خواستگاری (یک کمدی تراژدی) اثر مهدی میرباقری

معرفی کتاب خواستگاری (یک کمدی تراژدی)

چند ساعت مانده به شب خواستگاری، گرفتگی چاه فاضلاب خانه‌ای عجیب، خانواده را با مشکلی پیش‌بینی‌نشده روبه‌رو می‌کند. ورود پسر غریبه، که همسایه آن‌هاست، برای باز کردن چاه، مسیر این نمایشنامه را به سمت رازها، سوءتفاهم‌ها و اتفاق‌هایی تازه می‌برد.

کتاب خواستگاری (یک کمدی تراژدی) نوشته مهدی میرباقری، نمایشی است درباره خانواده‌ای که اعضایش بیش از آنکه به یک جمع منسجم شبیه باشند، هرکدام در جهان جداگانه خود زندگی می‌کنند. در ظاهر، مسئله اصلی به خواستگاری دختر خانواده مربوط است؛ اما در لایه‌ای دیگر، رفتارها، فاصله‌ها و بی‌ارتباطی شخصیت‌ها فضایی می‌سازند که هم خنده‌دار است و هم تلخ.

درباره کتاب خواستگاری (یک کمدی تراژدی)

داستان در خانه خانواده‌ای با اعضایی به نام‌های آهای، اهوی، آجی، آق مامان و بابایی شکل می‌گیرد. درست در آستانه شبی که قرار است خواستگار از راه برسد، خرابی چاه فاضلاب خانواده را ناچار می‌کند از کمک پسر غریبه استفاده کند. او که به دختر خانواده علاقه دارد، اطلاعاتی درباره خواستگار در اختیار خانواده می‌گذارد و همین موضوع، زنجیره‌ای از رخدادها را به وجود می‌آورد.

نمایشنامه از یک موقعیت روزمره آغاز می‌شود، اما آن را به فضایی نامتعارف و پرتنش تبدیل می‌کند. خواستگاری، ورود یک فرد بیرونی به خانه و نگرانی درباره آینده دختر، در کنار گرفتگی چاه، موقعیتی می‌سازند که در آن امور مهم و بی‌اهمیت درهم می‌آمیزند. از همین‌جا، کمدی اثر فقط به شوخی یا خنده محدود نمی‌ماند و سویه‌ای ناآرام و تراژیک پیدا می‌کند.

هر شخصیت درگیر رفتار و دغدغه‌ای است که او را از دیگران جدا می‌کند. اهوی پیوسته در یک خط رفت‌وآمد دارد و هر زمان بیکار است با توپ خود ور می‌رود. آهای در سکون خویش به وزنه زدن فکر می‌کند. آجی هنگام حضور در مرکز قرار می‌گیرد و نسبت به آدم‌های دیگر بی‌توجه است. آق مامان نیز مدام به دنبال چیزی گمشده می‌گردد و بی‌هدف از این در به آن در می‌زند.

در سوی دیگر، بابایی شخصیتی مضطرب است؛ کسی که نگران کارهایی است که باید انجام دهد و هنوز انجام نداده است. این رفتارها در کنار هم تصویری از آدم‌هایی می‌سازند که به یکدیگر نزدیک‌اند، اما نمی‌توانند ارتباطی واقعی و روشن برقرار کنند. حتی فاصله میان آن‌ها چنان زیاد به نظر می‌رسد که گویی برای گفت‌وگو به بلندگو نیاز دارند.

در این جمع، پسر غریبه فقط تعمیرکاری برای رفع یک مشکل نیست. حضور او، رابطه‌های درون خانواده و موضوع خواستگار را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سوزی، سگ خانواده، نیز در نمایش حضور دارد؛ با این تفاوت که صدایش شنیده می‌شود و خودش دیده نمی‌شود. این شیوه حضور، به فضای نامتعارف و چندلایه اثر کمک می‌کند.

مهدی میرباقری در این اثر، تراژدی را در دل شخصیت‌هایی جست‌وجو می‌کند که پوچ و بی‌معنی به نظر می‌رسند و حتی پیرنگ و داستان نیز از این حس بی‌معنایی دور نیستند. به همین دلیل، خواننده با نمایشی روبه‌رو می‌شود که در آن خنده و اندوه هم‌زمان شکل می‌گیرند. رفتارهای تکرارشونده، سکون، رفت‌وآمد، جست‌وجوی بی‌هدف و اضطراب، فضای اثر را از یک ماجرای ساده خانوادگی فراتر می‌برند.

خواندن این نمایشنامه فرصتی است برای دنبال کردن تعارضی میان یک موقعیت آشنا و آدم‌هایی که واکنش‌هایی غیرعادی دارند. کتاب از مخاطب انتظار ندارد همه‌چیز را فقط در قالب یک کمدی ببیند؛ بلکه او را با طنزی تلخ، شخصیت‌هایی گسسته و موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌کند که هم خنده را برمی‌انگیزند و هم پرسش‌هایی درباره ارتباط انسانی و معنای رفتارها ایجاد می‌کنند.

نویسنده کتاب خواستگاری (یک کمدی تراژدی)

مهدی میرباقری در نمایشنامه خواستگاری (یک کمدی تراژدی)، داستانی خانوادگی را با نگاهی متفاوت به صحنه می‌آورد. او به جای تمرکز صرف بر مراسم خواستگاری، از این موقعیت برای کنار هم قرار دادن شخصیت‌هایی استفاده می‌کند که هرکدام در حرکت، سکون، اضطراب یا جست‌وجوی خود گرفتارند.

رویکرد نویسنده بر ساختن موقعیت و برجسته کردن رفتار شخصیت‌ها استوار است. تکرار کنش‌ها، فاصله میان افراد، حضور غریبه و صدای سوزی، به نمایشنامه حال‌وهوایی کمدی تراژیک می‌دهد. در این اثر، مهدی میرباقری نشان می‌دهد که یک اتفاق ظاهراً ساده می‌تواند بی‌نظمی‌ها و گسست‌های پنهان یک خانواده را آشکار کند.

خرید کتاب خواستگاری (یک کمدی تراژدی) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به نمایشنامه‌های ایرانی با فضای متفاوت، شخصیت‌های نامتعارف و طنزی آمیخته با تلخی علاقه دارید، خواستگاری (یک کمدی تراژدی) می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که دوست دارند در کنار دنبال کردن یک موقعیت داستانی، به رفتار شخصیت‌ها، فاصله آن‌ها از یکدیگر و معنای پشت کنش‌های تکرارشونده نیز توجه کنند.

این نمایشنامه را به علاقه‌مندان کمدی تراژدی، ادبیات نمایشی و داستان‌هایی درباره خانواده‌های غیرمعمول پیشنهاد می‌کنیم. اگر از آثاری لذت می‌برید که موقعیتی روزمره را به فضایی عجیب، مضطرب و گاه خنده‌دار تبدیل می‌کنند، در این کتاب با تجربه‌ای روبه‌رو می‌شوید که از یک خواستگاری ساده فراتر می‌رود. انتظار شما باید نمایشی کوتاه‌نگر و مستقیم درباره یک مراسم معمولی نباشد؛ بلکه با روایتی مواجه خواهید شد که طنز، بی‌معنایی و تلخی را در کنار هم قرار می‌دهد.