یادم بود و کلاغ بود و من اثر مهران رنجبر

عکس یادم بود و کلاغ بود و من

کتاب یادم بود و کلاغ بود و من

(مجموعه داستان کوتاه)

انتشارات:نودا
نویسنده:مهران رنجبر

معرفی کتاب یادم بود و کلاغ بود و من

اگر کلاغ را فقط پرنده‌ای تیره‌رنگ و آشنا می‌دانید، کتاب «یادم بود و کلاغ بود و من» نگاهتان را به حضور این پرنده در داستان تغییر می‌دهد. مهران رنجبر در این مجموعه سیزده داستان کوتاه، کلاغ‌ها را در کنار چهره‌ها و شخصیت‌هایی قرار می‌دهد که هرکدام جهان، ویژگی‌ها و حال‌وهوای ویژه خود را دارند. نتیجه، مجموعه‌ای است که از مسیر داستان، تصویر و فضا به سراغ شخصیت‌های شناخته‌شده می‌رود.

این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که از داستان کوتاه، چهره‌های فرهنگی و هنری، و روایت‌هایی با نگاه متفاوت لذت می‌برند. در اینجا کلاغ صرفاً یک عنصر حاشیه‌ای نیست؛ حضورش به توصیف محیط و وضعیت روحی شخصیت مورد نظر کمک می‌کند و هر داستان را صاحب فضای مخصوص خود می‌سازد.

درباره کتاب یادم بود و کلاغ بود و من

«یادم بود و کلاغ بود و من» از سیزده داستان تشکیل شده است؛ داستان‌هایی که هرکدام به یک شخصیت یا چهره اختصاص دارند. این چهره‌ها از حوزه‌های گوناگون انتخاب شده‌اند و همین تنوع، مجموعه را از یک مسیر یکنواخت دور می‌کند. نام‌هایی چون عباس کیارستمی، ریچارد سوم، آنتوان چخوف، بزرگمهر حسین‌پور، اصغر نوری، مسعود فراستی، دختر لر، محمدزمان وفاجویی، او، کیهان کلهر، آلن دلون، فرامرز قریبیان و ساموئل بکت در این مجموعه حضور دارند.

نویسنده در هر روایت می‌کوشد شخصیت مورد نظر را از زاویه‌ای تازه پیش روی مخاطب قرار دهد. داستان‌ها قرار نیست فقط تصویری آشنا از این چهره‌ها تکرار کنند؛ بلکه با تکیه بر جزئیات صحنه، شرایط پیرامونی و موقعیت روحی، امکان نگاه‌کردن دوباره به آن‌ها را فراهم می‌کنند. کلاغ‌ها در این میان مانند عنصری پیونددهنده عمل می‌کنند: گاهی با فضای داستان همراه می‌شوند و گاهی به توصیف حال درونی و ارزش‌های شخصیت کمک می‌کنند.

تنوع نام‌ها، به‌تنهایی یکی از ویژگی‌های مهم کتاب است. مخاطب ممکن است از سینما به ادبیات، از موسیقی به نمایش، و از چهره‌های معاصر به شخصیت‌هایی با پیشینه‌ای متفاوت برسد. با این حال، مجموعه در همه داستان‌ها بر یک علاقه مشترک استوار می‌ماند: کشف لایه‌های دیگری از آدم‌هایی که پیش‌تر تصویری از آن‌ها در ذهن داریم. به همین دلیل، آشنایی قبلی با این نام‌ها می‌تواند تجربه خواندن را شخصی‌تر و دقیق‌تر کند.

فضای کتاب تنها به توصیف رسمی و خنثی محدود نمی‌شود. در بعضی عبارت‌ها، زبان رنگی کوچه‌وبازاری، ضرباهنگی تند و تصویرهایی از تاریکی کوچه‌پس‌کوچه‌ها دیده می‌شود؛ در نتیجه، متن می‌تواند هم حال‌وهوایی ادبی و تأمل‌برانگیز داشته باشد و هم در بخش‌هایی به زبان گفتاری و پرانرژی نزدیک شود. این جابه‌جایی میان لحن‌ها، به داستان‌ها کمک می‌کند تا برای هر شخصیت، حال و کیفیتی متمایز بسازند.

خواننده در این مجموعه با داستان‌هایی روبه‌رو می‌شود که ارزششان فقط در معرفی چهره‌های مشهور نیست. اهمیت کتاب در شیوه نگاه‌کردن است: اینکه یک شخصیت شناخته‌شده چگونه در کنار یک نشانه تکرارشونده، در محیطی خاص و در موقعیتی روحی بازسازی می‌شود. از سوی دیگر، کوتاه‌بودن روایت‌ها فرصت می‌دهد هر داستان را مستقل بخوانید و پس از پایان آن، با ذهنی آماده سراغ چهره بعدی بروید؛ بدون آنکه تنوع مجموعه از بین برود.

نویسنده کتاب یادم بود و کلاغ بود و من

مهران رنجبر در این کتاب نویسنده‌ای است که به جای ارائه شرحی مستقیم از شخصیت‌ها، آن‌ها را در قالب داستان کوتاه و در پیوند با فضا به تصویر می‌کشد. رویکرد او بر مشاهده جزئیات، توجه به حالت روحی و استفاده از کلاغ به‌عنوان عنصری حاضر در صحنه‌ها استوار است. از این منظر، نویسنده به سراغ چهره‌های شناخته‌شده می‌رود تا امکان دیدن ارزش‌ها و ویژگی‌هایشان از زاویه‌ای متفاوت را ایجاد کند.

تنوع شخصیت‌های انتخاب‌شده و تفاوت لحن و فضای روایت‌ها نشان می‌دهد که کتاب بر یک نوع نگاه ثابت به همه چهره‌ها تکیه ندارد. هر داستان می‌تواند دریچه‌ای جداگانه باشد؛ دریچه‌ای که در آن نام آشنا، با محیط و موقعیتی تازه همراه می‌شود. برای خواننده، این شیوه فرصتی فراهم می‌کند تا به جای دنبال‌کردن یک روایت بلند، مجموعه‌ای از برخوردهای کوتاه، فشرده و متفاوت با شخصیت‌های گوناگون را تجربه کند.

خرید کتاب یادم بود و کلاغ بود و من به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب را به علاقه‌مندان داستان کوتاه پیشنهاد می‌کنیم؛ به‌ویژه خوانندگانی که دوست دارند روایت‌هایی درباره چهره‌های فرهنگی، هنری و شناخته‌شده بخوانند، اما به دنبال بازگویی ساده و مستقیم زندگی آن‌ها نیستند. اگر از داستان‌هایی با فضای تصویری، توجه به جزئیات محیط و تمرکز بر حالات روحی شخصیت‌ها لذت می‌برید، این مجموعه می‌تواند انتخابی مناسب برای سلیقه شما باشد.

«یادم بود و کلاغ بود و من» همچنین برای کسانی مناسب است که از کنار هم قرارگرفتن نام‌های متفاوت در یک کتاب استقبال می‌کنند. علاقه‌مندان به عباس کیارستمی، آنتوان چخوف، کیهان کلهر، آلن دلون، ساموئل بکت و دیگر چهره‌های حاضر در مجموعه می‌توانند در این داستان‌ها با زاویه‌هایی تازه روبه‌رو شوند. در نهایت، اگر می‌خواهید کتابی بخوانید که داستان کوتاه را با فضاسازی، زبان متنوع و نگاه دوباره به شخصیت‌های شناخته‌شده پیوند می‌دهد، مطالعه این مجموعه را در نظر بگیرید.

مهران رنجبر
مهران رنجبر