هستیمندی و تاریخمندی اثر منوچهر آشتیانی
کتاب هستیمندی و تاریخمندی
درباره هستی انسان و تاریخیت او در فلسفه غربانتشارات:
روزگار نو
نویسنده:
منوچهر آشتیانی
نویسنده:
منوچهر آشتیانی
معرفی کتاب هستیمندی و تاریخمندی: درباره هستی انسان و تاریخیت او در فلسفه غرب
انسان چگونه در جهان پدیدار میشود، میاندیشد و به شناخت، علم، فلسفه، دین یا حتی خرافه میرسد؟ کتاب هستیمندی و تاریخمندی: درباره هستی انسان و تاریخیت او در فلسفه غرب نوشته منوچهر آشتیانی، به سراغ دو پرسش بنیادین میرود: هستی انسان چیست و این هستی چگونه در زمان شکل میگیرد و تاریخی میشود؟
این اثر با تمرکز بر «انسان و تاریخیت وجود او»، خواننده را در مسیر بازخوانی برخی مهمترین مسائل فلسفه غرب همراه میکند. آشتیانی در این بررسی، اندیشه غربی را پیوسته با فلسفه شرقی، تفکر دینی و فلسفه اسلامی مقایسه میکند تا مسئله انسان و تاریخ را از چشماندازهایی متفاوت ببیند. ویژگی برجسته کتاب، ایجاز و پرهیز از حاشیهپردازی است؛ بنابراین بحثی فشرده، منظم و اندیشهمحور پیش روی مخاطب قرار میگیرد.
درباره کتاب هستیمندی و تاریخمندی: درباره هستی انسان و تاریخیت او در فلسفه غرب
کتاب در دو بخش اصلی تنظیم شده است. بخش نخست به مسئله هستی انسان میپردازد و از پرسشی آغاز میکند که به سرچشمه تفکر انسانی مربوط است: چگونه موجودی اندیشمند در جهان شکل گرفته و تفکر او چگونه به شناخت و صورتهای گوناگون دانایی انجامیده است؟ نویسنده برای پیگیری این پرسش، از سنت فلسفی یونان باستان آغاز میکند و پس از طرح مقدماتی درباره شناختشناسی و دوستداری معرفت، به مسئله صیرورت و ثبات هستی میرسد.
در این مسیر، دیدگاههای هراکلیتوس و پارمنیدس و سپس اندیشههای فیلسوفان پیشاسقراطی مانند امپدوکلس، دموکریتوس و آناکساگوراس بررسی میشود. این بحث زمینهای برای روشنتر شدن مسئله انسان در هستیشناسی افلاطون و ارسطو فراهم میکند. در ادامه، معناها و تفسیرهای مختلف از هستی انسان در تاریخ تفکر غرب، از عصر میتولوژی تا اگزیستانسیالیسم هایدگر و گادامر، بهاختصار دنبال میشود. مقایسه مداوم این دیدگاهها با تفکر شرقی و دینی، به خواننده کمک میکند رشتههای اصلی یک مسئله دشوار فلسفی را بهتر تشخیص دهد.
بخش دوم با پرسش از زمانمند شدن و تاریخمند شدن هستی انسان شکل میگیرد. در اینجا تاریخ فقط مجموعهای از رویدادها نیست؛ بلکه مفهومی است که با معنا و حیات انسان پیوند دارد. از همین رو، پرسش از تاریخ در این کتاب همزمان پرسشی درباره ژرفای هستی انسان است. نویسنده در ادامه، روایت ادیان الهی، بهویژه مسیحیت، از تاریخ را با علم تاریخ در معنای مدرن آن مقایسه میکند و برای صورتبندی این تقابل، به آرای آگوستین قدیس، ویکو، کانت، هگل و نیچه میپردازد.
