پریزاد شهر فراموشان اثر لیدا طرزی
معرفی کتاب پریزاد شهر فراموشان
وقتی شهری از نعمت باروری و فرزندداشتن محروم می‌شود، رنجی جمعی آغاز می‌شود که ساکنان آن را به جست‌وجوی راه چاره می‌کشاند. کتاب «پریزاد شهر فراموشان» نوشته لیدا طرزی مجموعه‌ای از دو نمایشنامه است که با تکیه بر افسانه‌های کهن ایرانی و روایت‌های عرفان اسلامی، انسان را در برابر آزمون ایمان، خواسته‌های شخصی و پیامدهای انتخاب‌هایش قرار می‌دهد.
این مجموعه شامل نمایشنامه‌های «پریزاد شهر فراموشان» و «حکایت اسمر ساحر» است. هر دو متن، در فضایی حکمی و دینی، داستان‌هایی پرکشش را پیش می‌برند؛ داستان‌هایی که در ظاهر به شهر، افسانه، ساحری و معامله با شیطان مربوط‌اند، اما در لایه‌های درونی خود به ذات انسان، وسوسه، توبه، معرفت و نسبت آدمی با حقیقت می‌پردازند.
درباره کتاب پریزاد شهر فراموشان
در نمایشنامه «پریزاد شهر فراموشان»، مردمان شهری با مسئله‌ای بنیادین روبه‌رو هستند: امکان باروری و داشتن فرزند از آنان گرفته شده است. آنان برای رهایی از این وضعیت به پیرمردی حکیم پناه می‌برند. این پیرمرد، در کنار دعوت مردم به توبه در برابر پروردگار، درخواستی عجیب را مطرح می‌کند؛ درخواستی که مسیر روایت را پیچیده‌تر می‌سازد و مخاطب را با پرسش‌هایی درباره خواستن، مسئولیت و راه‌های رسیدن به رهایی مواجه می‌کند.
«حکایت اسمر ساحر» ادامه‌ای برای همان فضای روایی است و سرگذشت عالمی به نام اسمر را دنبال می‌کند. اسمر دانش خود را برای به‌دست‌آوردن صنمی با شیطان معامله می‌کند. همین معامله، مرکز تعارضی اخلاقی و فکری می‌شود؛ تعارضی میان علم و میل، حقیقت و تصاحب، و دانشی که می‌تواند در خدمت تعالی یا خواهش فردی قرار بگیرد. گفت‌وگوی زبانی ابلیس و عالم از بخش‌های برجسته این نمایشنامه است و کشمکش میان آن دو را به شکلی نمایشی و اثرگذار پیش می‌برد.
لیدا طرزی در این دو نمایشنامه، روایت‌های حکمی را با داستان‌پردازی برگرفته از افسانه‌های کهن ایرانی و عرفان اسلامی پیوند می‌دهد. رویکرد او بر روایت مستقیم و ساده استوار است؛ بنابراین متن، با وجود برخورداری از مضمون‌های دینی و تأمل‌برانگیز، درگیر پیچیدگی‌های روایی غیرضروری نمی‌شود. خواننده می‌تواند مسیر داستان را دنبال کند و هم‌زمان درباره معنای تصمیم‌ها و رفتار شخصیت‌ها بیندیشد.
زبان نمایشنامه‌ها غیرمعیار و تاریخی است، اما به‌گونه‌ای به کار رفته که خوانش آن برای شمار قابل‌توجهی از مخاطبان امکان‌پذیر باشد. این انتخاب زبانی به فضای افسانه‌ای و کهن اثر کمک می‌کند و حال‌وهوایی متفاوت از گفت‌وگوی روزمره می‌سازد. در کنار این ویژگی، روایت‌های پرتعلیق و شخصیت‌های فرعی نیز به متن جان می‌دهند. داستان‌های پیرامون این شخصیت‌ها، تنها نقش تزئینی ندارند و به گسترش فضای اثر و افزایش کشش آن کمک می‌کنند.
«پریزاد شهر فراموشان» فقط متنی برای دنبال‌کردن یک ماجرای افسانه‌ای نیست؛ ارزش آن در فرصتی است که برای مواجهه با پرسش‌های انسانی فراهم می‌کند. توبه، وسوسه، معامله، طلب رهایی و جست‌وجوی معرفت، در قالب کنش و گفت‌وگو به صحنه می‌آیند. از سوی دیگر، سادگی روایت باعث می‌شود مضمون‌های حکمی مستقیماً با تجربه خواندن و تصور اجرای نمایش پیوند بخورند. به همین دلیل، کتاب هم برای مطالعه شخصی و هم برای علاقه‌مندان به خوانش نمایشنامه جذاب است.
نویسنده کتاب پریزاد شهر فراموشان
لیدا طرزی در این اثر، علاوه بر چهره‌ای که در سال‌های اخیر بیشتر به‌عنوان مترجم، به‌ویژه مترجم آثار داستانی برگزیده جایزه ادبی اُ. هنری شناخته شده، در جایگاه نویسنده و نمایشنامه‌نویس ظاهر می‌شود. او در «پریزاد شهر فراموشان» به سراغ افسانه‌ها و حکایت‌های کهن رفته و آنها را در قالب دو نمایشنامه با جهت‌گیری حکمی و دینی بازآفرینی کرده است.
نقطه تمرکز نویسنده، پیوند داستان و اندیشه است. طرزی به‌جای توضیح مستقیم مفاهیم، آنها را در موقعیت‌هایی نمایشی قرار می‌دهد: شهری گرفتار محرومیت، پیرمردی حکیم با پیشنهادی شگفت، و عالمی که دانش خود را با شیطان معامله می‌کند. چنین رویکردی، مخاطب را به شنیدن صداهای متفاوت و سنجیدن انتخاب شخصیت‌ها دعوت می‌کند و از دل روایت، توجهی دوباره به انسانیت و حکمت پدید می‌آورد.
خرید کتاب پریزاد شهر فراموشان به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
اگر به نمایشنامه‌های ایرانی با فضای افسانه‌ای، تاریخی و عرفانی علاقه دارید، این مجموعه می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. خوانندگانی که از روایت‌های حکمی و دینی، داستان‌های برگرفته از افسانه‌های کهن و شخصیت‌هایی درگیر وسوسه و انتخاب لذت می‌برند، در این کتاب با متنی روبه‌رو می‌شوند که هم داستان دارد و هم زمینه‌ای برای تأمل فراهم می‌کند.
این کتاب برای علاقه‌مندان به نمایشنامه‌خوانی نیز جذاب است؛ زیرا تعلیق، گفت‌وگوهای محوری و حضور شخصیت‌های فرعی، ظرفیت تصویری و اجرایی روایت را تقویت می‌کند. اگر دوست دارید متنی را بخوانید که زبان تاریخی و غیرمعیار را با روایتی ساده و قابل‌دنبال‌کردن همراه کرده باشد، «پریزاد شهر فراموشان» انتظار شما را از یک اثر نمایشی افسانه‌محور برآورده می‌کند. در نهایت، این مجموعه برای کسانی مناسب است که می‌خواهند در کنار پیگیری یک داستان پرکشش، درباره میل، توبه، دانش، شیطان و حقیقت انسان نیز بیندیشند.
