جنگ بی‌پایان اثر آندرس هامر

عکس جنگ بی‌پایان

کتاب جنگ بی‌پایان

انتشارات:ماهریس
نویسنده:آندرس هامر

معرفی کتاب جنگ بی‌پایان

جنگ بی‌پایان خواننده را به افغانستانی می‌برد که سال‌ها پس از تهاجم سال ۲۰۰۱ همچنان زیر سایه جنگ، ناامنی و پیامدهای حضور نیروهای خارجی زندگی می‌کند. آندرس هامر، مستندساز و روزنامه‌نگار نروژی، در کنار کارستن ینسن با سفر به شهرها و روستاهای افغانستان می‌کوشد به دو پرسش مهم نزدیک شود: تهاجم سال ۲۰۰۱ چه تغییری در زندگی مردم این کشور ایجاد کرد و افغانستان پس از خروج بخش بزرگی از نیروهای خارجی در چه وضعیتی قرار دارد؟

این کتاب مجموعه‌ای از گزارش‌های میدانی و انسانی است؛ گزارش‌هایی که از مسیرهای معمول روزنامه‌نگاری فاصله می‌گیرند و تصویری چندلایه از کشوری درگیر جنگ به دست می‌دهند. فضای اثر، بی‌واسطه، پرتنش و واقع‌گراست و به‌جای ارائه تصویری یک‌دست از افغانستان، صداهای گوناگون مردم و گروه‌های درگیر را کنار هم قرار می‌دهد.

درباره کتاب جنگ بی‌پایان

هامر و ینسن در دو سفر، در سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۶، بخش‌هایی از افغانستان را پیموده‌اند تا تأثیر جنگ و مداخله نظامی را از نزدیک بررسی کنند. آن‌ها تنها به شهرهای بزرگ نرفته‌اند؛ روستاها را نیز دیده و با افغان‌هایی از لایه‌های مختلف جامعه گفت‌وگو کرده‌اند. نتیجه این سفرها روایت کشوری است که جنگ در آن فقط یک رخداد سیاسی یا نظامی نیست، بلکه در زندگی روزمره، انتخاب‌ها، ترس‌ها و امیدهای مردم حضور دارد.

گستره شخصیت‌ها و صداهای حاضر در این گزارش‌ها، یکی از ویژگی‌های مهم کتاب است. فرماندهان جنگ، کشاورزان تریاک، سربازان نیروهای شبه‌نظامی، خیاطان، زندانیان و نوجوانانی که برای حمله‌های انتحاری آماده می‌شوند، هرکدام بخشی از واقعیت افغانستان را آشکار می‌کنند. در میان این روایت‌ها، فرمانده جنگ‌سالاری دیده می‌شود که خبرنگاران را تهدید به مرگ می‌کند و فرماندهی دیگر از گلوله‌هایی می‌گوید که هنوز در بدنش مانده‌اند. یک رهبر شبه‌نظامی نیز از تغییر مداوم موضع خود سخن می‌گوید؛ گاهی در کنار شورشیان قرار می‌گیرد و گاهی از دولت حمایت می‌کند.

کتاب در کنار خشونت و بی‌ثباتی، به مقاومت و تلاش برای تغییر نیز توجه دارد. کنشگران زن برای برابری جنسیتی جان خود را به خطر می‌اندازند و یک فرمانده زن، کودکان سرباز تحت فرمانش را نشان می‌دهد؛ کودکانی که از ترس خود از جنگ می‌گویند. کنار هم قرار گرفتن این روایت‌ها، افغانستان را نه به‌عنوان سرزمینی با یک تجربه واحد، بلکه به‌عنوان جامعه‌ای با منافع، زخم‌ها، ترس‌ها و خواسته‌های متعارض معرفی می‌کند.

جنگ بی‌پایان از توضیح‌های کلی و دورادور درباره جنگ عبور می‌کند و خواننده را با تجربه کسانی روبه‌رو می‌سازد که در متن این بحران زندگی می‌کنند. گزارش‌ها هم‌زمان سیاسی، اجتماعی و انسانی‌اند؛ زیرا درباره قدرت و تغییر موضع نیروهای مسلح سخن می‌گویند، اما اثر این وضعیت بر زنان، کودکان، زندانیان و مردم عادی را نیز فراموش نمی‌کنند. از این منظر، کتاب فرصتی است برای بازاندیشی درباره نتیجه مداخلات نظامی، معنای خروج نیروهای خارجی و دشواری ساختن آینده‌ای امن در کشوری که جنگ در آن ادامه داشته است.

نویسنده کتاب جنگ بی‌پایان

آندرس هامر، نویسنده جنگ بی‌پایان، مستندساز و روزنامه‌نگار نروژی است. او در ژوئن ۲۰۰۷ برای پوشش ادامه جنگ به کابل، افغانستان، نقل مکان کرد؛ تجربه‌ای که ارتباط مستقیم او با فضای جنگ و زندگی مردم این کشور را شکل داده است. رویکرد او در این اثر بر مشاهده میدانی، گفت‌وگو با افراد گوناگون و نزدیک شدن به روایت‌های کمتر شنیده‌شده استوار است.

هامر در این کتاب به‌دنبال ساده‌سازی واقعیت افغانستان نیست. او اجازه می‌دهد فرماندهان، زنان فعال، سربازان، زندانیان، کشاورزان و کودکان هرکدام از جایگاه خود سخن بگویند. همین توجه به صداهای متنوع، گزارش‌نویسی او را از یک روایت صرفاً خبری فراتر می‌برد و آن را به تصویری انسانی و چندوجهی از جنگ تبدیل می‌کند. خواننده در مسیر این گزارش‌ها با تناقض‌های جامعه‌ای روبه‌رو می‌شود که در آن قدرت، ترس، بقا و امید در کنار یکدیگر جریان دارند.

خرید کتاب جنگ بی‌پایان به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به گزارش‌های جنگی، روزنامه‌نگاری میدانی و کتاب‌هایی درباره افغانستان علاقه دارید، جنگ بی‌پایان می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این اثر برای خوانندگانی جذاب است که می‌خواهند پیامدهای تهاجم سال ۲۰۰۱ را از خلال تجربه افراد مختلف دنبال کنند، نه فقط از زاویه تصمیم‌های دولت‌ها و حرکت نیروهای نظامی.

این کتاب همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که درباره زندگی اجتماعی در شرایط جنگ، نقش زنان در مبارزه برای برابری، وضعیت کودکان سرباز، نیروهای شبه‌نظامی، اقتصاد تریاک و رابطه پرتنش میان شورشیان و دولت کنجکاوند. تنوع مصاحبه‌شوندگان باعث می‌شود خواننده با یک روایت تک‌صدایی مواجه نشود و بتواند پیچیدگی افغانستان را از چند دیدگاه ببیند.

اگر انتظار دارید کتابی با فضای آرام یا روایتی داستانی و تخیلی بخوانید، این اثر تجربه‌ای متفاوت پیش روی شما می‌گذارد. در مقابل، اگر مطالعه گزارش‌های واقع‌گرا، روایت‌های انسانی و بررسی اثر جنگ بر زندگی مردم را می‌پسندید، این کتاب شما را با مجموعه‌ای از موقعیت‌های پرتنش و صداهای فراموش‌نشدنی همراه می‌کند. جنگ بی‌پایان برای کسانی ارزشمند است که می‌خواهند درباره افغانستان پس از تهاجم ۲۰۰۱، خروج نیروهای خارجی و آینده مبهم جامعه‌ای جنگ‌زده، عمیق‌تر تأمل کنند.

آندرس هامر
آندرس هامر