بیشعوری شاپیکان

معرفی مجموعه‌ی بیشعوری

مجموعه‌ی بیشعوری نوشته‌ی خاویر کرمنت، یک داستانِ آموزشیِ روانشناختی با لحن طنز است که «بی‌شعوری» را به شکل یک بیماری و اعتیاد بررسی می‌کند. ایده‌ی مرکزی این مجموعه کمک به شناخت دقیقِ نشانه‌ها و شیوه‌های اثرگذاریِ بی‌شعوری در زندگی فردی و اجتماعی است؛ از همین رو خواننده مدام میانِ خودشناسی، نگاه انتقادی به رفتارها و تمرین برای تغییر، حرکت می‌کند. این مجموعه با توجه به بازه‌ی نخستین انتشارش در حدود ۱۹۹۰، در سال‌های بعد هم در میان علاقه‌مندان به کتاب‌های خودیاری و روانشناسی رفتاری شناخته شده است.

طرح و داستان کلی مجموعه‌ی بیشعوری

در این مجموعه، خاویر کرمنت «بی‌شعوری» را فقط یک بدخلقی یا ضعف شخصیتی نمی‌بیند؛ بلکه آن را نوعی وضعیتِ تکرارشونده و مسری در نظر می‌گیرد که می‌تواند روابط را خراب کند، تصمیم‌گیری را منحرف سازد و حتی در سطح جامعه نمود پیدا کند. کتاب اول با تعریف و واکاویِ مفهوم بی‌شعوری آغاز می‌شود و تلاش می‌کند خواننده بداند دقیقاً با چه پدیده‌ای روبه‌رو است و چه شکل‌هایی دارد. کتاب دوم به مرحله‌ای نزدیک‌تر می‌شود که در آن، افراد درگیر به جای درمان، مسیر خود را ادامه می‌دهند و نویسنده تمرکز را بر شناسایی و جلوگیری از تشدید آن می‌گذارد. در پایان، کتاب سوم به این پرسش می‌پردازد که آیا هنوز راهی برای متوقف کردن این چرخه وجود دارد یا نه و در بخش‌هایی از آن، به نمودهای بی‌شعوری در نظام آموزشی هم نگاه می‌شود.

کتاب‌های مجموعه‌ی بیشعوری

سه جلد این مجموعه با ترتیب مشخص، از شناخت و طبقه‌بندیِ بی‌شعوری شروع می‌کنند، به بررسیِ وضعیت‌های مقاوم در برابر درمان می‌رسند و سپس پرسشِ توقفِ چرخه را پی می‌گیرند.

بی‌شعوری بس است دیگر

کتاب بی‌شعوری بس است دیگر، جلد اولِ مجموعه، «بی‌شعوری» را به عنوان یک بیماری خطرناک و یک اعتیاد مطرح می‌کند و در قالب بخش‌های منظم به چراییِ شکل‌گیری آن می‌پردازد. در این جلد، خاویر کرمنت ابتدا تلاش می‌کند روشن کند بی‌شعور کیست و بی‌شعوری چه ماهیتی دارد، سپس به انواع بی‌شعوری اشاره می‌کند و نشان می‌دهد این حالت می‌تواند در چهره‌های مختلف ظاهر شود. بعد از آن، نگاه به نشانه‌های بی‌شعوری در جامعه و سپس «زندگی با بی‌شعورها» قرار می‌گیرد تا خواننده در عمل بفهمد این پدیده چگونه در روابط روزمره اثر می‌گذارد. در پایان نیز مسیرهایی برای درمان و راه نجات مطرح می‌شود.

بی‌شعوری تا همیشه

بی‌شعوری تا همیشه، جلد دومِ سه‌گانه، روی مرحله‌ای دست می‌گذارد که در آن، افراد مبتلا بی‌شعوری را شدت داده‌اند و در برابر درمان مقاومت نشان می‌دهند. خاویر کرمنت در این کتاب به بررسی کسانی می‌پردازد که به باور خودشان، «بی‌شعوری تا همیشه» را انتخاب کرده‌اند و از قبولِ درمان سر باز می‌زنند. تمرکز اصلی کتاب بر کمک به خواننده برای شناخت دقیق‌ترِ این افراد و موقعیت‌هایی است که در آن‌ها احتمال درگیر شدن یا تشدید مسئله بیشتر می‌شود. همچنین تلاش می‌شود راه‌هایی برای ایستادن جلوی روندِ بدتر شدن پیشنهاد شود تا آگاهی به جای مواجهه‌ی صرفاً احساسی، نقش تصمیم‌گیری را بر عهده بگیرد.

توطئه بی شعوری

توطئه بی شعوری، جلد سوم و آخرین کتاب از سه‌گانه‌ی بی‌شعوری، با عنوان «آیا زمانی برای متوقف کردن بی‌شعوری هست؟» ادامه پیدا می‌کند. در این جلد، خاویر کرمنت ضمن جمع‌بندی نگاه مجموعه، به این مسئله می‌رسد که چگونه بی‌شعوری می‌تواند در عرصه‌های مختلف خود را بازتولید کند و چه چیزهایی باعث می‌شود چرخه ادامه پیدا کند. یکی از بخش‌های برجسته‌ی کتاب، «بی‌شعوری در نظام آموزشی» است که نشان می‌دهد نویسنده برای فهم اثرگذاری بی‌شعوری تنها به روابط فردی بسنده نمی‌کند و به نمود آن در ساختارهای اجتماعی هم سرک می‌کشد. هدف نهایی کتاب، ایجاد چرخشی در آگاهی خواننده برای دیدن مسئله و فکر کردن به راه‌های توقف است.