سه سفرنامه
معرفی کتاب سه سفرنامه: رابیبنیامین تطیلی، آنتونیو تنررو و میگل ممبره (از زمان سلطان سنجر و اوایل صفویه) با دو شرح درباره سفرنامههای اسپانیولی، پرتغالی و اسپانیایی
برای شناخت ایران در دورههای تاریخی، گاهی باید از زاویه نگاه مسافرانی نگریست که از بیرون به سرزمین، شهرها، مردم و فرمانروایان آن نگاه کردهاند. کتاب سه سفرنامه: رابیبنیامین تطیلی، آنتونیو تنررو و میگل ممبره (از زمان سلطان سنجر و اوایل صفویه) با دو شرح درباره سفرنامههای اسپانیولی، پرتغالی و اسپانیایی مجموعهای از روایتهای سفر و شرحهای تاریخی است که تصویری چندوجهی از ایران و جهان پیرامون آن به دست میدهد.
این اثر سه سفرنامه از اسپانیا، پرتغال و ایتالیا را در کنار دو شرح درباره سفرنامههای ایتالیایی، اسپانیولی و پرتغالی مربوط به ایران گرد آورده است. بازه تاریخی این روایتها از روزگار اوزون حسن تا دوران شاه طهماسب صفوی امتداد دارد؛ بااینحال، سفرنامه رابیبنیامین تطیلی پیشینهای قدیمیتر دارد و به اواخر قرن دوازدهم میلادی، همزمان با سلطنت سلطان سنجر سلجوقی، بازمیگردد.
درباره کتاب سه سفرنامه: رابیبنیامین تطیلی، آنتونیو تنررو و میگل ممبره (از زمان سلطان سنجر و اوایل صفویه) با دو شرح درباره سفرنامههای اسپانیولی، پرتغالی و اسپانیایی
محور اصلی کتاب، مشاهده و ثبت واقعیتهای اجتماعی و تاریخی از نگاه سیاحان اروپایی است. این مسافران در روایتهای خود تنها به مسیر حرکت یا نام شهرها بسنده نمیکنند، بلکه درباره وضعیت ایران، رفتار شاهان و مردم و ویژگیهای شهرها نیز سخن میگویند. به همین دلیل، سفرنامهها برای خوانندهای که به تاریخ ایران، روابط میان سرزمینها و شیوه بازتاب جامعه در نوشتههای سفر علاقهمند است، اهمیت ویژهای پیدا میکنند.
دو شرح همراه کتاب، زمینهای برای درک بهتر سفرنامههای ایتالیایی، اسپانیولی و پرتغالی فراهم میکنند و روایتهای پراکنده را در پیوند با دورههای تاریخی مشخص قرار میدهند. کنار هم قرار گرفتن این مطالب، امکان مقایسه نگاه مسافران مختلف را فراهم میسازد؛ مسافرانی که از سرزمینها و دورههای متفاوت آمدهاند و هرکدام بخشی از تجربه خود را از شهرها، حکومتها و مردمان مسیر ثبت کردهاند.
در بخشی از روایت، توصیف پیزا با جزئیات اجتماعی و شهری همراه است. از شهری بزرگ با خانههای برجدار، ساکنانی نیرومند و نظامی سخن گفته میشود که بهجای پادشاه یا شاهزاده، قضات منتخب خود را برای اداره امور برگزیدهاند. اشاره به خانوادههای یهودی ساکن پیزا و لوکا و نام بردن از برخی چهرههای آنان نیز نشان میدهد که این سفرنامهها به ترکیب جمعیتی شهرها و زندگی گروههای مختلف توجه دارند.
توصیف فاصله پیزا از دریا، رودخانهای که از میان شهر میگذرد و امکان رفتوآمد کشتیها را فراهم میکند، همچنین اشاره به مسیر پیزا تا لوکا، نمونهای از نگاه عینی و جزئینگر سفرنامهنویس است. در اینجا، شهر فقط یک نام تاریخی نیست؛ بلکه با جمعیت، ساختار دفاعی، شیوه اداره، راههای ارتباطی و گروههای اجتماعیاش معرفی میشود. همین ویژگی، کتاب را برای مطالعه تاریخ اجتماعی و جغرافیای تاریخی نیز قابل توجه میکند.
