تام گیتس افق

معرفی مجموعه‌ی تام گیتس

مجموعه‌ی تام گیتس داستان‌های نوجوانانه‌ی طنزآمیزی است که از همان نگاه اول، شبیه یک دفترچه‌ی خاطراتِ شخصی و پر از خط‌خطی به نظر می‌رسد؛ با این تفاوت که راویِ آن، پسری شیطان‌صفت و خیال‌پرداز است. لیز پیشون این مجموعه را با ترکیبی از متنِ محاوره‌ای، تصویرهای بامزه و حال‌وهوای روزمره ساخته تا خواندنش برای مخاطب کم‌حوصله هم شیرین باشد. فضای داستان‌ها مدرسه، خانه، دوستی‌ها و همان چالش‌های ریز و درشتی است که هر نوجوانی تجربه می‌کند؛ اما تام همه‌چیز را با ترفندهای خودش جور می‌کند و از کنار ماجراها با شوخی و بداهه‌پردازی رد می‌شود. نخستین انتشار مجموعه در سال ۲۰۱۱ بوده و از همان زمان، محبوبیت آن میان خواننده‌های جوان رو به رشد گذاشته است.

طرح و داستان کلی مجموعه‌ی تام گیتس

تام گیتس، دانش‌آموزی است که همزمان با رفتن به کلاس، انجام تکالیف و کنار آمدن با قوانین مدرسه، دنبال راه‌های تازه‌ای برای سرگرم ماندن و سرباز زدن از دردسرهاست. او نقاشی می‌کشد، برنامه می‌چیند، بهانه می‌تراشد و از هر فرصتی برای اذیت کردن خواهرش یا گیر انداختن موقعیت‌های اطراف استفاده می‌کند. در این میان، معلم‌ها، هم‌کلاسی‌ها و آدم‌های نزدیک زندگی‌اش مدام سد راه می‌شوند؛ یا حتی بدتر، باعث می‌شوند نقشه‌های تام از مسیر اصلی منحرف شوند. روایت مجموعه اپیزودیک است و هر جلد چند ماجرای به‌هم‌پیوسته از زندگی مدرسه و خانه را جلو چشم می‌گذارد؛ طوری که خواننده حس می‌کند با یک نوجوان واقعی روبه‌روست که لحظه‌به‌لحظه درگیر اتفاق‌های معمولی است، ولی آنها را به ماجراهای غیرمعمول تبدیل می‌کند.

کتاب‌های مجموعه‌ی تام گیتس

سه جلد نخست با معرفی تام، فضای کلاس و خانواده و سپس بزرگ‌تر شدن دردسرها، مسیر خواندن را برای ورود به دنیای پرجنب‌وجوش او هموار می‌کنند.

تام گیتس 1/ دنیای معرکه‌ی تام گیتس

در جلد اول، با تام گیتس آشنا می‌شویم؛ پسری که خودش را از همان ابتدا این‌طور معرفی می‌کند: اهل نقاشی کشیدن وقتی معلم‌ها حواسشان نیست، و اهل فکر کردن به نقشه‌هایی برای اذیت کردنِ دلیا، خواهر بزرگ‌ترش. کلاس درس برای تام تبدیل می‌شود به صحنه‌ی آزمون و خطا؛ چون تلاش می‌کند هم تمرکز نشان بدهد و هم دست از شیطنت برندارد. ورثینگتون سبیلو، یکی از همان آدم‌هایی است که تام را زیر نظر دارد و باعث می‌شود هر بار، حتی وقتی فکرش جای دیگری است، پایش به اتفاق‌های مدرسه کشیده شود. روایت، صمیمی و خنده‌دار است و با حال‌وهوای داستان گرافیکی جلو می‌رود.

تام گیتس 2/ بهانه‌های معرکه و چیزهای باحال دیگر

جلد دوم روی همان مهارت تام دست می‌گذارد: بهانه آوردنِ خلاقانه. او می‌خواهد به بالای جدول برسد، اما می‌داند که این کار ساده نیست؛ مخصوصاً وقتی برایش یک دردِ واقعی هم وسط ماجرا می‌آید و حتی نقاشی و فکر کردن به شیطنت‌ها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. از طرف دیگر، مارکوس ملدرو همیشه راهی پیدا می‌کند که تام را به دردسر بیندازد و تمرکز او را پاره‌پاره کند. در این جلد، ما می‌بینیم تام چطور میان فرصت‌های کوچکِ سرگرمی مثل شنا و شکار حشره و برنامه‌های بزرگ‌تر برای اذیت کردن دلیا، دائم در حال جابه‌جایی است؛ جابه‌جایی بین «باید»ها و «نمی‌خواهم»های نوجوانانه.

تام گیتس 3/ همه‌چی باحال است (یک جورهایی)

در جلد سوم، دنیای تام کمی شلوغ‌تر و پرروتر می‌شود؛ درست همان جایی که ترکیب خبرهای خوب و بد می‌تواند یک روز معمولی را به یک ماجرای واقعی تبدیل کند. قرار است خروس و سگ درِک به مسابقه بروند و این یعنی ماجرا فقط به کلاس و دفترچه‌ها محدود نمی‌ماند. از طرفی، تام برای جلب توجه و حتی سرگرم کردن اطرافیان، دست به کارهایی می‌زند که می‌تواند نتیجه‌اش همان‌قدر که هیجان‌انگیز است دردسر هم باشد. مامان‌بزرگ هم در نقش یک عامل غیرقابل‌پیش‌بینی ظاهر می‌شود و برنامه‌های او ممکن است کار را به فاجعه نزدیک کند. تام در این جلد همچنان راوی خودِ داستان است و هر اتفاق را با شوخی و نگاه مخصوص خودش جلو می‌برد.