بوطیقا در انحنا اثر محمد آزرم
معرفی کتاب بوطیقا در انحنا: ژانرهای جدید شعر
شعر، در این کتاب، مقصدی از پیشتعیینشده نیست؛ افقی است که رسیدن به آن همواره با ناممکن بودن گره میخورد. محمد آزرم در بوطیقا در انحنا: ژانرهای جدید شعر از همین پرسش آغاز میکند: چگونه میتوان امر ناممکن را ممکن کرد و چگونه میتوان خودِ پرسیدن را به موضوعی برای اندیشیدن تبدیل کرد؟
این کتاب بهجای آنکه صرفاً درباره چند شعر یا متن شعری سخن بگوید، به ویژگی بنیادینی توجه دارد که «شعریت» نامیده میشود. موضوع آن، بررسی رویکردی مجرد و درونی به شعر است؛ رویکردی که با دگرگونی ویژگیهای شعر در ژانرهای جدید، شکل و مسیر خود را نیز تغییر میدهد.
درباره کتاب بوطیقا در انحنا: ژانرهای جدید شعر
بوطیقا در انحنا: ژانرهای جدید شعر کتابی درباره چگونگی اندیشیدن به شعر و ویژگیهایی است که آن را شعر میکنند. در این نگاه، بوطیقا خودِ شعر را بهعنوان موضوعی جدا و محدود بررسی نمیکند، بلکه به سراغ خصوصیت مجردی میرود که در متن شعری حضور دارد و امکان تشخیص و فهم شعریت را فراهم میکند. بنابراین، کتاب میان «شعر» و «شعریت» تمایز میگذارد و توجه خواننده را از محصول نهایی به ویژگیهای درونی و انتزاعی آن معطوف میکند.
نقطه آغاز این بحث، تجربه شعرهای تجربی است؛ شعرهایی که پرسش پنهانشان فقط درباره مضمون یا شکل ظاهری شعر نیست، بلکه درباره امکان شکلگیری خودِ شعر است. در چنین افقی، راه رسیدن، عمل رفتن و مقصد، همگی در نسبت با امر ناممکن معنا پیدا میکنند. امر ناممکن در اینجا صرفاً مانعی بر سر راه شعر نیست؛ به عاملی تبدیل میشود که شعر باید از دل آن امکان خود را پیدا کند.
عنوان کتاب نیز به همین تغییر وضعیت اشاره دارد. ویژگیهای شعر در ژانرهای جدید، انحناهایی گسترده پیدا کردهاند و بوطیقا نیز نمیتواند همچنان در قالبی ثابت و مستقیم باقی بماند. «در انحنا بودن» بوطیقا یعنی شیوه فهم شعر باید با دگرگونی ژانرها و پیچیدهتر شدن ویژگیهای شعری همراه شود. از این منظر، کتاب خواننده را به تأمل درباره مرزهای شعر، امکانهای شعر تجربی و جایگاه شعریت در صورتهای تازه شعر دعوت میکند.
اهمیت این رویکرد در آن است که شعر را تنها بهعنوان موضوعی برای توصیف نمیبیند. خواننده با مسئلهای روبهرو میشود که هم به چیستی شعر مربوط است و هم به چگونگی پرسیدن درباره آن. زبان کتاب بر مفاهیم مرکزی خود، یعنی بوطیقا، شعریت، امر ناممکن و ژانرهای جدید شعر، تمرکز دارد و از این راه زمینهای برای خوانشی مفهومی از تجربه شعری فراهم میکند.
نویسنده کتاب بوطیقا در انحنا: ژانرهای جدید شعر
محمد آزرم در این کتاب با تمرکز بر نسبت میان بوطیقا و شعریت، راهی مفهومی برای نزدیک شدن به شعرهای تجربی و ژانرهای جدید شعر ترسیم میکند. دغدغه اصلی او خودِ شعر بهصورت جداافتاده نیست، بلکه ویژگیهایی است که امکان شعر بودن را شکل میدهند. از همین رو، نگاه نویسنده در کتاب به درون شعر و به سوی خصوصیت مجردی حرکت میکند که در تجربههای شعری، صورتهای گوناگون مییابد.
رویکرد آزرم در بوطیقا در انحنا: ژانرهای جدید شعر، خواننده را با پرسشی باز و نهایینشده همراه میکند: شعر چگونه در قلمرو امر ناممکن امکان پیدا میکند؟ پاسخ کتاب نه در یک تعریف ساده، بلکه در دنبال کردن همین پرسش و توجه به تغییر شکل شعریت در ژانرهای جدید شعر جستوجو میشود.
خرید کتاب بوطیقا در انحنا: ژانرهای جدید شعر به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به شعر تجربی، نظریه شعر و بحث درباره چیستی شعریت علاقه دارید، بوطیقا در انحنا: ژانرهای جدید شعر میتواند انتخابی متناسب با علایق شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که میخواهند از سطح مواجهه مستقیم با شعر فراتر بروند و درباره ویژگیهای مجرد و درونی آن تأمل کنند.
مطالعه این اثر را به کسانی پیشنهاد میکنیم که به ژانرهای جدید شعر و تغییر شکل ویژگیهای شعری توجه دارند؛ بهویژه خوانندگانی که از پرسشهای مفهومی درباره امکان شعر استقبال میکنند. انتظار شما از این کتاب باید مواجهه با یک مسیر فکری درباره بوطیقا، شعریت و امر ناممکن باشد، نه ارائه تعریفی ساده و بسته از شعر. اگر دوست دارید خودِ پرسش «شعر چگونه ممکن میشود؟» را جدی بگیرید، این کتاب میتواند زمینهای برای بازاندیشی در تجربه شعری فراهم کند.