یکی از محورهای مهم این بخش، تفاوت نگاه دینی و مدرن به آغاز و فرجام تاریخ است. در روایت دینی، تاریخ از خدا آغاز میشود و آینده آن در پیوند با مشیت الهی و ظهور منجی معنا مییابد؛ در مقابل، نگاه مدرن تاریخ را بیشتر با تفکر انسانی و روندهای اینجهانی مرتبط میکند. تقابل میان ضرورت و آزادی انسان، تقدیر الهی و امکان کنش تاریخی، از جمله موضوعاتی است که در این چارچوب برجسته میشود. توجه به یهودیت، اسلام و برخی اندیشههای ایرانی، بهویژه زروانیسم، دامنه مقایسهها را گستردهتر میکند.
کتاب همچنین فرآیند سکولار شدن قرائتهای دینی از تاریخ در مسیحیت و اسلام را دنبال میکند؛ فرآیندی که طی آن تاریخ دیانتمحور به تاریخ فرهنگ نزدیک میشود و نگاه الاهیاتی به تاریخ در غرب، در پی تحولات تاریخی مانند انقلاب فرانسه و انقلاب صنعتی انگلستان، با دگرگونی جدی روبهرو میگردد. این اثر برای خوانندهای که میخواهد نسبت میان هستی، زمان، تاریخ، دین و تفکر مدرن را در یک مسیر فشرده دنبال کند، تصویری منسجم از این کشمکشهای فکری فراهم میآورد.
نویسنده کتاب هستیمندی و تاریخمندی: درباره هستی انسان و تاریخیت او در فلسفه غرب
منوچهر آشتیانی در این کتاب با رویکردی موجز و مقایسهای، دو مسئله هستی انسان و تاریخیت او را از خلال سنتهای مهم فلسفی پی میگیرد. شیوه او بر فراخوانی تاریخ فلسفه غرب و سنجش پیوسته آن با فلسفه شرقی، فلسفه اسلامی و اندیشه دینی استوار است. به همین دلیل، کتاب تنها مرور چند دیدگاه فلسفی نیست؛ بلکه تلاشی برای کنار هم گذاشتن روایتهای گوناگون درباره انسان، زمان و معنای تاریخ است.
آشتیانی در پرداختن به موضوع، از شرحهای زائد فاصله میگیرد و با فشردگی، مسیر بحث را از فلسفه یونان تا تفکر مدرن و اگزیستانسیالیستی دنبال میکند. نتیجه، متنی است که حاصل فعالیت علمی و اندیشه نظاممند نویسنده دانسته میشود و مخاطب را به بازاندیشی در پیشفرضهای خود درباره انسان و تاریخ فرامیخواند.
خرید کتاب هستیمندی و تاریخمندی: درباره هستی انسان و تاریخیت او در فلسفه غرب به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به فلسفه غرب و تاریخ اندیشه علاقه دارید، این کتاب میتواند انتخابی مناسب برای مطالعه فشرده درباره هستی انسان و تاریخمندی او باشد. مخاطبانی که میخواهند مسیر بحث را از فیلسوفان پیشاسقراطی و افلاطون و ارسطو تا دکارت، آگوستین، ویکو، کانت، هگل، نیچه، هایدگر و گادامر دنبال کنند، در این اثر با پیوندی میان دورهها و مسئلهها روبهرو میشوند.
این کتاب همچنین برای علاقهمندان به فلسفه دین، فلسفه تاریخ، شناختشناسی و نسبت میان تفکر غربی و شرقی پیشنهاد میشود؛ بهویژه اگر برایتان مهم است بدانید روایت دینی و روایت مدرن چگونه درباره آغاز، معنا و فرجام تاریخ اختلاف پیدا میکنند. با این حال، باید انتظار متنی موجز و متراکم داشته باشید، نه شرحی طولانی و مقدماتی. در نهایت، هستیمندی و تاریخمندی برای خوانندگانی ارزشمند است که از دنبال کردن پرسشهای بنیادین و مقایسه دیدگاههای فلسفی، دینی و تاریخی لذت میبرند.
