عشق گوش، عشق گوشوار مجموعهٔ مقالات اثر قاسم هاشمی‌نژاد

معرفی کتاب عشق گوش، عشق گوشوار مجموعهٔ مقالات

فرهنگ ایرانی فقط در مفهوم‌های کلی و انتزاعی خلاصه نمی‌شود؛ نشانه‌ها، روایت‌ها، زبان، آیین‌ها و چهره‌هایی که این فرهنگ را نمایان می‌کنند، بخش جدایی‌ناپذیر آن هستند. کتاب عشق گوش، عشق گوشوار مجموعهٔ مقالات نوشتهٔ قاسم هاشمی‌نژاد، مجموعه‌ای هفت‌مقاله‌ای دربارهٔ وجوه گوناگون فرهنگ ایرانی است؛ مجموعه‌ای که ادبیات فارسی، عرفان، نمایش، شخصیت‌های عامه و نگاه ایرانی به مرگ را در کنار هم قرار می‌دهد.

عنوان کتاب از بیتی در مثنوی معنوی مولانا گرفته شده است: «پیش مومن کی بود این غصه‌خوار / قدر عشق گوش عشق گوشوار». در این تعبیر، «گوش» می‌تواند نشانهٔ خود فرهنگ و «گوشوار» نمادی از مظاهر و ابزارهای آن باشد. هاشمی‌نژاد نیز علاقه به فرهنگ ایران را در شناخت و بررسی جلوه‌های گوناگون آن دنبال می‌کند؛ بنابراین، تنوع موضوعی مقاله‌ها در واقع از یک دغدغهٔ مشترک سرچشمه می‌گیرد.

درباره کتاب عشق گوش، عشق گوشوار مجموعهٔ مقالات

این کتاب از دو بخش تشکیل شده است. سه مقاله در بخش نخست و چهار مقاله در بخش دوم آمده‌اند و فرهنگ ایرانی همچون رشته‌ای پیونددهنده، موضوع‌های متنوع آن‌ها را به یکدیگر مرتبط می‌کند. مقالهٔ نخست، «چشم‌انداز تاریخی روایت، یک بازنگری»، به تحول و سیر تاریخی روایت در فرهنگ فارسی می‌پردازد. نویسنده در این مقاله، پیشنهادهایی برای پژوهشگرانی مطرح می‌کند که به بررسی دگرگونی روایت در فرهنگ فارسی علاقه‌مندند.

«جستجو در بازیافتن منابع نمایش در ایران» عنوان مقالهٔ دوم است. این نوشته پیش‌درآمدی مفصل برای پژوهشی دربارهٔ منابع نمایش در ایران بوده است؛ پژوهشی که به انجام نرسید. هاشمی‌نژاد در این مقاله، دربارهٔ تحول تاریخی ژست در ادب فارسی بحث می‌کند و پیشنهاد می‌دهد واژهٔ «ژست» به‌جای تعبیر «حرکات و سکنات» به کار رود. همین توجه به واژه‌ها و شیوه‌های بازنمایی، مقاله را به جست‌وجویی دربارهٔ زبان و رفتار در فرهنگ ادبی تبدیل می‌کند.

مقالهٔ سوم، «فرهنگ تیپ‌شناسی شخصیت‌های ایرانی»، با تکیه بر کتاب «مرآت‌البلها» نوشته شده است؛ اثری مربوط به حدود ۱۵۰ سال پیش که فرهنگ لغات و اصطلاحات عوام دانسته می‌شود. نویسنده از زاویه‌ای تازه به این کتاب نگاه می‌کند و از خلال آن، امکان بررسی تیپ‌ها و شخصیت‌های ایرانی را پیش می‌کشد.

