گفتوگو با معمار جوان اثر نسرین فقیه
معرفی کتاب گفتوگو با معمار جوان
معماری فقط ساختن بنا نیست؛ این هنر با شیوه زندگی مردم، فرهنگ جامعه و الگوهای رفتاری هر دوره پیوندی نزدیک دارد. کتاب «گفتوگو با معمار جوان» نوشته نسرین فقیه، از همین پیوند آغاز می‌کند و در قالب گفت‌وگویی درباره معمار و معماری، به دگرگونی‌های این هنر در ایران و جایگاه معماری سنتی در برابر شرایط جدید می‌پردازد.
این کتاب حاصل سه نشست نگارنده با مهران قارلقی، مهندس معماری، در تابستان ۱۳۸۷ است. خواننده در این گفت‌وگوها با موضوعی روبه‌رو می‌شود که هم به تاریخ تحول معماری مربوط است و هم به از دست رفتن بخشی از دانش و نظریه‌هایی که در دوره‌های گذشته درباره این هنر وجود داشته است.
درباره کتاب گفتوگو با معمار جوان
در نگاه مطرح‌شده در کتاب، معماری هر دوره بازتابی از فرهنگ و هنر همان دوره است. در گذشته، این هنر بر پایه اصول و ضوابطی کم‌وبیش شناخته‌شده شکل می‌گرفت و با فرصت‌های اجتماعی و الگوهای رفتاری مردم ارتباطی استوار داشت. بنابراین شناخت معماری، تنها بررسی بناها یا شکل ظاهری آن‌ها نیست؛ بلکه می‌تواند راهی برای توجه به رابطه میان هنر، جامعه و زندگی روزمره باشد.
کتاب سپس به تحولاتی توجه می‌کند که از آغاز قرن معاصر در ایران شروع شد. گسترش الگوهایی که از مظاهر تمدن و فرهنگ غرب اقتباس شده بودند، به‌تدریج رشته‌های پیوند میان برخی جلوه‌های زندگی و فرهنگ جامعه را گسسته‌تر کرد. در چنین روندی، معماری سنتی نیز از حرکت بازایستاد و در بسیاری از عرصه‌ها پیش از آنکه فرصت و امکان هماهنگ شدن با فناوری و شرایط تازه را پیدا کند، مورد بی‌توجهی قرار گرفت.
یکی از موضوعات مهم اثر، مسئله انتقال دانش معماری است. بخشی از اطلاعات و نظریه‌های مربوط به این هنر به‌صورت سینه‌به‌سینه منتقل می‌شد؛ ازاین‌رو با از میان رفتن نسلی از هنرمندان معمار و افراد آشنا با این حوزه، قسمت‌هایی از این میراث فکری نیز به‌تدریج از بین رفت. این نگاه، کتاب را از یک گفت‌وگوی صرف درباره ساختمان‌ها فراتر می‌برد و آن را به تأملی درباره حافظه معماری و ضرورت توجه به تجربه‌های گذشته تبدیل می‌کند.
ساختار گفت‌وگویی کتاب به موضوع اجازه می‌دهد از خلال پرسش و پاسخ و بیان دیدگاه‌های یک مهندس معماری دنبال شود. این شیوه، به‌جای ارائه متنی خشک و صرفاً نظری، مسیر بحث را بر تجربه و گفتگو درباره «معمار» و «معماری» استوار می‌کند. سه نشست کتاب در تابستان ۱۳۸۷ شکل گرفته‌اند و همین چارچوب، روندی پیوسته برای پرداختن به موضوعات اصلی اثر ایجاد می‌کند.
«گفتوگو با معمار جوان» برای خواننده‌ای ارزشمند است که می‌خواهد معماری را در ارتباط با جامعه و فرهنگ بررسی کند، نه به‌عنوان حوزه‌ای جدا از زندگی مردم. کتاب از یک سو تصویری از اهمیت معماری سنتی و پیوندهای تاریخی آن ارائه می‌دهد و از سوی دیگر، توجه را به پیامدهای بی‌توجهی به دانش و تجربه معماران گذشته جلب می‌کند. در نتیجه، انتظار می‌رود مطالعه آن بیشتر بر شناخت، تأمل و دنبال کردن یک گفت‌وگوی تخصصی درباره مسیر معماری در ایران متمرکز باشد.
نویسنده کتاب گفتوگو با معمار جوان
نسرین فقیه در این کتاب، موضوع معماری را از مسیر گفتوگو دنبال می‌کند. او با برگزاری سه نشست با مهران قارلقی، مهندس معماری، بحثی را شکل می‌دهد که در آن رابطه معماری با فرهنگ جامعه، تغییرات معماری در ایران و وضعیت دانش معماری سنتی مورد توجه قرار می‌گیرد. حضور گفت‌وگویی او در کنار دیدگاه‌های طرف مقابل، به اثر ساختاری روشن و موضوع‌محور می‌دهد و خواننده را با بحثی متمرکز درباره معمار و معماری همراه می‌کند.
رویکرد کتاب بر گردآوری و طرح دیدگاه‌هایی درباره این هنر استوار است؛ دیدگاه‌هایی که هم گذشته معماری را در نظر می‌گیرند و هم دشواری‌های آن را در مواجهه با فناوری و شرایط جدید بررسی می‌کنند. از این منظر، نویسنده به جای جدا کردن معماری از بستر اجتماعی آن، پیوند میان این هنر و فرهنگ زندگی را در مرکز توجه قرار می‌دهد.
خرید کتاب گفتوگو با معمار جوان به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
اگر به معماری ایرانی، معماری سنتی و رابطه میان هنر و فرهنگ جامعه علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. مطالعه آن برای کسانی جذاب است که می‌خواهند درباره تغییر مسیر معماری در ایران از آغاز قرن معاصر، تأثیر الگوهای اقتباس‌شده از فرهنگ غرب و دشواری هماهنگ شدن معماری سنتی با فناوری و شرایط جدید بیشتر فکر کنند.
این اثر همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان معماری پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه خوانندگانی که به تجربه معماران، انتقال سینه‌به‌سینه دانش و حفظ نظریه‌ها و اطلاعات مربوط به هنر معماری توجه دارند. اگر از کتاب‌هایی با ساختار گفت‌وگویی و موضوعات فرهنگی لذت می‌برید، «گفتوگو با معمار جوان» شما را به شنیدن دیدگاه‌های مهران قارلقی در سه نشست و تأمل درباره نسبت معماری با زندگی مردم دعوت می‌کند. در نهایت، این کتاب برای کسانی مناسب است که انتظار دارند در کنار بحثی درباره معماری، با مسئله فرهنگ، حافظه و دگرگونی اجتماعی این هنر نیز روبه‌رو شوند.
