در باره زمان اثر سیدموسی دیباج

انتشارات سروش منتشر کرد:
آغاز سخن درباره زمان همین است که زمان همان زمان است. درباره زمان چه می‌توان گفت جز آنکه آن را در هرجا که امری زمانی است بازیابیم. این همینی (این همانی در اصطلاح دیگر) و فردیت زمان را در تشخص اشیاء و اعیان زمانی می‌توان مشاهده کرد. در جریان ادراکی زمان این همینی را در تغییر و پیوستگی زمان می‌بینیم. همچنین، انسان در جریان ادراکی که زمان را می‌نماید آن را با جریان تغییر و صیرورت متحد و یگانه می‌یابد.
این حقیقت که زمان، زمان است یک گزاره بی‌محتوی نیست. تکرار، دلیل بی‌معنی بودن نیست. در پاسخ فرگه می‌گوییم اگر بی‌محتوی بود که هرگز کسی همچون تویا ویتگنشتاین نمی‌توانست درباره آن این همه سخن‌ها گوید. این درست است که انسان پس از شنیدن یک توتولوژی به وجد نمی‌آید و یا اینکه از تکرار آن ملالت حاصل می‌آید اما همه این‌ها کافی نیست تا توتولوژی را بی‌محتوی در منطق و فلسفه بدانیم. بالاترین تعریف هر حادث و هر شیئی زمانی در توتولوژی آن است و معذلک ظاهرا تکرار این توتولوژی بیهوده می‌نماید.