انتشارات توسعه

معرفی نشر توسعه

نشر توسعه با رویکردی روشنفکرانه و مسئله‌محور، به سراغ کتاب‌هایی می‌رود که در آن‌ها نسبتِ جامعه، سیاست، اندیشه و تجربه‌ی زیسته به شکل جدی بررسی می‌شود. تمرکز این ناشر در کتاب‌های پرفروشِش بیشتر بر علوم اجتماعی، نقد جریان‌های فکری و پیوند ایده‌ها با عرصه‌ی واقعیِ زندگی جمعی است؛ از جامعه مدنی و جنبش‌های اجتماعی تا سوسیالیسم و نسبت آن با هنر و محیط زیست. مخاطب کتاب‌های نشر توسعه معمولاً دنبال خوانشی است که فقط روایت کلی ندهد، بلکه با نگاه تاریخی و نظری، مسیرهای شکل‌گیری و پیامدهای مفاهیم را هم روشن کند.

تاریخچه‌ی نشر توسعه

نشر توسعه از سال ۱۳۶۹ فعالیتش را با مدیریت نوشین احمدی خراسانی و همراهی جواد موسوی خوزستانی دنبال کرده است. از همان سال‌های آغاز، تمرکز ناشر بر تولید و انتشار کتاب‌هایی با محوریت علوم انسانی و دغدغه‌های اجتماعی شکل گرفت و به‌مرور، در کنار آثار پژوهشی و فکری، جای خود را در میان کتاب‌خوانانی باز کرد که به خواندنِ تحلیل‌محور و گفت‌وگوپذیر علاقه دارند.

حوزه‌ی فعالیت و ژانرهای نشر توسعه

کتاب‌های نشر توسعه در فضای علوم اجتماعی و اندیشه‌ی سیاسی حرکت می‌کنند و اغلب، پرسش‌های بنیادین درباره‌ی توسعه، مدرنیته، روشنفکری و نسبت قدرت با حوزه‌های فرهنگی را در کانون قرار می‌دهند. در بسیاری از عنوان‌های این ناشر، مباحث نظری با نمونه‌های تاریخی و مناقشه‌های فکری پیوند می‌خورد و همین ویژگی به شکل‌گیری خوانش‌های دقیق‌تر برای مخاطب کمک می‌کند.

• جامعه‌شناسی و کنش‌های اجتماعی: جامعه مدنی، جنبش‌های اجتماعی و فناوری‌های ارتباطی
• اندیشه‌ی سیاسی و روشنفکری: تاریخ ایده‌ها، توسعه‌نیافتگی و پیوند حقیقت و قدرت
• مطالعات فرهنگ و محیط زیست در افق سوسیالیسم: هنر، ادبیات و اکولوژی

پرفروش‌ترین کتاب‌های نشر توسعه

کتاب‌های زیر نمونه‌های شناخته‌شده‌ی مسیر نشر توسعه هستند؛ آثاری که با موضوعاتی چون جامعه مدنی، روشنفکری، توسعه و نسبت سوسیالیسم با فرهنگ و طبیعت، مخاطبان زیادی را جذب کرده‌اند.

جنبش های اجتماعی جدید و جامعه مدنی

این کتاب با نگاهی تحلیلی نشان می‌دهد که در جهان امروز، جنبش‌های اجتماعی جدید از شبکه‌های ارتباطی و فناوری‌های نوین اثر می‌پذیرند و به شکل‌های تازه سازمان پیدا می‌کنند. محور بحث، ارزیابی نقش ارتباطات و اطلاعات در عرصه‌ی کنش‌های مدنی، اجتماعی و فرهنگی است؛ یعنی اینکه چگونه فناوری می‌تواند به هم‌افزاییِ جمعی کمک کند، یا رفتارهای کنشگران را دگرگون سازد. کتاب به رابطه‌ی میان حرکت‌های اعتراضی و بسترهای جامعه مدنی می‌پردازد و تلاش دارد پیامدهای این پیوند را روشن کند.