بخش دوم با مقالهٔ «زبان نیایش» آغاز می‌شود. هاشمی‌نژاد در این نوشته به حلاج و قطعه‌ای نیایشی از او می‌پردازد و رابطهٔ زبان و نیایش را بررسی می‌کند. سپس در مقالهٔ «هنر عارف بودن» در فضای عرفانی باقی می‌ماند و پرسش‌هایی دربارهٔ عارف و ویژگی‌های عارفانه مطرح می‌کند. «مرگ رویاروی» مقالهٔ بعدی است؛ نوشته‌ای دربارهٔ مرگ از منظر باورهای دینی و معادشناسی ایرانی که چگونگی بازتاب چهرهٔ مرگ در ادبیات فارسی را نشان می‌دهد.

آخرین مقاله، «چهار خاطره بادآورده به روایت شاه‌پریان»، با عنوان فرعی «یاد بعضی نفرات»، از نظر موضوعی پیوند کمتری با مقاله‌های دیگر دارد. با این حال، حضور آن در پایان مجموعه، گسترهٔ علاقه‌مندی‌های نویسنده را نشان می‌دهد. کتاب در مجموع برای خواننده‌ای مناسب است که از کنار هم قرار گرفتن پژوهش ادبی، فرهنگ‌شناسی و تأمل عرفانی لذت می‌برد و می‌خواهد موضوع‌های آشنا را از چشم‌اندازی متفاوت دنبال کند.

نویسنده کتاب عشق گوش، عشق گوشوار مجموعهٔ مقالات

قاسم هاشمی‌نژاد در این مجموعه، ادبیات مدرن را در کنار عرفان و فرهنگ ایرانی می‌نشاند و با نگاهی گسترده به سراغ روایت، نمایش، زبان، شخصیت‌های عامه، نیایش و مرگ می‌رود. رویکرد او در مقاله‌ها صرفاً گردآوری موضوع‌های پراکنده نیست؛ هر نوشته از دریچه‌ای خاص به بخشی از فرهنگ فارسی یا ایرانی نزدیک می‌شود و خواننده را به بازنگری در منابع، اصطلاحات و شکل‌های بازتاب فرهنگ دعوت می‌کند.

اهمیت کار نویسنده در این کتاب، در پیوند دادن حوزه‌هایی است که معمولاً جدا از هم مطالعه می‌شوند. از بررسی تاریخی روایت و ژست در ادب فارسی تا خوانش عرفانی نیایش و تأمل دربارهٔ مرگ، مقاله‌ها نشان می‌دهند که فرهنگ ایرانی را می‌توان از مسیرهای متنوعی شناخت. این شیوه، کتاب را به اثری برای خواندن دقیق و پیگیری ایده‌ها تبدیل می‌کند؛ به‌ویژه برای کسانی که به پژوهش در ادبیات و فرهنگ فارسی علاقه دارند.

خرید کتاب عشق گوش، عشق گوشوار مجموعهٔ مقالات به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به مقاله‌های ادبی، فرهنگ ایرانی و تاریخ ادبیات فارسی علاقه دارید، عشق گوش، عشق گوشوار مجموعهٔ مقالات می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی نوشته شده است که از مطالعهٔ بحث‌هایی دربارهٔ روایت، نمایش، زبان نیایش، عرفان و بازتاب مرگ در ادبیات لذت می‌برند و به دنبال نگاهی تحلیلی به جلوه‌های فرهنگ ایرانی هستند.

این مجموعه همچنین به پژوهشگران و دانشجویانی پیشنهاد می‌شود که موضوع‌هایی مانند تحول روایت در فرهنگ فارسی، منابع نمایش در ایران، تیپ‌شناسی شخصیت‌های ایرانی یا نسبت ادبیات و عرفان را دنبال می‌کنند. در نهایت، اگر ترجیح می‌دهید کتابی را بخوانید که به‌جای تمرکز بر یک موضوع محدود، از چند مسیر به فرهنگ و ادبیات ایران نزدیک شود، ساختار دوگانه و موضوع‌های متنوع این مجموعه می‌تواند تجربه‌ای پربار برایتان فراهم کند.