اینجا خانهٔ من است اثر مسعود بربر

معرفی کتاب اینجا خانهٔ من است

«خانه» در این مجموعه فقط یک مکان نیست؛ گاهی پناهگاهی در دل تاریخ، گاهی زیستگاهی در معرض نابودی و گاهی خاطره‌ای است که با جابه‌جایی انسان‌ها از میان می‌رود. کتاب «اینجا خانهٔ من است» نوشتهٔ مسعود بربر، مجموعه‌ای از هشت داستان دربارهٔ انسان، ادبیات، محیط زیست و میراث فرهنگی است.

این داستان‌ها از موقعیت‌هایی شکل می‌گیرند که در آن‌ها سرنوشت آدم‌ها با طبیعت، گذشته و تصمیم‌های انسانی گره می‌خورد. برخی روایت‌ها به داستان‌های واقعی تکیه دارند یا با واقعیت پیوند می‌یابند؛ به همین دلیل، فضای کتاب در مرز میان مشاهدهٔ اجتماعی، خیال داستانی و تأمل دربارهٔ جهان پیرامون حرکت می‌کند.

درباره کتاب اینجا خانهٔ من است

یکی از داستان‌ها از ساختن سدی می‌گوید که زندگی روستاییان پشت آن را دگرگون می‌کند. با قطع شدن آب و برق، ساکنان ناچار می‌شوند خانه‌های خود را رها کنند و هم‌زمان آب بالاتر می‌آید. در این روایت، خانه تنها ساختمان یا زمین نیست؛ بخشی از زندگی، خاطره و پیوند انسان با محیط است. پرسش اصلی نیز فقط دربارهٔ رفتن یا ماندن نیست، بلکه دربارهٔ هزینه‌ای است که تغییرات بزرگ بر زندگی مردم تحمیل می‌کند.

در داستانی دیگر، دختری در «درهٔ ارواح» گم شده است و یک وکیل، یک شکارچی و یک باستان‌شناس ادعا می‌کنند از سرنوشت او خبر دارند. حضور این سه شخصیت، جست‌وجوی دختر را به روایتی چندوجهی تبدیل می‌کند؛ روایتی که در آن حقیقت، دانسته‌های افراد و رازهای یک مکان در کنار هم قرار می‌گیرند. فضای دره و ابهام پیرامون سرنوشت دختر، حس تعلیق و کنجکاوی را در خواننده زنده نگه می‌دارد.

محیط زیست در داستان دیگری از مسیر حادثه‌ای دردناک وارد روایت می‌شود: ماده‌پلنگی در جاده با کامیون تصادف می‌کند و پس از آن مشخص می‌شود که شیر داشته است. گروهی برای یافتن توله‌پلنگ‌های احتمالی راهی می‌شوند. این داستان، رابطهٔ شکنندهٔ جاده، انسان و حیات‌وحش را پیش چشم می‌گذارد و نشان می‌دهد یک حادثه چگونه می‌تواند جست‌وجویی برای نجات و یافتن موجوداتی پنهان را به دنبال داشته باشد.

بخشی از مجموعه به گذشته و میراث فرهنگی نزدیک می‌شود. در یکی از روایت‌ها، آخرین اسپهبد کوه‌های رویال پس از شکست‌خوردن از سربازان دشمن، همسر و فرزندانش را در غاری پنهان می‌کند و برای گردآوردن سپاه از آنجا دور می‌شود؛ اما سپاه دشمن غار را محاصره می‌کند و پیکی در میان نیروهای دشمن حضور دارد. روایت دیگری با کشف جنازهٔ ۶۸ کودک در دیوارهای ارگی قدیمی آغاز می‌شود. دلیل دفن کودکان روشن نیست و خواب سرباز نگهبان، فضای رازآلود این ماجرا را پررنگ‌تر می‌کند.

در کنار این موقعیت‌ها، کتاب به ادبیات و شیوهٔ روایت نیز توجه دارد. داستان‌ها از انسان‌هایی سخن می‌گویند که در برابر گذشته، طبیعت، ترس، فقدان یا انتخابی دشوار قرار گرفته‌اند. تصویرسازی با کلمات، توجه به مکان‌های طبیعی و تاریخی و پیوند دادن روایت‌های انسانی با اسطوره‌ها و نشانه‌های فرهنگی، به مجموعه حال‌وهوایی تأمل‌برانگیز می‌دهد. خواننده با داستان‌هایی روبه‌رو است که هم ماجرا دارند و هم او را به دوباره دیدن خانه، سرزمین و میراث مشترک دعوت می‌کنند.

تنوع موضوعی، یکی از ویژگی‌های این مجموعه است. از روستایی که زیر آب می‌رود تا جنگلی که زیستگاه پلنگ است، و از دره‌ای رازآلود تا ارگی که گذشته‌ای پنهان در دیوارهایش دارد، هر داستان چشم‌اندازی جداگانه می‌سازد. با این حال، نخ پیونددهندهٔ آن‌ها توجه به رابطهٔ انسان با مکان و پیامدهای فراموش کردن این رابطه است. همین پیوند، کتاب را برای خوانندگانی جذاب می‌کند که داستان را راهی برای اندیشیدن به مسائل اجتماعی، طبیعی و فرهنگی می‌دانند.

نویسنده کتاب اینجا خانهٔ من است

مسعود بربر داستان‌نویس، پژوهشگر ادبی، خبرنگار، روزنامه‌نگار، عکاس و گردشگر است. او زادهٔ تهران و ساکن همین شهر است و در حوزه‌هایی مانند داستان‌نویسی، روایت‌شناسی، ادبیات کهن، نسخ خطی، میراث فرهنگی، محیط زیست، جاذبه‌های طبیعی و تاریخی و اسطوره‌های ایرانی و غیرایرانی فعالیت و مطالعه دارد. این گسترهٔ علاقه‌ها در فضای «اینجا خانهٔ من است» نیز بازتاب پیدا می‌کند؛ جایی که روایت انسانی با مشاهدهٔ طبیعت، تاریخ و فرهنگ درهم می‌آمیزد. برگزاری کارگاه‌های آموزش داستان‌نویسی و نشست‌های داستان‌خوانی نیز بخشی از فعالیت‌های اوست.

خرید کتاب اینجا خانهٔ من است به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به مجموعه‌داستان‌های فارسی با موضوع‌های متنوع و فضاهای رازآلود، تاریخی و محیط‌زیستی علاقه دارید، «اینجا خانهٔ من است» می‌تواند انتخابی متناسب با سلیقهٔ شما باشد. این کتاب برای کسانی مناسب است که در داستان، هم‌زمان به سرنوشت شخصیت‌ها و معنای مکان‌ها توجه می‌کنند؛ خوانندگانی که می‌خواهند دربارهٔ جابه‌جایی اجباری، آسیب‌پذیری حیات‌وحش، رازهای میراث فرهنگی و تأثیر گذشته بر اکنون مطالعه کنند.

این مجموعه همچنین برای دوستداران ادبیات داستانی، روایت‌های مرتبط با واقعیت، طبیعت ایران، تاریخ و فرهنگ جذاب است. نباید از کتاب انتظار یک روایت یکدست و تک‌موضوعی داشته باشید؛ هشت داستان آن، هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به انسان و جهان پیرامون نگاه می‌کنند. در نهایت، ارزش خواندن کتاب در همین تنوع و پیوند نهفته است: داستان‌هایی که ماجرا، پرسش و تصویر را کنار هم می‌نشانند و مفهوم خانه را از یک مکان شخصی به مسئله‌ای انسانی، طبیعی و فرهنگی گسترش می‌دهند.