ماهیگیر و دیو
معرفی کتاب ماهیگیر و دیو
اگر یک ماهیگیر فقیر پس از روزی سخت، بهجای ماهی با خمرهای مهرومومشده و مرموز روبهرو شود، چه اتفاقی میافتد؟ کتاب «ماهیگیر و دیو» با همین موقعیت پرکشش، کودکان را وارد یکی از قصههای مشهور و خیالانگیز هزار و یک شب میکند؛ قصهای که در آن فقر، امید، خطر و هوشمندی در کنار هم قرار میگیرند.
این کتاب جلد اول مجموعه دهجلدی «قصههای تصویری از هزار و یک شب» است. حسین فتاحی این داستان عامیانه و کهن را متناسب با درک کودکان بازنویسی کرده و با نثری ساده و روان، ماجرای ماهیگیری را روایت میکند که برای تأمین هزینههای زندگی خود و خانوادهاش به صید ماهی وابسته است.
درباره کتاب ماهیگیر و دیو
داستان از روزی آغاز میشود که ماهیگیر، با وجود تلاش فراوان، حتی یک ماهی هم صید نمیکند. او ناامید و درمانده، از خداوند میخواهد روزی همان روزش را نصیب او کند تا دست خالی به خانه بازنگردد. کمی بعد، جسمی سنگین در تورش گرفتار میشود. ماهیگیر آن را به داخل قایق میکشد و در میان شگفتی، خمرهای بزرگ مییابد؛ خمرهای که درِ آن محکم بسته شده و مهر حضرت سلیمان روی آن دیده میشود.
با باز شدن خمره، دیوی آزاد میشود که از زمان حضرت سلیمان در آن زندانی بوده است. او پس از سالهای طولانی اسارت، بارها درباره سرنوشت کسی که نجاتش دهد تصمیم گرفته است: ابتدا وعده برآورده کردن هر آرزو را میدهد، سپس از بخشیدن گنجهای زمین سخن میگوید، اما سرانجام به این نتیجه میرسد که نجاتدهندهاش را بکشد. همین تغییر تصمیم، داستان را به تعارضی جدی تبدیل میکند؛ ماهیگیری بیپناه باید در برابر موجودی خطرناک راهی برای زنده ماندن پیدا کند.
ماهیگیر بهجای تسلیم شدن، فکر میکند و میکوشد با استفاده از عقل و تدبیر خود راه چارهای بیابد. روایت، پاسخ نهایی او را فوراً آشکار نمیکند و همین انتظار برای دانستن نقشه ماهیگیر، تعلیق قصه را تا پایان حفظ میکند. کودک در جریان داستان با قهرمانی روبهرو میشود که قدرت جسمانی یا ثروت ندارد، اما در لحظه خطر از اندیشیدن دست نمیکشد.
«ماهیگیر و دیو» از ویژگیهای قصههای عامیانه هزار و یک شب، یعنی ماجراهای شگفتانگیز، رویارویی خیر و خطر و گرهگشایی غیرمنتظره، بهره میبرد. با این حال، بازنویسی آن برای کودکان، روایت را ساده، قابل فهم و ملموس کرده است. تصاویر رنگی و زیبا در کنار متن قرار گرفتهاند تا فضای داستان را برای مخاطب کودک روشنتر کنند و همراهی با شخصیت اصلی را آسانتر سازند. کتاب در عین سرگرمکننده بودن، کودکان را با بخشی از میراث قصههای کهن و عامیانه آشنا میکند و نشان میدهد که در برابر دشواری، امید و هوشیاری میتوانند اهمیت زیادی داشته باشند.
نویسنده کتاب ماهیگیر و دیو
حسین فتاحی در این مجموعه، ده داستان مشهور هزار و یک شب را برای کودکان بازنویسی کرده است. رویکرد او در «ماهیگیر و دیو» بر سادهسازی زبان و نزدیک کردن ماجرای قصه به درک مخاطب کودک استوار است؛ بنابراین، پیچیدگیهای روایت اصلی در قالب جملههایی روان و داستانی پرتحرک ارائه میشوند. او فضای شگفتانگیز قصه را حفظ کرده، اما روایت را به شکلی پیش برده است که کودک بتواند اتفاقها، خطر پیشآمده برای ماهیگیر و انتظار برای نتیجه را دنبال کند.
همراهی متن با تصویر، بخش مهمی از تجربه این کتاب است. تصاویر رنگی به بازسازی فضای خمره، قایق، ماهیگیر و دیو کمک میکنند و باعث میشوند خواندن داستان برای کودکان جذابتر و قابل لمستر باشد. در نتیجه، بازنویسی فتاحی تنها نقل دوباره یک افسانه نیست؛ بلکه ارائه روایتی کودکانه از داستانی کهن است.
خرید کتاب ماهیگیر و دیو به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
این کتاب برای کودکان گروه سنی «ب» و «ج» مناسب است؛ بهویژه کودکانی که از قصههای تصویری، افسانههای عامیانه و ماجراهای پرتعلیق لذت میبرند. اگر فرزندتان داستانهایی را دوست دارد که با یک اتفاق عجیب آغاز میشوند و تا پایان، پرسش «ماهیگیر چگونه نجات پیدا میکند؟» را زنده نگه میدارند، «ماهیگیر و دیو» میتواند انتخابی مناسب برای مطالعه باشد.
خوانندگانی که به قصههای هزار و یک شب علاقه دارند نیز از این بازنویسی ساده و کودکانه بهره میبرند. داستان برای کودکانی مناسب است که میخواهند با ادبیات عامیانه و قصههای کهن آشنا شوند، اما هنوز به روایتهای کوتاهتر، زبان روان و تصویرهای همراه نیاز دارند. از سوی دیگر، والدینی که بهدنبال کتابی برای خواندن مشترک با کودک هستند، میتوانند از موقعیتهای شگفتانگیز آن برای گفتوگو درباره امید، ترس، تصمیمگیری و استفاده از فکر در زمان دشواری کمک بگیرند.
از این کتاب انتظار روایتی آموزشی و مستقیم نداشته باشید؛ جذابیت اصلی آن در ماجرا، راز خمره، حضور دیو و نقشهای است که ماهیگیر برای رهایی خود پیدا میکند. این قصه با پایانبندیِ مورد انتظار و تصاویر رنگی، کودک را تا آخر همراه نگه میدارد و دریچهای سرگرمکننده به جهان هزار و یک شب میگشاید.