رسالهای درباره طبیعت آدمی ققنوس
عناوین این مجموعه0 کالا
معرفی مجموعهی رسالهای درباره طبیعت آدمی
رسالهای درباره طبیعت آدمی ترجمهی فارسی اثر کلاسیک دیوید هیوم با ترجمهی جلال پیکانی است که نشر ققنوس آن را در قالب چند بخش سامان داده. این متن فلسفی، در سالهای ۱۷۳۸ تا ۱۷۴۰ نوشته شد و از مهمترین تلاشهای هیوم برای توضیح سرچشمهی دانش و نیز بنیانگذاشتن اخلاق بر شالودهای انسانی به شمار میآید. در این مجموعه، هیوم نگاه خود را از ادراک آغاز میکند، سپس به انفعالات و امیال میرسد و در پایان به داوریهای اخلاقی میپردازد؛ روالی که برای بسیاری از علاقهمندان فلسفه، بهویژه در شاخههای معرفتشناسی و فلسفه اخلاق، جذاب و راهگشا است.
طرح و داستان کلی مجموعهی رسالهای درباره طبیعت آدمی
در این رساله، هیوم کوششی سازمانیافته را پیش میبرد تا نشان دهد فهم و شناخت انسان چگونه شکل میگیرد، چرا برخی باورها برای ما «موجه» میشوند و چه چیزی باعث میشود در برابر تجربه و استدلالهای عقلی، به نتایج خاصی برسیم. آغاز کار با بررسی ادراکات است: او میان انطباعات و ایدهها تمایز میگذارد و سپس به پرسشهای بنیادی معرفت نزدیک میشود. بخشهای بعدی، محور توجه را از قلمرو شناخت به احساسات و انگیزهها منتقل میکنند و توضیح میدهند که عقل در عمل، نقشِ فرمانروا ندارد و رفتار انسان را انفعالات هدایت میکنند. در بخش پایانی نیز هیوم سراغ اخلاق میرود تا نشان دهد داوریهای اخلاقی چگونه پدید میآیند و چرا سخن گفتن از «هست» و رسیدن به «باید» به شیوهی رایجِ استدلالی، بهسادگی ممکن نیست.
- بررسی ریشهی دانش از راه ادراکات و تمایز میان انطباعات و ایدهها
- نقد نگرشهای رایج دربارهی علیت و استقرا و توضیح اینکه باور به ضرورت از کجا سرچشمه میگیرد
- توجه به نقش انفعالات و امیال در تصمیمها و کنشهای انسان
- طرح مبنایی احساسی برای داوریهای اخلاقی و گفتوگو دربارهی نسبت «هست و باید»
کتابهای مجموعهی رسالهای درباره طبیعت آدمی
این مجموعه ترجمهی فارسیِ هیوم است که در ققنوس، در چند جلد ارائه شده و خواننده را از فهم و ادراک به انفعالات و سپس به اخلاق میرساند.
رسالهای درباره طبیعت آدمی: در باب فهم [جلد 1]
جلد نخست با محور «در باب فهم» آغاز میشود و بخش مهمی از کار هیوم را در توضیح ساختار شناخت نشان میدهد. هیوم ادراکات را سرچشمهی اصلی دانش و فهم میداند و آنها را به دو دسته انطباعات و ایدهها تقسیم میکند. در همین مسیر، او سراغ پرسشهایی میرود که برای معرفتشناسی تعیینکنندهاند؛ از جمله اینکه ما در تجربه دقیقاً چه چیزی مشاهده میکنیم و چرا باور به روابطی مانند علیت و استقرا برای ذهن ما پایدار میشود. در ادامهی این نگاه، هیوم به موضوعاتی مرتبط با «خود» نیز نزدیک میشود و رویکردی خاص در فهم ذهن و ادراک مطرح میکند. این جلد برای خوانندگانی که میخواهند آغازگاهِ روش هیوم را از نزدیک ببینند، نقطهی شروعی جدی است.
رسالهای درباره طبیعت آدمی: کتاب دوم؛ در باب انفعالات، کتاب سوم؛ در باب اخلاق
این جلد بخش دوم و سوم رساله را در بر میگیرد؛ یعنی «در باب انفعالات» و «در باب اخلاق». در بخش انفعالات، هیوم به نقش احساسات و امیال در زندگی روانی میپردازد و نشان میدهد عقلِ صرف نمیتواند موتورِ اصلی رفتار باشد؛ بلکه انفعالات، میدان تصمیمگیری را شکل میدهند. او در این قسمت به تحلیل انواع امیال میرسد و پیوند آنها با جهتدادن به کنشهای انسانی را توضیح میدهد. در بخش اخلاق، رویکرد هیوم ادامه پیدا میکند: داوریهای اخلاقی از جنس احساساتِ تأیید یا عدم تأیید نسبت به یک عمل معرفی میشوند و دربارهی مسئلهی «هست و باید» بحث میشود. این جلد، برای خوانندگانی که دنبال پیوند میان روان انسانی و نظریهی اخلاق هستند، از مهمترین بخشهای مجموعه به شمار میآید.