مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب اثر پیتر ا. ام. سورن

عکس مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب

معرفی کتاب مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب: (بخشی از کتاب زبان‌شناسی در غرب)

زبان‌شناسی نوین بدون شناخت مسیر تاریخی خود، بخشی از افق فکری‌اش را از دست می‌دهد. کتاب مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب: (بخشی از کتاب زبان‌شناسی در غرب) نوشته پیتر ا. ام. سورن، تاریخ و نظریه را در کنار هم قرار می‌دهد تا خواننده بتواند شکل‌گیری مفاهیم، روش‌ها و جریان‌های مهم زبان‌شناسی غربی را دنبال کند.

این اثر به دوره‌ای می‌پردازد که از آغاز قرن بیستم شروع می‌شود و تا زمان نگارش کتاب ادامه می‌یابد؛ دوره‌ای که در آن مکاتب گوناگون زبان‌شناسی پدیدار شدند و زمینه برای شکل‌گیری نظریه‌های اثرگذار، به‌ویژه نظریه زایشی و گشتاری، فراهم شد.

درباره کتاب مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب: (بخشی از کتاب زبان‌شناسی در غرب)

پرسش مرکزی کتاب درباره نسبت زبان‌شناسی و روش‌شناسی علمی است: اگر زبان‌شناسی می‌خواهد خود را علمی واقعی بداند، روش‌های علمی از چه زمانی و چگونه وارد این حوزه شدند و چه خطاهایی در استفاده از آن‌ها رخ داد؟ پیتر ا. ام. سورن با دنبال‌کردن این پرسش، تحول زبان‌شناسی را صرفاً مجموعه‌ای از نظریه‌های جدا از هم نمی‌بیند، بلکه آن را حاصل زنجیره‌ای از مفاهیم، کشفیات، اصول و فنون می‌داند.

رویکرد کتاب تاریخی ـ نظری است. نویسنده ضمن توضیح رخدادهای بزرگ زبان‌شناسی در غرب، به ظهور و گسترش نحله‌ها و مکاتب مختلف می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه برخی از این جریان‌ها راه را برای نظریه‌های غالب بعدی هموار کردند. بنابراین خواننده فقط با نام مکاتب روبه‌رو نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند مفاهیم کلیدی را در بستر زمانی و فکری‌شان بررسی کند.

یکی از ارزش‌های این نگاه آن است که تاریخ را از نظریه جدا نمی‌کند. شناخت پیشینه مفاهیم، امکان درک روشن‌تر مسیر تحول زبان‌شناسی را فراهم می‌آورد و از تکرار دوباره‌کاری‌هایی جلوگیری می‌کند که ممکن است در نتیجه نادیده‌گرفتن گذشته رخ دهند. کتاب همچنین به ضعف‌ها و گسل‌های موجود در این مسیر توجه دارد و تصویری بی‌چون‌وچرا و ساده‌سازی‌شده از تحول این رشته ارائه نمی‌دهد.

این کتاب ترجمه فصل‌های سوم و چهارم اثر گسترده‌تر سورن با عنوان زبان‌شناسی در غرب؛ یک درآمد تاریخی است. فصل‌های نخست آن اثر پیش‌تر با نام تاریخ زبان‌شناسی در دسترس فارسی‌زبانان قرار گرفته بود و کتاب حاضر بخش دیگری از این مجموعه را ارائه می‌کند. محتوای این دو فصل، رخدادها و مکتب‌هایی را بررسی می‌کند که در تحول زبان‌شناسی غربی تا پیدایش نظریه‌های زایشی نقش داشته‌اند؛ در مقابل، نظریه‌های نقش‌گرا در این روایت بررسی نمی‌شوند.

از خواننده این اثر انتظار می‌رود با کتابی آموزشی و تحلیلی روبه‌رو شود، نه متنی صرفاً فهرست‌وار. ساختار تاریخی کتاب کمک می‌کند رابطه میان ایده‌ها، روش‌ها و جریان‌های زبانی بهتر دیده شود. در نتیجه، مطالعه آن می‌تواند برای کسانی که می‌خواهند نظریه‌های زبان‌شناسی را در بستر شکل‌گیری‌شان بفهمند، تجربه‌ای منسجم و روشن فراهم کند.

نویسنده کتاب مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب: (بخشی از کتاب زبان‌شناسی در غرب)

پیتر ا. ام. سورن در این کتاب با نگاهی تاریخی و نظری، تحولات زبان‌شناسی غرب را از آغاز قرن بیستم تا زمان چاپ اثر پی می‌گیرد. تمرکز او بر مفاهیم، کشفیات، اصول و فنونی است که در شکل‌گیری نظریه زبان‌شناسی عمومی اثر گذاشته‌اند. شیوه پرداخت نویسنده، تاریخ علم زبان‌شناسی را به ابزاری برای فهم بهتر نظریه‌ها تبدیل می‌کند و در کنار دستاوردها، ضعف‌ها و گسست‌های این روند را نیز مورد توجه قرار می‌دهد.

اهمیت کار سورن در این است که مخاطب را به دیدن پیوستگی و تحول ایده‌ها دعوت می‌کند. او مکتب‌ها را جدا از زمینه تاریخی‌شان عرضه نمی‌کند؛ ازاین‌رو خواننده می‌تواند پیدایش نظریه‌های زایشی و گشتاری را در امتداد رخدادها و جریان‌های پیشین دنبال کند.

خرید کتاب مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب: (بخشی از کتاب زبان‌شناسی در غرب) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب بیش از همه برای دانشجویان رشته زبان‌شناسی در مقطع کارشناسی ارشد مناسب است و به‌عنوان منبع اصلی درس «مکاتب زبان‌شناسی» معرفی شده است. اگر در این درس با نام‌ها و نظریه‌های مختلف روبه‌رو هستید و می‌خواهید ارتباط تاریخی آن‌ها را بهتر بفهمید، رویکرد این اثر می‌تواند مطالعه شما را منظم‌تر کند.

مطالعه کتاب به پژوهشگران و علاقه‌مندانی نیز پیشنهاد می‌شود که به تاریخ زبان‌شناسی، تحول نظریه‌های زبانی و نقش روش‌شناسی علمی در این رشته علاقه دارند. اگر ترجیح می‌دهید نظریه‌های زایشی و گشتاری را نه به‌صورت منفرد، بلکه در مسیر تاریخی پیدایش و رشدشان بشناسید، این اثر انتخابی همسو با هدف شماست.

در نهایت، مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب برای خوانندگانی مناسب است که از آثار تحلیلی و دانشگاهی انتظار دارند میان تاریخ، نظریه و نقد ارتباط برقرار کنند. این کتاب قرار نیست فقط فهرستی از مکتب‌ها ارائه دهد؛ بلکه شما را به بازاندیشی درباره چگونگی علمی‌شدن زبان‌شناسی، دستاوردهای آن و محدودیت‌های مسیر طی‌شده دعوت می‌کند.

پیتر ا. ام. سورن
پیتر ا. ام. سورن