخت ظاهری ساز و نوشتن عملی برای آن را بهتر بفهمد. در ارکستراسیون، دانستن محدوده صوتی و شیوه تولید صدا اهمیت زیادی دارد؛ ازاینرو بررسی امکانات اجرایی سازها در کنار معرفی آنها قرار گرفته است.
سازهای بادی چوبی و گروه این سازها نیز با جزئیات بررسی میشوند. کتاب در ادامه به سازهای بادی برنجی، از جمله هورن، ترومپت، ترومبون و توبا میپردازد و سپس درباره کارکرد گروه سازهای بادی برنجی توضیح میدهد. خواننده با مطالعه این بخشها درمییابد که چگونه تفاوت رنگ صوتی، محدوده صوتی و تواناییهای هر ساز میتواند بر انتخابها و ترکیبهای ارکسترال اثر بگذارد.
یکی از موضوعات کاربردی کتاب، نوشتن آکورد برای هر گروه از سازها و برای کل ارکستر است. همچنین مشکلات نوشتن آثار پیانویی برای ارکستر بررسی میشود؛ موضوعی که به رابطه میان ایده موسیقایی و بازنویسی آن برای مجموعهای از سازهای متفاوت مربوط است. در بخشهای دیگری نیز نوشتن برای سازهای بادی چوبی در کنار سازهای زهی و شیوه گروهنویسی برای ارکستر کامل مطرح میشود.
سازهای کوبهای در دو دسته سازهای با فواصل معین و سازهای با صوت نامعین معرفی میشوند. در کنار آنها، هارپ، چلستا و پیانو نیز جایگاه خود را در بحث سازبندی پیدا میکنند. پرداختن به سازهایی که مصرف اندک دارند، نشان میدهد که کتاب تنها به سازهای رایج بسنده نمیکند و میکوشد تصویری وسیعتر از امکانات ارکستر سمفونیک به دست دهد.
در ادامه، کتاب به تدابیر ویژه، نوشتن برای ارکستر مدرسهای یا غیرحرفهای و نوشتن پارتیتور و بخشها میپردازد. این موضوعات، مسیر مطالعه را از سازشناسی به سمت تصمیمگیری در تنظیم و سازماندهی اجرایی هدایت میکنند. دو پیوست کتاب نیز ابزارهای مفیدی برای مراجعه فراهم میآورند: فهرست نامهای خارجی سازها و اصطلاحات ارکستری، و فهرست وسعت صوتی سازها. به این ترتیب، کتاب برای مطالعه پیوسته و مراجعه هنگام کار با پارتیتور نیز مناسب است.
ارزش خواندن این اثر در پیوند میان اطلاعات نظری و کاربرد عملی آن است. مخاطب فقط با فهرستی از سازها روبهرو نمیشود، بلکه با موضوعاتی مواجه است که در فرایند نوشتن برای ارکستر اهمیت دارند؛ از انتخاب ساز و نوشتن آکورد تا تنظیم گروهها و آمادهسازی پارتیتور و بخشها. زبان موضوعی کتاب، آن را به متنی مناسب برای کسانی تبدیل میکند که میخواهند ارکستراسیون را منظم و مرحلهبهمرحله دنبال کنند.
نویسنده کتاب ارکستراسیون
کنت کنان در «ارکستراسیون» رویکردی آموزشی و ساختارمند به سازبندی دارد. تمرکز او بر معرفی خانوادههای سازها، ویژگیهای صوتی و شیوه استفاده از آنها در ارکستر است. او مباحث را از سازهای زهی و بادی آغاز میکند و تا سازهای کوبهای، سازهای کمکاربردتر، گروهنویسی و تنظیم برای ارکسترهای گوناگون ادامه میدهد.
ترتیب موضوعات نشان میدهد که کتاب میخواهد میان سازشناسی و عمل ارکستراسیون ارتباط برقرار کند. پرداختن به آرشهکشی، افههای مخصوص، نوشتن آکورد، محدوده صوتی سازها و پارتیتورنویسی، دیدی کاربردی به خواننده میدهد و او را با جنبههایی روبهرو میکند که هنگام نوشتن برای یک ساز یا یک گروه کامل باید در نظر گرفته شوند.
خرید کتاب ارکستراسیون به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به موسیقی ارکسترال، سازشناسی سمفونیک و شیوه شکلگیری رنگ صوتی در ارکستر علاقه دارید، «ارکستراسیون» میتواند انتخابی مناسب برای مطالعه شما باشد. این کتاب بهویژه برای هنرجویان موسیقی، داوطلبان ورود به دانشکدههای موسیقی و کسانی که به دنبال کتابی مرجع برای شناخت سازها و سازبندی هستند، کاربرد دارد.
این اثر برای آهنگسازان و تنظیمکنندگانی که میخواهند درباره نوشتن برای گروههای زهی، بادی چوبی، بادی برنجی و کوبهای مطالعه کنند نیز جذاب است. اگر در پی کتابی هستید که هم ارکستر سمفونیک و ارکستر مجلسی را بررسی کند و هم به ارکستر مدرسهای، سازهای کمکاربرد، پارتیتور و بخشها بپردازد، این کتاب انتظار شما را از یک راهنمای جامع ارکستراسیون برآورده میکند. خوانندگان باید انتظار داشته باشند با اثری آموزشی و موضوعمحور روبهرو شوند که برای یادگیری، مرور و مراجعه هنگام مطالعه سازبندی طراحی شده است.