خواندن این مجموعه، مخاطب را با چند نوع نگاه به گذشته روبهرو میکند. از یک سو، روایتها تجربه مستقیم سفر و مشاهدهاند و از سوی دیگر، شرحهای همراه کتاب به پیوند دادن این مشاهدات با تاریخ سفرنامهنویسی کمک میکنند. بنابراین نباید انتظار یک روایت یکدست و داستانی داشت؛ ارزش کتاب در کنار هم نشاندن گزارشهایی است که هرکدام بخشی از جهان تاریخی خود را آشکار میکنند.
نویسنده کتاب سه سفرنامه: رابیبنیامین تطیلی، آنتونیو تنررو و میگل ممبره (از زمان سلطان سنجر و اوایل صفویه) با دو شرح درباره سفرنامههای اسپانیولی، پرتغالی و اسپانیایی
این کتاب بیش از آنکه بر زندگی شخصی یک نویسنده تمرکز داشته باشد، بر گردآوری و عرضه روایتهای سه سفرنامهنویس و دو شرح مرتبط با سفرنامههای اروپایی استوار است. در نتیجه، رویکرد اثر را میتوان در توجه به گزارشهای تاریخی، توصیف شهرها و بازتاب رفتار شاهان و مردم دید. نامهای رابیبنیامین تطیلی، آنتونیو تنررو و میگل ممبره در مرکز این مجموعه قرار دارند و تفاوت تجربههای آنان، به کتاب ساختاری چندصدایی میدهد.
مطالعه این اثر به خواننده اجازه میدهد گذشته را تنها از خلال روایتهای رسمی سیاسی دنبال نکند. در کنار اشاره به دورههای فرمانروایی، جزئیاتی درباره شهرها، مسیرها، گروههای ساکن و شیوه اداره برخی مناطق دیده میشود؛ جزئیاتی که نگاه سفرنامهنویسان را از گزارشهای کلی جدا میکند و به تجربه زیسته و مشاهده روزمره نزدیکتر میسازد.
خرید کتاب سه سفرنامه: رابیبنیامین تطیلی، آنتونیو تنررو و میگل ممبره (از زمان سلطان سنجر و اوایل صفویه) با دو شرح درباره سفرنامههای اسپانیولی، پرتغالی و اسپانیایی به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به تاریخ ایران از زمان سلطان سنجر سلجوقی تا اوایل دوره صفویه علاقه دارید، این مجموعه میتواند تصویری متفاوت از این دورهها پیش روی شما بگذارد. کتاب برای خوانندگانی مناسب است که میخواهند ایران را از نگاه سیاحان اروپایی بشناسند و به توصیفهای مربوط به شهرها، مردم، شاهان و مناسبات اجتماعی توجه کنند.
این اثر همچنین برای علاقهمندان به سفرنامهنویسی، تاریخ اجتماعی، جغرافیای تاریخی و روابط فرهنگی میان ایران و اروپا انتخابی قابل تأمل است. اگر از کتابهایی لذت میبرید که بهجای روایت صرفاً سیاسی، جزئیات زندگی شهری و حضور گروههای مختلف اجتماعی را نیز ثبت میکنند، در اینجا با گزارشهایی روبهرو میشوید که خواندن گذشته را ملموستر میسازند.
در نهایت، این کتاب را به کسانی پیشنهاد میکنیم که از مقایسه روایتهای تاریخی استقبال میکنند و میخواهند درباره سفرنامههای اسپانیولی، پرتغالی و ایتالیایی مرتبط با ایران مطالعه کنند. خواننده باید انتظار مجموعهای مستندگونه از گزارش سفر و شرح تاریخی داشته باشد؛ اثری که ارزش آن در تنوع نگاهها، گستره زمانی روایتها و توجه به جزئیات شهرها و مردمان است.