خانجون و کوچهٔ پریون اثر شرمین نادری

معرفی کتاب خانجون و کوچهٔ پریون

در آخرین روزهای پاییز، وقتی بیماری به شمرون می‌رسد و خانه‌ها را گرفتار ترس و اضطراب می‌کند، قصه‌ای از دل خاطرات کودکی و رازهای همسایگی شکل می‌گیرد. خانجون و کوچهٔ پریون نوشتهٔ شرمین نادری، خواننده را به محله‌ای می‌برد که در آن بیماری، باورهای قدیمی، شیطنت بچه‌ها و قصه‌گویی یک پیرزن در هم تنیده‌اند.

راوی داستان از سالی می‌گوید که خودش مدرسهٔ شمرون را آغاز کرده و پسرخالهٔ بزرگ‌ترش در پایان همان سال مدرسه را رها کرده تا کنار پدرش کار کند. اما این تغییرات خانوادگی تنها بخشی از ماجراست؛ زیرا در همان روزها تبی سخت و کشنده در محله می‌پیچد و زندگی اهالی را زیر سایهٔ نگرانی می‌برد.

درباره کتاب خانجون و کوچهٔ پریون

محور داستان، شیوع بیماری در شمرون و واکنش‌های متفاوت مردم به آن است. بیماری آن‌قدر هراس‌انگیز توصیف می‌شود که قدیمی‌ترها آن را نتیجهٔ قهر فلک و غضب ملک‌الموت می‌دانند. در برابر این ترس، پیرزن‌های همسایه برای دعاخوانی و طلسم‌نویسی به راه می‌افتند، روی دیوار بیماران نشانه‌هایی می‌نویسند و با دود اسفند و بشقاب هفت‌کوکب می‌کوشند راهی برای مقابله با وضعیتی پیدا کنند که حکیمان دوره‌دیده و درمان‌هایشان نیز از پس آن برنیامده‌اند.

این فضای آمیخته با بیماری و باورهای عامیانه، زمینه‌ای می‌سازد تا نگاه کودکان به جهان بزرگ‌ترها دیده شود. برای بچه‌های داستان، ترس فقط در تب و بیماری خلاصه نمی‌شود؛ رازهای همسایه‌ها، رفتارهای مشکوک و قصه‌هایی که از دل اتفاق‌های روزمره بیرون می‌آیند نیز بخشی از جذابیت و نگرانی آن‌ها هستند. به همین دلیل، روایت در کنار فضای تلخ و پراضطراب، رگه‌هایی از کنجکاوی و شیطنت کودکانه دارد.

در میان بچه‌ها، پسرخالهٔ کوچک‌تر از همه خراب‌کارتر است. او سرگرم زیر نظر گرفتن آقارضا، همسایه، شده و بعد دربارهٔ رازی فکر می‌کند که آقارضا در سینه دارد. همین کنجکاوی، مسیر قصه را به سوی معمایی خانوادگی و همسایگی می‌برد؛ رازی که خانجون معتقد است می‌توان از آن قصهٔ خوبی ساخت. حضور خانجون در این نقطه اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند، چون او فقط شاهد ماجرا نیست؛ نگاه و قصه‌پردازی‌اش به اتفاق‌های پراکنده شکل و معنا می‌دهد.

شرمین نادری در این اثر، فضای محله را از خلال جزئیات ملموس و نشانه‌های آشنای زندگی جمعی ترسیم می‌کند: مدرسه رفتن، کار کردن کنار پدر، همسایه‌هایی که در روزهای سخت به خانهٔ بیماران سر می‌زنند و کودکانی که میان نگرانی بزرگ‌ترها، همچنان به کشف رازها و دنبال کردن آدم‌ها مشغول‌اند. نتیجه، داستانی است که هم فضای بیماری و هراس را پیش چشم می‌آورد و هم به نیروی تخیل و قصه‌گویی در دل یک محله توجه دارد.

خواندن این کتاب فرصتی است برای دنبال کردن تقابل میان درمان و باورهای سنتی، ترس و کنجکاوی، و تجربهٔ کودکی و دنیای بزرگ‌سالان. در این روایت، هیچ‌کدام از این عناصر جدا از دیگری نیستند. بیماری باعث می‌شود مردم به آیین‌ها و نشانه‌های قدیمی پناه ببرند؛ همان آشفتگی، ذهن بچه‌ها را به سمت راز آقارضا می‌کشاند؛ و در نهایت، قصه‌ای که خانجون از این ماجرا می‌بیند، به اتفاق‌ها پیوند می‌دهد.

نویسنده کتاب خانجون و کوچهٔ پریون

شرمین نادری در خانجون و کوچهٔ پریون، داستان را بر پایهٔ خاطره‌گونگی، فضای محله و مشاهدهٔ دقیق رفتار آدم‌ها پیش می‌برد. تمرکز او بر تجربهٔ راوی و ماجراهایی است که در شمرون رخ می‌دهد؛ از آغاز مدرسه و تغییر مسیر پسرخالهٔ بزرگ‌تر تا بیماری فراگیر و کنجکاوی پسرخالهٔ کوچک‌تر دربارهٔ آقارضا.

رویکرد نویسنده به جای توضیح مستقیم و جدا از ماجرا، خواننده را در متن اتفاق‌ها قرار می‌دهد. ترس مردم، آیین‌های پیرزن‌های همسایه و بازیگوشی بچه‌ها در کنار هم فضای داستان را می‌سازند. از سوی دیگر، نقش خانجون نشان می‌دهد که قصه چگونه می‌تواند از دل یک راز، یک بیماری و زندگی روزمرهٔ محله شکل بگیرد. اگر به روایت‌هایی با محوریت خاطره، خانواده، همسایه‌ها و رازهای کوچک اما اثرگذار علاقه دارید، توجه به شیوهٔ روایت شرمین نادری در این کتاب برایتان جذاب خواهد بود.

خرید کتاب خانجون و کوچهٔ پریون به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

خانجون و کوچهٔ پریون برای خوانندگانی مناسب است که از داستان‌هایی با فضای محله‌ای و خانوادگی لذت می‌برند؛ داستان‌هایی که در آن زندگی روزمره با یک بحران جدی، باورهای عامیانه و رازهای پنهان گره می‌خورد. اگر به روایت‌های کودکانه یا خاطره‌گون از مدرسه، خانواده و همسایه‌ها علاقه دارید، این کتاب می‌تواند شما را با نگاه کنجکاو راوی و پسرخالهٔ کوچک‌تر همراه کند.

این اثر همچنین انتخابی مناسب برای کسانی است که به فضای شمرون، قصه‌های رازآلود و روایت‌هایی دربارهٔ رویارویی مردم با بیماری علاقه دارند. انتظار شما از این کتاب باید داستانی باشد که آرام‌آرام از دل جزئیات محله پیش می‌رود: از تب و هراس عمومی تا طلسم‌نویسی و دود اسفند، و از شیطنت یک کودک تا رازی که آقارضا در سینه پنهان کرده است.

اگر دوست دارید داستانی بخوانید که در آن ترس بزرگ‌سالان با کنجکاوی کودکان همراه می‌شود و یک پیرزن، اتفاق‌های پراکنده را به قصه تبدیل می‌کند، خانجون و کوچهٔ پریون می‌تواند انتخابی هم‌سو با سلیقهٔ شما باشد. این کتاب بیش از آنکه فقط دربارهٔ یک بیماری باشد، دربارهٔ نگاه آدم‌های یک محله به بحران، راز و قصه است.