انتشارات فرهنگستان هنر

معرفی نشر فرهنگستان هنر

فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران نهادی فرهنگی و پژوهشی در حوزه‌ی هنر است که با رویکرد پاسداری از میراث هنری اسلامی، ملی و محلی فعالیت می‌کند. در کنار سامان‌دهی به پژوهش‌ها و پیگیری طرح‌های هنری در سطح ملی، تلاش دارد چارچوب‌های نظری تازه را با تکیه بر مبانی ملی و اسلامی پیش ببرد و زمینه‌ی گفت‌وگو و نقد هنری را گسترش دهد. همین نگاه میان‌رشته‌ای سبب شده در تولید محتواهای مکتوب، سهم پررنگی برای خوانش‌های فلسفیِ هنر، مطالعات موسیقی، پژوهش‌های حوزه‌ی سنت‌ها و صنایع دستی، و نیز مباحث مرتبط با هنرهای تجسمی و معماری دیده شود.

تاریخچه‌ی نشر فرهنگستان هنر

فرهنگستان هنر با مصوبه‌ی جلسه ۴۳۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی در اسفند ۱۳۷۷ شکل گرفت. از آغاز تأسیس، ریاست آن بر عهده‌ی میرحسین موسوی بود؛ تا دی ۱۳۸۸ که موسوی از ریاست فرهنگستان هنر کنار رفت و محمدعلی معلم دامغانی به ریاست برگزیده شد. پس از پایان دوره‌ی مدیریت معلم دامغانی در شهریور ۱۳۹۷، علیرضا اسماعیلی به‌عنوان سرپرست مسئولیت را بر عهده گرفت. در ۱۹ بهمن ۱۳۹۹، بهمن نامورمطلق با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست رسید و در ۳۰ خرداد ۱۴۰۲، مجید شاه‌حسینی به عنوان رئیس فرهنگستان هنر منصوب شد.

حوزه‌ی فعالیت و ژانرهای نشر فرهنگستان هنر

این مجموعه‌ی سازمانی در حوزه‌های تخصصی متعددی فعالیت می‌کند و مسیر نشر آثار آن، معمولاً به سمت پژوهش‌های نظری و تحلیلی در هنر می‌رود. از جمله‌ی این شاخه‌ها می‌توان به گروه‌های هنرهای تجسمی، موسیقی، نمایش و ادبیات نمایشی، معماری و شهرسازی، سینما، چندرسانه‌ای، هنرهای سنتی و صنایع دستی و نیز حوزه‌ی فلسفه‌ی هنر اشاره کرد. در چنین ساختاری، کتاب‌ها هم برای علاقه‌مندان عمومی و هم برای مخاطبان دانشگاهی جذاب‌اند؛ چون هم به تحلیل مفاهیم می‌پردازند و هم به موضوعات ریشه‌دار هنری و میراث فرهنگی توجه دارند.

• فلسفه‌ی هنر و زیباشناسی
• موسیقی و پژوهش‌های نظری در سنت‌ها
• هنرهای سنتی، صنایع دستی و میراث هنری اسلامی و ملی

پرفروش‌ترین کتاب‌های نشر فرهنگستان هنر

کتاب‌های زیر از پرفروش‌های این ناشر در میان علاقه‌مندان به هنر، فلسفه‌ی هنر و پژوهش‌های موسیقایی و تاریخی است.

نگاره های چوبی

این عنوان با نگاه پژوهشی، به بررسی نگاره‌های چوبی در زمینه‌ی میراث هنری مساجد می‌پردازد. در متن و معرفی اثر، بر اهمیت توجه به نشانه‌ها و شواهد موجود در بناها تأکید می‌شود و خواننده را با شیوه‌ی نگاه تاریخی و تحلیلی به عناصر چوبی منقوش آشنا می‌کند. تمرکز کتاب بر جنبه‌های قابل مشاهده‌ی اثر، زمینه‌ی مطالعه و پیگیری اطلاعات بیشتر درباره‌ی نقش‌مایه‌ها و روایت‌هایی است که این نگاره‌ها در خود دارند.

فلسفه و حکمت (۷)

این جلد از مجموعه‌ی «فلسفه و حکمت» بر خوانش ارسطو از هنر تمرکز دارد و در آن، به موضوعاتی از جمله اصطلاحات بوطیقا، گستره و موضوع هنر، هنرهای نمایشی و معیارهای نقد و زیبایی پرداخته می‌شود. مباحثی مانند میمسیس، تراژدی و کاتاریس نیز در کنار کارکرد نظام قهری تراژدی از نگاه ارسطو دنبال می‌گردد. متن کتاب همچنین به این جمع‌بندی نزدیک می‌شود که هنر مفهومی پویا و بالنده است و آفرینش هنری از ذهن هنرمند آغاز می‌شود و به محصولی قابل لمس می‌رسد. پدیدآورنده‌ی این اثر محمد ضیمران است.

حاجی ملا عبدالکریم جناب قزوینی و نقش وی در موسیقی قاجار

در این پژوهش که با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی نوشته شده، زندگی «حاجی ملا عبدالکریم جناب قزوینی» محور بررسی قرار می‌گیرد. کتاب با تکیه بر اسناد و نیز گفت‌وگو و مصاحبه با نزدیکان و بستگان او، نقش این شخصیت را در موسیقی دوره‌ی قاجار واکاوی می‌کند. در ادامه، معیارهای زیباشناسی رایج در موسیقی و آواز قزوینی طرح می‌شود و فعالیت‌های مختلف او در این حوزه توضیح داده می‌گردد. همچنین برخی از شاگردان قزوینی و نیز شاگردان غیرقزوینی معرفی می‌شوند و در بخشی مجزا اطلاعاتی کوتاه درباره‌ی مکتب‌ها و شیوه‌های آوازی ارائه می‌شود. نویسنده‌ی اثر سیدحسین میثمی است.

فلسفه و حکمت (۸)

این جلد از مجموعه‌ی «فلسفه و حکمت» به هنر از دیدگاه مارتین هایدگر می‌پردازد. در معرفی اثر آمده است که هایدگر درباره‌ی هنر به معنایی که ما امروز می‌شناسیم سخن نگفته و پیوند اصلی در اندیشه‌ی او، ارتباط دادن هنر با حقیقت و هستی است. همچنین کتاب تأکید می‌کند که تفکر زیباشناسانه در چارچوب غلبه‌ی متافیزیک و دوران متافیزیک قرار می‌گیرد و از همین مسیر، مباحثی همچون هنر، زبان، تکنولوژی، متافیزیک، تاریخ و تمدن به هستی ارتباط داده می‌شوند. این اثر با رویکردی تحلیلی، خواننده را به سمت فهم نقش هنر در شبکه‌ی اندیشه‌ی هایدگر هدایت می‌کند. نویسنده‌ی کتاب محمدرضا ریخته‌گران است.

فلسفه و حکمت (۳)

این عنوان گزیده‌ای از زیباشناسی هگل را در قالب مجموعه‌ی «فلسفه و حکمت» ارائه می‌کند. در این کتاب، محور اصلی «زیباشناسی» و اندیشه‌ی گئورگ‌ویلهلم‌فریدریش هگل قرار دارد و مخاطب با یک مسیر فشرده، به سراغ نگاه هگل به هنر و زیبایی می‌رود. اثر در عین کوتاهی، تلاش می‌کند مبانی فکریِ مرتبط با زیباشناسی را برای خواننده قابل پیگیری کند و امکان آشنایی اولیه و نیز مرور سریع‌تر را فراهم سازد. این کتاب به پدیدآوری محمود عبادیان منتشر شده است.