سیاه و سفید اثر دیوید مکولی

عکس سیاه و سفید

کتاب سیاه و سفید

معرفی کتاب سیاه و سفید

اگر فکر می‌کنید یک کتاب تصویری باید فقط یک مسیر روشن و یک داستان مشخص داشته باشد، سیاه و سفید نگاهتان را به خواندن تغییر می‌دهد. دیوید مکولی در این اثر، مجموعه‌ای از تصویرها، واژه‌ها و موقعیت‌های ظاهراً پراکنده را کنار هم می‌گذارد تا خواننده میان چند احتمال حرکت کند و خودش رابطه میان بخش‌ها را کشف کند.

این کتاب برای کودکان و بزرگسالان طراحی شده است؛ اثری که می‌توان آن را با هم ورق زد، درباره جزئیاتش گفت‌وگو کرد و هر بار از زاویه‌ای تازه به آن نگاه کرد. سیاه و سفید بیش از آن‌که روایتی یک‌بارمصرف باشد، معمایی دیداری و ذهنی است که خواننده را به دقت، خیال‌پردازی و بازخوانی دعوت می‌کند.

درباره کتاب سیاه و سفید

سیاه و سفید از چند داستان یا بخش روایی تشکیل شده است؛ بخش‌هایی که لزوماً در یک زمان اتفاق نمی‌افتند، اما شاید در کنار یکدیگر یک داستان واحد را بسازند. حتی این احتمال هم وجود دارد که خواننده با چهار داستان مستقل، چهار قسمت از یک داستان یا ترکیبی از این حالت‌ها روبه‌رو باشد. همین ابهام، بخش مهمی از تجربه خواندن کتاب است و باعث می‌شود ترتیب رابطه‌ها و معنای تصویرها را خودتان دنبال کنید.

در فضای کتاب، قطار، پسری که به سوی والدینش بازمی‌گردد و مسافرانی که بی‌صبرانه منتظرند دیده می‌شوند. والدینی عجیب، گاوهای هلشتاین و موقعیت‌هایی غیرمنتظره نیز در این جهان تصویری حضور دارند. با این حال، کتاب پاسخ همه پرسش‌ها را به‌سرعت در اختیار شما نمی‌گذارد. باید هم واژه‌ها و هم تصویرها را با دقت بررسی کنید؛ زیرا ممکن است جزئی کوچک در صفحه‌ای، معنای صحنه‌ای دیگر را روشن کند.

خواندن این اثر تجربه‌ای خطی و ساده نیست. ممکن است یک‌بار از دنبال کردن رخدادها لذت ببرید، بار دیگر به ارتباط میان تصاویر توجه کنید و در نوبتی دیگر، ترتیب اتفاق‌ها یا امکان‌های مختلف داستان را دوباره بسنجید. آشفتگی ظاهری کتاب، خواننده را پس نمی‌زند؛ برعکس، او را به بازی کشف و معنا کردن دعوت می‌کند. برای کودکان، این روند می‌تواند سرشار از شگفتی و لذت باشد و برای بزرگسالان، فرصتی فراهم کند تا در کنار کودک، درباره روایت، تصویر و برداشت‌های متفاوت گفت‌وگو کنند.

مکالی با درهم‌آمیختن قسمت‌های مختلف، کتابی ساخته است که در سطوح گوناگون قابل درک و لذت بردن است. خواننده می‌تواند فقط از ماجراهای عجیب و جابه‌جایی‌های آن سرگرم شود، یا با دقت بیشتر، چشم‌اندازهای تازه‌ای را در هر بار مطالعه پیدا کند. باز کردن دوباره کتاب، ورق زدن صفحات و مقایسه جزئیات، بخشی از خودِ خواندن است؛ بنابراین بهتر است انتظار نداشته باشید همه‌چیز در نخستین مرور کاملاً قطعی و حل‌شده به نظر برسد.

این ویژگی، ارزش کتاب را برای مطالعه مشترک بیشتر می‌کند. کودک می‌تواند برداشت خودش را از هر تصویر توضیح دهد، بزرگسال می‌تواند پرسش‌هایی درباره ارتباط بخش‌ها مطرح کند و هر دو در برابر یک صفحه، به نتایج متفاوت برسند. سیاه و سفید به جای ارائه یک پاسخ نهایی، کنجکاوی را زنده نگه می‌دارد و نشان می‌دهد که تصویر و کلمه می‌توانند هم‌زمان چند مسیر روایی بسازند. این کتاب در سال ۱۹۹۱ برنده مدال کالدکات شد.

نویسنده کتاب سیاه و سفید

دیوید مکولی در سیاه و سفید، بیش از آن‌که صرفاً داستانی را روایت کند، ساختار روایت و شیوه دریافت آن را به بازی می‌گیرد. توجه او به رابطه میان کلمات و تصاویر، جزئیات پنهان و امکان‌های متعدد داستانی، از این کتاب اثری مفهومی و خلاقانه ساخته است. او خواننده را تماشاگر منفعل نمی‌خواهد؛ مخاطب باید نشانه‌ها را ببیند، بخش‌ها را کنار هم بگذارد و از میان آشفتگی ظاهری، معناهای احتمالی را پیدا کند.

رویکرد مکولی در این اثر برای مخاطبان مختلف قابل پیگیری است. کودکان می‌توانند با شخصیت‌ها و اتفاق‌های غیرعادی همراه شوند و بزرگسالان می‌توانند به چگونگی شکل‌گیری روایت و نقش برداشت شخصی در خواندن توجه کنند. نتیجه، کتابی است که نه فقط برای خواندن، بلکه برای دیدن، حدس زدن و دوباره خواندن ساخته شده است.

خرید کتاب سیاه و سفید به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به کتاب‌های تصویری متفاوت، داستان‌های چندلایه و روایت‌هایی علاقه دارید که همه‌چیز را مستقیم توضیح نمی‌دهند، سیاه و سفید انتخابی مناسب برای شماست. این اثر به‌ویژه برای کودکانی جذاب است که از پیدا کردن جزئیات، کنار هم گذاشتن سرنخ‌ها و بازگشت دوباره به صفحات لذت می‌برند. همچنین والدین و مربیانی که به‌دنبال کتابی برای گفت‌وگوی مشترک و پرورش دقت دیداری و تخیل هستند، می‌توانند از این تجربه بهره ببرند.

این کتاب را به خوانندگانی پیشنهاد می‌کنیم که از یک داستان واحد و کاملاً سرراست انتظار ندارند. باید آماده باشید چند احتمال را هم‌زمان دنبال کنید، میان کلمه و تصویر رفت‌وآمد داشته باشید و اجازه دهید معنای کتاب در هر بار مطالعه گسترده‌تر شود. در نهایت، سیاه و سفید برای کسانی مناسب است که می‌خواهند کتاب تصویری را نه فقط بخوانند، بلکه آن را کشف کنند؛ کتابی برای مطالعه چندباره، تماشای دقیق و گفت‌وگو درباره روایت‌هایی که شاید همیشه بیش از یک شکل داشته باشند.

دیوید مکولی
دیوید مکولی