چهرهام را پشت در میآویختم اثر فتحی ساسی
کتاب چهرهام را پشت در میآویختم
(۲ زبانه)
معرفی کتاب چهرهام را پشت در میآویختم
گاهی شعر، چهرهای را پنهان نمیکند؛ آن را از جای همیشگیاش جدا میکند تا خواننده بتواند از فاصلهای تازه به جهان، خاطره و خودِ شاعر نگاه کند. کتاب «چهرهام را پشت در میآویختم» مجموعهای شعری از فتحی ساسی است که صدای شعر معاصر تونس را به زبان فارسی نزدیک میکند و خواننده را با حالوهوای قصیده نثر در تونس و مغرب عربی روبهرو میسازد.
این کتاب برای مخاطبانی نوشته شده است که شعر را فقط در قالب وزن و قافیه جستوجو نمیکنند و از روبهرو شدن با تصویرهای آزاد، زبان تأملبرانگیز و تجربههای متفاوت شعری لذت میبرند. عنوان اثر نیز از همان ابتدا وعده مواجهه با هویتی سیال و نگاهی شخصی را میدهد؛ نگاهی که میان حضور و غیاب، بیرون و درون، و تجربه فردی و فضای پیرامون حرکت میکند.
درباره کتاب چهرهام را پشت در میآویختم
«چهرهام را پشت در میآویختم» پنجمین کتاب شعری فتحی ساسی است که در سال ۲۰۱۸ در مصر منتشر شده است. این اثر در قالب مجموعهای از شعرها شکل گرفته و بهواسطه ترجمه فارسی، صدای شاعر عربزبان را به خوانندگان فارسیزبان معرفی میکند. اهمیت کتاب فقط در انتقال واژهها از زبانی به زبان دیگر نیست؛ ترجمه میکوشد فضای شعری و حالوهوای مجموعه را نیز به مخاطب ایرانی منتقل کند.
مرکز ثقل کتاب، آشنایی با قصیده نثر در تونس و مغرب عربی است؛ گونهای که به شاعر امکان میدهد از قیدهای معمول شعر کلاسیک فاصله بگیرد و تصویر، ضرباهنگ، مکث و تداعی را آزادانهتر به کار گیرد. در چنین خوانشی، معنا همیشه در یک گزاره مستقیم خلاصه نمیشود. گاه یک تصویر یا جابهجایی ناگهانی نگاه، بیش از توضیحی طولانی با خواننده سخن میگوید. بنابراین بهتر است این مجموعه را با حوصله و با آمادگی برای کشف ارتباطهای ظریف میان شعرها بخوانید.
فضای کتاب بر تجربه شخصی شاعر و کیفیت تصویری زبان تکیه دارد. چهره، در، فاصله و بازشناسی خود، در عنوان اثر حضوری نمادین پیدا میکنند و ذهن خواننده را به پرسش درباره رابطه انسان با هویت و جهان اطرافش میبرند. با این حال، کتاب قرار نیست پاسخی قطعی ارائه دهد؛ ارزش آن در دعوت به مکث، تفسیر و تجربه کردن زبان شعری متفاوت است. از سوی دیگر، قرار گرفتن این مجموعه در مسیر ترجمه، فرصتی برای آشنایی با بخشی از ادبیات تونس و فرهنگ شعری مغرب عربی فراهم میکند؛ ادبیاتی که ممکن است برای بسیاری از خوانندگان فارسیزبان کمتر شناخته شده باشد.
ترجمه فارسی این اثر را ابراهیم رحیم، شاعر دوست فتحی ساسی، انجام داده است. هدف از این انتقال، رساندن صدای شعری شاعر به خوانندگان ایران و بازتاب دادن فضای زیبای مجموعه در زبانی دیگر است. در نتیجه، خواننده با متنی روبهرو میشود که هم به جهان عربی خود وفادار میماند و هم از راه زبان فارسی امکان ارتباطی تازه پیدا میکند.
نویسنده کتاب چهرهام را پشت در میآویختم
فتحی ساسی در سال ۱۹۶۲ میلادی در نابئول تونس متولد شد. او تحصیلات ابتدایی و راهنمایی خود را بهترتیب در سالهای ۱۹۷۴ و ۱۹۸۳ به پایان رساند و پس از آن، بدون ورود به دانشگاه، مطالعات شخصیاش را در زمینه اقتصاد ادامه داد. ساسی همچنین زبانهای انگلیسی، فرانسه و آلمانی را در سطوح متفاوت آموخت؛ تجربهای که در مسیر فعالیت ادبی او، افق ارتباط با زبانها و فرهنگهای گوناگون را گستردهتر کرده است.
او از سال ۱۹۷۳ و دوران ابتدایی، سرودن نخستین شعرهایش را آغاز کرد، اما نوشتن حرفهای شعر، داستان و مقاله درباره شعر و شاعری را از سال ۲۰۰۸ در خانه فرهنگ «سوسه» پی گرفت. در این مجموعه، دغدغه اصلی او معرفی صدایی شخصی و پیوندخورده با فضای شعر تونس و مغرب عربی است؛ صدایی که در قالب قصیده نثر، تصویر و تجربه را به مرکز توجه میآورد.
خرید کتاب چهرهام را پشت در میآویختم به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به شعر معاصر عرب، ادبیات تونس و شعر مغرب عربی علاقه دارید، این مجموعه میتواند انتخابی مناسب برای گسترش تجربه خواندن شما باشد. همچنین اگر از شعرهای منثور، زبان تصویری و آثاری که بهجای روایت خطی، بر حس، تداعی و کشف معنا تکیه میکنند لذت میبرید، با کتابی روبهرو خواهید شد که فضای متفاوتی پیش رویتان میگذارد.
این اثر برای دانشجویان و علاقهمندان ادبیات تطبیقی نیز جذاب است؛ زیرا نمونهای از انتقال شعر عربی به زبان فارسی را در اختیار میگذارد و امکان توجه به تفاوتها و پیوندهای میان دو حوزه ادبی را فراهم میکند. خوانندگانی که میخواهند با صدای شاعری تونسی آشنا شوند یا به دنبال مجموعهای کوتاه برای خواندن تأملی و چندباره هستند، میتوانند این کتاب را در فهرست انتخابهای خود قرار دهند. در نهایت، از «چهرهام را پشت در میآویختم» انتظار داستانپردازی معمول یا پاسخهای صریح نداشته باشید؛ این کتاب دعوتی است به شنیدن یک صدا، دنبال کردن تصویرها و ساختن معنای شخصی از شعر.
