تاریخ ایران کمبریج امیرکبیر

معرفی مجموعه‌ی تاریخ ایران کمبریج

تاریخ ایران کمبریج مجموعه‌ای چندجلدی از تاریخ و جغرافیای تاریخی ایران است که در قالب پژوهش‌های دانشگاهی، به بررسی گستره‌ی سرزمین ایرانِ امروز و دیگر نواحیِ محل زندگیِ مردمِ ایرانی‌تبار می‌پردازد؛ از روزگار پیشاتاریخ تا زمانه‌ی معاصر. این مجموعه در ترجمه‌ی فارسی، با اتکا به چارچوب پژوهش دانشگاه کمبریج و با انتشار انتشارات امیرکبیر، به شکل مجموعه‌ای از مقالات تخصصی ارائه می‌شود و محور آن تنها تاریخ سیاسی نیست؛ بلکه به زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و نیز موضوعاتی مانند علوم، فلسفه، کلام، هنر و ادبیات می‌پردازد.

طرح و داستان کلی مجموعه‌ی تاریخ ایران کمبریج

در این مجموعه، هر جلد به یک دوره‌ی تاریخی مشخص اختصاص دارد و روند کار پژوهشگران، منظم و مقاله‌محور است؛ به همین دلیل خواننده با خوانشی چندبعدی از تحولات روبه‌رو می‌شود. تمرکز بر “چه اتفاقی افتاد” با بررسی هم‌زمان “چرا و چگونه شکل گرفت” همراه است: از مناسبات و ارتباطات گرفته تا نهادها، آیین‌ها و دانش‌هایی که در هر دوره حضور پررنگی دارند. خروجی کار، تصویری پیوسته از تحول تاریخی ایران است که به جای تکیه بر یک روایت واحد، از نگاه متخصصان رشته‌های مختلف شکل می‌گیرد.

کتاب‌های مجموعه‌ی تاریخ ایران کمبریج

سه جلد از این مجموعه که در ادامه معرفی می‌شوند، مسیر کلی خواندن را از آغاز دوره‌ی مورد بحث به مرحله‌ی بعدی پیوند می‌زنند.

تاریخ ایران کمبریج: سرزمین ایران [جلد 1]

جلد نخست با تمرکز بر مباحث جغرافیایی فلات ایران آغاز می‌شود. در این کتاب تلاش شده است سرزمین کنونی ایران از جنبه‌های کاملاً علمی و با تکیه بر ویژگی‌های منحصر به فرد اقلیمی معرفی شود و سپس نشان داده شود که تا حدی، تاریخ سیاسی و اجتماعی نیز از همین موقعیت جغرافیایی اثر می‌پذیرد. این جلد در ترجمه‌ی فارسی با حضور تیمور قادری (مترجم) و حامد مهراندیش (ویرایش) عرضه شده و ویلیام‌بین فیشر از نویسندگان اصلی آن است. اگر دنبال شروعی روشن و “زمینی” برای فهم تاریخ ایران هستید، این جلد اولین نقطه‌ی شروع مجموعه به شمار می‌آید.

تاریخ ایران کیمبریج: از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان: بخش اول

این بخش از جلد سوم، دوره‌ی سلوکیان، پارتیان و ساسانیان را در بازه‌ای تقریباً هزار ساله بررسی می‌کند و در قالب دو قسمت (دو مجلد) و نُه بخش سامان یافته است. قسمت اول شامل چهار بخش است که با مقدمه‌ای مفصل از احسان یارشاطر شروع می‌شود و سپس به سنت‌های ایرانی پیش از دوره‌ی ساسانی و نیز اوضاع اجتماعی و مناسک دینی و مناسبات فرهنگی در آن دوره می‌پردازد. در ادامه، بخش «تاریخ سیاسی» درباره‌ی سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان توضیح می‌دهد، «سکه‌شناسی» به داده‌های اقتصادی و نشانه‌های قدرت می‌پردازد، «تاریخ روایی ایران» روایت‌های تاریخی را دنبال می‌کند و «مناسبات ایران و همسایگان» جایگاه ایران را در ارتباط با جهان پیرامون روشن می‌سازد.

تاریخ ایران کیمبریج: از ظهور اسلام تا آمدن دولت سلجوقیان (از فروپاشی دولت ساسانیان تا آمدن سلجوقیان) [جلد 4]

جلد چهارم از مجموعه‌ی هفت‌جلدی تاریخ ایران کمبریج به پیوند میان پایان دوره‌ی ساسانی و شکل‌گیری دولت سلجوقی اختصاص دارد. این جلد، هم‌زمان از آغاز دوره‌ی اسلامی تا آمدن دولت سلجوقیان را دنبال می‌کند و در همان چارچوب تاریخیِ گذار، به شرح بخشی از مسیر تحولات می‌پردازد. مطابق ساختار مجموعه، این کتاب نیز مانند مجلدات دیگر زیرِ چند بخش تدوین شده و حاصل همکاری گروهی از تاریخ‌پژوهان است. در این جلد، نگاه صرفاً رویدادمحور نیست و زمینه‌های فکری و فرهنگی نیز اهمیت دارد؛ از جمله بررسی موضوعاتی مانند علوم، فلسفه، کلام، هنر و ادبیات و زندگی بزرگان علم و ادب.

• روایت تاریخی بر پایه‌ی مقاله‌های تخصصی و نگاه چندرشته‌ای
• تمرکز بر پیوند تاریخ سیاسی با زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی و مذهبی
• پیوستگی زمانیِ دوره‌ها در چارچوب یک مجموعه‌ی چندجلدی