فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر اثر علی اصغر مصلح
معرفی کتاب فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر
چگونه میتوان در جهانی با فرهنگها و سنتهای گوناگون، با دیگری اندیشید و از نگاه مطلقانگارانه فاصله گرفت؟ کتاب «فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر» این پرسش را در پیوند با وضعیت فکری، اجتماعی و سیاسی جهان معاصر دنبال میکند و مجموعهای از مقالههای برگزیده درباره فلسفه میانفرهنگی و امکان گفتوگوی فرهنگها و تمدنها را پیش روی خواننده میگذارد.
این کتاب به کوشش علی اصغر مصلح فراهم آمده و موضوع اصلی آن بررسی نسبت میان فرهنگهای مختلف، اندیشه میانفرهنگی و گفتوگو است. اهمیت اثر در آن است که فلسفه میانفرهنگی را فقط یک بحث نظری جدا از زندگی اجتماعی نمیبیند؛ بلکه آن را با شیوه رفتار فرهنگها در برابر یکدیگر و با مسائل عالم معاصر مرتبط میکند.
درباره کتاب فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر
«فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر» مشتمل بر مقالههایی است که در همایش «فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر» در دانشگاه علامه طباطبایی، در اردیبهشت ۱۳۸۵، ارائه شدهاند. تنوع مقالهها باعث شده است کتاب از چند زاویه به موضوع نگاه کند: از مبانی و اهداف فلسفه میانفرهنگی گرفته تا نقش فرهنگهای بومی در شکلگیری فرهنگ جهانی و دشواریهای گفتوگو میان فرهنگها.
در این مجموعه، تناسب بینش میانفرهنگی با شرایط جهانی بررسی میشود. چنین بینشی بر تمایل به اندیشیدن با دیگری و فراتر رفتن از تصور یک فرهنگ یا دیدگاه مطلق استوار است. از این منظر، مواجهه با فرهنگهای دیگر تنها شناخت تفاوتها نیست؛ بلکه فرصتی برای بازاندیشی در شیوه فهم خود و دیگری نیز به شمار میآید.
یکی از محورهای مهم کتاب، بررسی مبانی، ویژگیها، دستاوردها و اهداف فلسفه میانفرهنگی است. خواننده با بحثهایی روبهرو میشود که میکوشند جایگاه این رویکرد را در شرایط جدید عالم روشن کنند. همزمان، موضوع فرهنگهای بومی و نسبت آنها با فرهنگ جهانی مطرح میشود تا رابطه میان امر محلی و افق جهانی با دقت بیشتری دیده شود.
کتاب همچنین به مفهوم نسبیگرایی در دانش و جایگاه آن در رشته انسانشناسی میپردازد. این بحث در کنار موضوع گفتوگو، دامنه اثر را از فلسفه محض فراتر میبرد و آن را به حوزههای فرهنگ، دانش و شناخت جامعه پیوند میزند. از سوی دیگر، نگاه پدیدارشناسانه به مفهوم گفتوگو بر پایه دیدگاههای هایدگر و گادامر، یکی از بخشهای نظری قابل توجه مجموعه است.
گفتوگو در این اثر صرفاً به معنای کنار هم قرار گرفتن دیدگاهها نیست. مقالهها موانع و مشکلات فلسفه میانفرهنگی را نیز بررسی میکنند و امکان و چگونگی گفتوگو میان اسلام و مسیحیت را به بحث میگذارند. به این ترتیب، کتاب هم به ظرفیتهای ارتباط میان فرهنگها توجه دارد و هم دشواریهای واقعی این مسیر را نادیده نمیگیرد.
پیوند میان نظریه و سیاست اجتماعی، از ویژگیهای مهم فضای کلی کتاب است. تقویت نگاه میانفرهنگی در میان متفکران، همزمان با طرح گفتوگوی فرهنگها و تمدنها در حوزه سیاست و اجتماع، نشانه وضعی تازه در عالم معاصر دانسته میشود. در این زمینه، نحوه برخورد نظری ایران با موضوع گفتوگوی فرهنگها نیز اهمیت ویژهای پیدا میکند.
مقالههای کتاب از نویسندگان متعددی تشکیل شدهاند و همین امر، تنوع دیدگاهها را در آن افزایش داده است. در میان نویسندگان میتوان به سیدمحمد خاتمی، علی اصغر مصلح، محمد رضویراد، عباس منوچهری، فرزین بانکی، رحمان سعیدی، نعمتالله فاضلی، حسین پاینده، حسن بلخاری، محمدرضا ریختهگران، حمیدرضا آیتاللهی، رضا سلیمان حشمت، حسین کلباسی اشتری، شهرام پازوکی، میرجلالالدین کزازی، غلامرضا ذکیانی و بهمن نامور مطلق اشاره کرد.
نویسنده کتاب فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر
علی اصغر مصلح، افزون بر حضور در میان نویسندگان مقالههای مجموعه، این کتاب را نیز گردآوری و تدوین کرده است. نقش او در کنار هم قرار دادن بحثهایی درباره فلسفه میانفرهنگی، گفتوگو، فرهنگ جهانی و نسبت میان اسلام و مسیحیت، به کتاب انسجام موضوعی میدهد و خواننده را با مجموعهای چندصدایی درباره یک مسئله مهم معاصر روبهرو میکند.
رویکرد کتاب نشان میدهد که دغدغه اصلی مصلح در این اثر، بررسی امکان اندیشیدن با دیگری و فهم پیامدهای آن در عرصه فرهنگ و اجتماع است. او در کنار مقالههای نظری، فضایی برای طرح پرسشهایی درباره فرهنگهای بومی، دانش، نسبیگرایی و گفتوگوی ادیان فراهم کرده است. بنابراین، کتاب را میتوان مجموعهای پژوهشی و گفتوگومحور درباره یکی از مسائل مهم فلسفه معاصر دانست.
خرید کتاب فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به فلسفه میانفرهنگی، فلسفه معاصر و رابطه فرهنگها و تمدنها علاقه دارید، این کتاب میتواند مطالعهای مناسب برای شما باشد. اثر حاضر برای خوانندگانی جذاب است که میخواهند درباره امکان گفتوگو با دیگری، محدودیتهای نگاه مطلقانگارانه و جایگاه فرهنگهای بومی در جهان جهانیشده تأمل کنند.
این مجموعه همچنین به دانشجویان و پژوهشگرانی پیشنهاد میشود که موضوعاتی مانند انسانشناسی، نسبیگرایی در دانش، فلسفه گفتوگو، پدیدارشناسی یا گفتوگوی ادیان را دنبال میکنند. مقالههای متنوع کتاب به شما امکان میدهند مسئله میانفرهنگی را از مسیرهای نظری و اجتماعی گوناگون بررسی کنید، بدون آنکه بحث به یک تعریف ساده یا یک دیدگاه واحد محدود شود.
در نهایت، اگر دنبال کتابی هستید که اندیشه میانفرهنگی را به مسائل واقعی عالم معاصر پیوند بزند، «فلسفه میان فرهنگی و عالم معاصر» انتخابی قابل تأمل است. از این کتاب باید انتظار مجموعهای از مقالههای تحلیلی درباره مبانی، فرصتها و موانع گفتوگوی فرهنگها را داشته باشید؛ مجموعهای که به جای ارائه پاسخهای شتابزده، خواننده را به بازنگری در نسبت خود با فرهنگهای دیگر دعوت میکند.