هنر و ادبیات در سوسیالیسم

در این اثر، پیوند هنر و ادبیات با ایدئولوژی سوسیالیستی در دو سطح دنبال می‌شود: نخست بحث‌های نظری درباره‌ی نگاه مارکس و برخی پیروان او به مسئله‌ی انسان و جامعه، و سپس بررسی این پرسش که حکومت‌های ایدئولوژیک شوروی چگونه با هنرمندان و نویسندگان برخورد کرده‌اند. کتاب روندی را که پس از انقلاب اکتبر در فضای فرهنگی شکل گرفت، از زاویه‌ی رابطه‌ی یک‌سویه و سلطه‌گرانه‌ی قدرت سیاسی با حوزه‌ی فرهنگ توضیح می‌دهد. در نهایت، بر استقلال هنرمند و امکان شکوفایی هنر بدون قید سیاست و ایدئولوژی تاکید می‌شود.

روشنفکران ایران

این کتاب که علی میرسپاسی آن را نوشته و عباس مخبر ترجمه کرده است، به پیامدهای خطرناک وسوسه‌ی روشنفکرانه‌ای می‌پردازد که جامعه را بر پایه‌ی نوعی حقیقتِ یگانه تعریف می‌کند. نویسنده می‌کوشد نشان بدهد وقتی ایده‌ی حقیقتِ مطلق وارد سیاست شود، می‌تواند به خشونت و حذف منجر گردد؛ حتی اگر در ابتدا نیتِ اصلاح وجود داشته باشد. در این خوانش، جدایی حقیقت از قدرت به عنوان شرطی برای جامعه‌ی باز مطرح می‌شود و تجربه‌های تاریخی مرتبط با گرایش‌های فکریِ مختلف برای تقویت این بحث به کار گرفته می‌شود. کتاب مخاطب را به بازاندیشی در نسبت روشنفکری، دموکراسی و آزادی دعوت می‌کند.

چرا ایران عقب ماند و غرب پیش رفت

کاظم علمداری در این کتاب، با اتکا به نگاه مقایسه‌ای-تاریخی، مسئله‌ی عقب‌ماندگی ایران را در پیوند با شرایط درونی و ساختارهای اجتماعی توضیح می‌دهد. محور نخستِ بحث، توجه به عامل اقلیمی و نقش آن در شکل‌گیری شیوه‌ی حکمرانی است؛ از نگاه نویسنده، این شرایط تاریخی زمینه‌ی دولت‌های متمرکز و سرکوب‌گر را تقویت کرده است. در ادامه، ادغام دین و دولت به عنوان عامل ساختاری مهم معرفی می‌شود که امکان رشد فلسفه‌ی عقلی و علم را محدود می‌کند. کتاب همچنین نشان می‌دهد چرا نویسنده، نقش عامل‌های بیرونی را در این روند کمتر تعیین‌کننده می‌بیند و بیشتر به سازوکارهای داخلی رجوع می‌کند.

سوسیالیسم و محیط زیست

«سوسیالیسم و محیط زیست از نظر تا عمل» با دو بخش اصلی پیش می‌رود: بخش نخست به بررسی نظریه‌ها درباره‌ی نسبت انسان و طبیعت در اندیشه‌ی مارکس، انگلس و برخی پیروان آن‌ها می‌پردازد و می‌کوشد برداشت‌های رایج را دقیق‌تر کند. بخش دوم، مرور فجایع زیست‌محیطی در شوروی سابق است تا روشن شود بسیاری از نسبت دادن‌ها به مارکس از جنس سوءبرداشت است. کتاب تاکید می‌کند که این بحران‌ها را نمی‌توان به سادگی نتیجه‌ی مستقیمِ نظرهای مارکس دانست و توضیح می‌دهد چطور در گفتارهای فارسی‌زبان، میان «پیشرفت» و «سلطه بر طبیعت» نوعی نسبت‌سازی شکل گرفته است. نتیجه‌ی کتاب، دعوت به بازخوانی انتقادی و مسئولانه‌ی پیوند ایدئولوژی و محیط زیست است.