شیار ۱۴۳ (رقعی) اثر نرگس آبیار
معرفی کتاب شیار ۱۴۳ (رقعی)
گاهی یک جنگ در میدان نبرد تمام نمیشود؛ ممکن است سالها در خانهای، کنار رادیویی روشن و چشمهایی منتظر ادامه پیدا کند. رمان «شیار ۱۴۳ (رقعی)» نوشته نرگس آبیار، روایت مادرانی است که سهمشان از جنگ، انتظار و بیخبری طولانی از فرزندانشان بوده است.
این کتاب داستان مادری را دنبال میکند که پانزده سال در انتظار خبری از فرزند رزمندهاش میماند. او هر روز به برنامههای رادیو عراق گوش میدهد تا شاید نام پسرش را در میان اسیرانی که صلیب سرخ ثبت کرده است بشنود. همین انتظار ممتد، قلب عاطفی داستان را شکل میدهد و مخاطب را با تجربهای انسانی از جنگ روبهرو میکند.
«شیار ۱۴۳» نخستینبار با عنوان «چشم سوم» منتشر شده بود و به ماجرای واقعی سیزده نوجوان رزمنده بیجاری میپردازد؛ نوجوانانی که همراه یکدیگر راهی جنگ میشوند. سرنوشت این گروه، زمینهای تاریخی و واقعی برای روایت فراهم میکند، اما تمرکز اصلی کتاب بر قصه مادر یکی از این نوجوانهاست.
درباره کتاب شیار ۱۴۳ (رقعی)
در مرکز رمان، مادری قرار دارد که زندگیاش با غیبت فرزند و امید به بازگشت او معنا میگیرد. انتظار در اینجا فقط گذشت روزها نیست؛ عادتی روزانه و فرساینده است که با شنیدن خبرها، گوش سپردن به رادیو و جستوجوی نامی آشنا در فهرست اسیران همراه میشود. داستان از همین مسیر، رنجی را نشان میدهد که برای خانوادههای رزمندگان، پس از پایان درگیری نیز ادامه دارد.
روایت کتاب بهجای آنکه جنگ را تنها از زاویه میدان نبرد بررسی کند، نگاه خود را به خانه و جهان مادرانه میبرد. خواننده با زنی مواجه میشود که باید میان امید و ترس، خاطره و واقعیت، و باور به بازگشت و احتمال فقدان زندگی کند. این جابهجایی زاویه دید، فضای رمان را عاطفی و انسانی میکند و پیامدهای جنگ را در تجربهای شخصی و ملموس نشان میدهد.
ماجرای سیزده نوجوان، ستون واقعی روایت است: شش نفر از آنان به اسارت درمیآیند، شش نفر بازمیگردند و یک نفر زخمی میشود. با این حال، کتاب صرفاً گزارشی از سرنوشت این گروه نیست. اهمیت داستان در پیوند میان این رخدادها و زندگی مادری است که پانزده سال چشمانتظار میماند و هر نشانه کوچک را به امکان شنیدن خبری تازه تبدیل میکند.
رادیو در این داستان فقط یک وسیله ارتباطی نیست؛ بخشی از زندگی روزمره مادر و راهی برای نزدیک شدن به سرنوشت فرزندش است. گوش دادن مداوم به برنامههای رادیو عراق، تصویری روشن از بیخبری و تلاش برای پیدا کردن حقیقت میسازد. مخاطب از خلال این جزئیات، سنگینی زمان و تکرار روزهای انتظار را بهتر درک میکند.
از سوی دیگر، رمان درباره رابطه مادر و فرزند، دلبستگی، امید و فقدان نیز هست. اثر نرگس آبیار نشان میدهد که یک واقعه جمعی چگونه میتواند در زندگی یک خانواده، به تجربهای کاملاً شخصی تبدیل شود. همین پیوند میان روایت واقعی گروهی از نوجوانان و رنج خصوصی یک مادر، به کتاب کیفیتی تأملبرانگیز میدهد.
خوانندگان نباید از این کتاب انتظار روایتی صرفاً نظامی یا شرحی مستقیم از نبرد داشته باشند. آنچه بیش از همه در «شیار ۱۴۳» برجسته است، فضای عاطفی داستان و تمرکز بر زندگی مادری است که در برابر بیخبری طولانی، همچنان به نشانهای از بازگشت دل میبندد. کتاب فرصتی است برای دیدن جنگ از پشت پنجره خانهای که انتظار در آن پایان نمیگیرد.
نویسنده کتاب شیار ۱۴۳ (رقعی)
نرگس آبیار در این رمان، بهجای محدود کردن روایت به سرنوشت رزمندگان، تجربه مادر یکی از آنان را در مرکز توجه قرار میدهد. انتخاب این کانون روایی باعث میشود رخدادهای جنگ از مسیر عاطفه، خاطره و انتظار دنبال شوند؛ مسیری که به خواننده اجازه میدهد پیامدهای انسانی جنگ را در زندگی روزمره یک مادر ببیند.
رویکرد نویسنده در «شیار ۱۴۳» بر کنار هم گذاشتن یک ماجرای واقعی و یک روایت مادرانه استوار است. سرنوشت سیزده نوجوان، چارچوب تاریخی داستان را میسازد و پانزده سال چشمانتظاری، عمق احساسی آن را شکل میدهد. در نتیجه، کتاب هم به یک واقعه جمعی توجه دارد و هم به سکوتها، امیدها و رنجهایی که در زندگی یک خانواده باقی میمانند.
نثر و فضای کتاب در خدمت نزدیک شدن به تجربه مادر است؛ تجربهای که با شنیدن رادیو، پیگیری نام اسیران و چشمدوختن به امکان بازگشت فرزند پیش میرود. نرگس آبیار از این مسیر، روایتی درباره مادران جنگ و معنای انتظار میسازد؛ روایتی که بیش از پاسخهای قطعی، خواننده را با احساس بیخبری و امید همراه میکند.
خرید کتاب شیار ۱۴۳ (رقعی) به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به رمانهای ایرانی با پسزمینه جنگ و تمرکز بر زندگی خانوادهها علاقه دارید، «شیار ۱۴۳ (رقعی)» میتواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که میخواهند جنگ را نه فقط از منظر عملیات و رزمندگان، بلکه از نگاه مادری ببینند که سالهای طولانی را در انتظار خبری از فرزندش سپری میکند.
این رمان همچنین به کسانی پیشنهاد میشود که از داستانهای عاطفی درباره رابطه مادر و فرزند، بیخبری، اسارت و امید لذت میبرند. فضای کتاب برای مخاطبانی مناسب است که با روایتهای مبتنی بر ماجرای واقعی ارتباط برقرار میکنند و ترجیح میدهند در کنار سرنوشت یک گروه، با تجربه شخصی و خانوادگی یکی از بازماندگان این ماجرا نیز همراه شوند.
در نهایت، اگر به کتابهایی درباره پیامدهای انسانی جنگ و پایداری عاطفی خانوادهها علاقهمندید، این اثر میتواند نگاه شما را به مفهوم انتظار گستردهتر کند. «شیار ۱۴۳» با پیوند دادن سرنوشت سیزده نوجوان و زندگی مادری چشمانتظار، تجربهای داستانی فراهم میکند که محور آن امید، دلبستگی و جستوجوی خبری از عزیز ازدسترفته یا دورمانده است.
